پریود در نوجوانان؛ راهنمای اولین پریود و سال های آغازین

پریود در نوجوانان در دو تا سه سال نخست می تواند نامنظم باشد و لازم نیست هر ۲۸ روز اتفاق بیفتد. با این حال، فاصله حدود ۹۰ روز یا بیشتر بین دو پریود، خونریزی بیش از هفت روز و درد مختل کننده مدرسه نیاز به بررسی دارد. اگر تا ۱۵ سالگی اولین پریود شروع نشده، برای ارزیابی وقت بگیرید.

#پریود در نوجوانان چه تفاوتی با بزرگسالان دارد؟

اولین پریود شروع یک الگوی تازه در بدن است؛ الگویی که ممکن است از همان ماه اول منظم نباشد. در دو تا سه سال نخست، سازوکار هورمونی مربوط به تخمک گذاری هنوز در حال تکامل است و بعضی چرخه ها بدون تخمک گذاری رخ می دهند. به همین دلیل، فاصله خونریزی ها ممکن است تغییر کند.

اما «در این سن نامنظمی شایع است» به معنی «هر تغییری را می توان نادیده گرفت» نیست. سن نوجوان، مدت گذشته از اولین پریود، میزان خونریزی و اثر آن بر زندگی روزمره باید کنار هم دیده شوند. چرخه ۲۸ روزه هم یک موعد اجباری نیست.

برای شناخت کلی ارتباط چرخه با بدن، راهنمای قاعدگی و سلامت تخمدان تصویر کامل تری می دهد؛ معیارهای سال های آغازین قاعدگی را در ادامه جداگانه بررسی می کنیم.

#اولین پریود معمولا چه زمانی شروع می شود؟

بسیاری از نوجوانان اولین پریود را حدود ۱۲ سالگی تجربه می کنند، اما زمان شروع برای همه یکسان نیست. معمولا حدود دو تا سه سال از آغاز رشد سینه ها تا اولین پریود فاصله وجود دارد. از روی سن شروع پریود مادر، خواهر یا دوستان نمی توان تاریخ دقیقی برای فرد دیگری تعیین کرد.

شروع نشدن پریود تا ۱۵ سالگی نیاز به ارزیابی دارد. اگر حدود سه سال از آغاز رشد سینه ها گذشته و هنوز پریود شروع نشده، آن را هم با پزشک مطرح کنید. نبود رشد سینه ها یا دیگر نشانه های بلوغ تا ۱۳ سالگی نیز باید بررسی شود؛ در این وضعیت لازم نیست تا ۱۵ سالگی صبر کنید.

این معیارها برای تعیین زمان بررسی هستند، نه اعلام بیماری. نوجوانی که هنوز پریود نشده، به مقایسه و سرزنش نیاز ندارد؛ بهتر است بداند چه زمانی و با کمک چه کسی می تواند سوال هایش را پیگیری کند.

#اولین خونریزی باید چه شکلی باشد؟

اولین پریود ممکن است با مقدار کمی خون یا لکه قرمز مایل به قهوه ای شروع شود. لزوما شبیه خونریزی های ماه های بعد نیست و ممکن است کوتاه باشد. تجربه دوستان، شدت درد یا مقدار خون آنها معیار مناسبی برای قضاوت درباره تجربه تو نیست.

اگر در لباس زیرت لکه دیدی، می توانی از یک نوار بهداشتی استفاده کنی و از بزرگسال قابل اعتمادی کمک بگیری. لازم نیست همان لحظه همه چیز را درباره قاعدگی بدانی؛ در قدم اول، دسترسی به محصول مناسب و یک نفر برای پاسخ دادن به سوال ها کافی است.

#در سال های اول پریود چه الگویی انتظار می رود؟

در سال های آغازین، بسیاری از چرخه ها فاصله ای حدود ۲۱ تا ۴۵ روز دارند. منظور، فاصله از شروع یک پریود تا شروع پریود بعدی است، نه تعداد روزهای بدون خونریزی. با گذشت زمان، الگو معمولا منظم تر می شود.

برای نمونه، نوجوانی که چند ماه از اولین پریودش گذشته و خونریزی هایش با فاصله ۳۲ و سپس ۴۰ روز شروع شده، فقط به دلیل تفاوت این دو عدد بیمار محسوب نمی شود. در مقابل، اگر همین نوجوان حدود ۹۰ روز پریود نشود، «تازه شروع شده» دلیل کافی برای عقب انداختن بررسی نیست.

پس از دو تا سه سال، اگر بی نظمی ادامه دارد، بهتر است درباره آن مشورت شود. پزشک معیارها را با توجه به مدت گذشته از اولین پریود تفسیر می کند؛ نمی توان یک دامنه ثابت را به تمام سال های نوجوانی تعمیم داد.

این جدول برای تعیین زمان پیگیری است. اگر علائم آزاردهنده وجود دارد، لازم نیست برای رسیدن به یکی از عددهای جدول صبر کنی.

#کدام علائم پریود نوجوان نیاز به پیگیری دارند؟

مدت و شدت خونریزی به اندازه فاصله چرخه ها مهم هستند. خونریزی بیش از هفت روز، یا خیس شدن کامل نوار بهداشتی در هر یک تا دو ساعت برای چند ساعت پیاپی، باید بررسی شود. تعویض نوار برای راحتی یا تمیزی با خیس شدن کامل آن فرق دارد.

دردی که باعث غیبت از مدرسه، اختلال خواب یا ناتوانی در انجام کارهای معمول می شود هم چیزی نیست که نوجوان مجبور باشد به تنهایی تحمل کند. به جای گفتن «پریود همین است»، شدت درد و اثر آن بر فعالیت ها را به پزشک توضیح دهید.

اگر همراه خونریزی زیاد، سرگیجه شدید، حالت غش، تپش قلب یا تنگی نفس وجود دارد، ارزیابی فوری لازم است. در صورت غش یا تنگی نفس شدید، از اورژانس کمک بگیرید. برای رسیدگی به این وضعیت، منتظر پایان پریود نمانید.

خونریزی خیلی زیاد از همان اولین پریود نیز نباید صرفا به تازه بودن قاعدگی نسبت داده شود. هنگام مراجعه، سابقه خونریزی های غیرمعمول یا اختلال خونریزی در خانواده را هم بگویید.

#برای اولین پریود در خانه و مدرسه چگونه آماده شویم؟

آمادگی به معنی پیش بینی روز دقیق اولین پریود نیست. یک کیف کوچک و یک برنامه ساده برای کمک گرفتن، کاربرد بیشتری دارند.

#یک کیف ساده برای مدرسه آماده کن

می توانی چند نوار بهداشتی، لباس زیر اضافه و یک کیسه برای نگهداری لباس لک شده در کیف داشته باشی. اندازه و نوع نوار را بر اساس راحتی و نیازت انتخاب کن؛ شروع قاعدگی به محصول گران یا وسایل متعدد نیاز ندارد.

پیش از شروع پریود، مشخص کن در مدرسه از چه کسی می توانی کمک بگیری: مربی بهداشت، معلم یا فرد قابل اعتماد دیگری. اگر همراه داشتن کیف برایت سخت است، با خانواده درباره محل مناسب نگهداری وسایل در مدرسه صحبت کن.

اگر خون به لباس نشت کرد، در اولین فرصت ممکن لباس را عوض کن. بستن یک لباس دور کمر تا زمان تعویض می تواند کمک کند. لک شدن لباس اتفاقی قابل رسیدگی است و نباید بهانه شوخی یا تحقیر باشد.

#محصول قاعدگی را با توجه به راحتی خودت انتخاب کن

نوار بهداشتی برای بسیاری از نوجوانان در شروع کار ساده تر است، چون استفاده از آن نیاز به وارد کردن محصول به واژن ندارد. محصولات دیگری هم وجود دارند؛ انتخابشان باید با آشنایی با روش استفاده و رعایت دستور محصول همراه باشد.

دست ها را قبل و بعد از تعویض بشوی. نوار را طبق دستور محصول و متناسب با میزان خونریزی عوض کن و برای تعویض، منتظر نشت خون نمان. برای دفع نوار مصرف شده از سطل زباله استفاده کن.

اگر انتخاب محصول برایت مبهم است، سوالت را مشخص بپرس: «این اندازه برای من مناسب است؟» یا «از کجا بفهمم زمان تعویض رسیده؟» لازم نیست از مطرح کردن سوال های ساده خجالت بکشی.

#خانواده چگونه از نوجوان حمایت کند؟

گفتگو بهتر است پیش از اولین پریود شروع شود و فقط به یک صحبت طولانی و رسمی محدود نماند. اول بپرسید نوجوان چه می داند و چه چیزی نگرانش می کند. شاید سوال اصلی او درباره بدن نباشد؛ ممکن است از نبودن وسایل در مدرسه یا دیده شدن لکه روی لباس بترسد.

یک پاسخ قابل استفاده از توضیحی طولانی ارزشمندتر است: «اگر در مدرسه شروع شد، این وسایل را داری و می توانی از این فرد کمک بگیری.» نشان دادن روش استفاده از نوار روی یک لباس زیر تمیز نیز می تواند سوال های عملی را روشن کند.

حریم خصوصی نوجوان را رعایت کنید. خبر اولین پریود او را بدون رضایتش با دیگران در میان نگذارید و تاریخ ها یا وسایل شخصی اش را موضوع کنجکاوی خانواده نکنید. میزان مشارکت شما بهتر است با نیاز او هماهنگ باشد.

همچنین شروع پریود به معنی آمادگی عاطفی برای مسئولیت های بزرگسالان نیست. درباره تغییرات بدن با زبان روشن صحبت کنید و از جمله هایی مثل «دیگر باید همه چیز را تحمل کنی» پرهیز کنید. پدر، مادر یا هر مراقب قابل اعتماد دیگری می تواند در فراهم کردن وسایل و حمایت روزمره نقش داشته باشد.

برای گفتگوهای بعدی درباره بدن و مراقبت از آن، مطالب سلامت زنان می تواند موضوع های مورد نیاز خانواده را در دسترس قرار دهد؛ لازم نیست همه موضوع ها در یک جلسه مطرح شوند.

#برای پیگیری اولین چرخه ها چه اطلاعاتی لازم است؟

یک یادداشت کوتاه برای ثبت اولین چرخه های قاعدگی کافی است: تاریخ شروع و پایان خونریزی، خیس شدن غیرمعمول محصولات و علائمی که خواب، مدرسه یا فعالیت ها را مختل کرده اند. لازم نیست نوجوان هر روز بدنش را با نگرانی بررسی کند.

اگر وقت مراجعه گرفته اید، سن اولین پریود و زمان تقریبی آغاز رشد سینه ها را هم، در صورت دانستن، یادداشت کنید. فهرست داروها و مکمل ها و تغییرات مهم در تغذیه، ورزش یا وزن نیز می تواند به گفتگو کمک کند.

برای نوجوان، یک سوال آماده همراه این یادداشت ها مفید است: «با توجه به زمانی که از اولین پریودم گذشته، کدام تغییرها را باید پیگیری کنم؟» خانواده هم می تواند بپرسد: «چه زمانی دوباره مراجعه کنیم؟» این دو سوال کمک می کنند بعد از ویزیت، برنامه روشن و متناسب با شرایط خود فرد داشته باشید.