بعد از رابطه پرخطر یا پارگی کاندوم چه کنیم؟
بعد از پارگی کاندوم یا رابطه بدون محافظ، زمان و نوع تماس تعیین می کند چه اقدامی اولویت دارد. اگر احتمال مواجهه با اچ آی وی وجود دارد، ارزیابی داروی پیشگیری فوری است. اگر احتمال بارداری هم مطرح است، شریک جنسی باید همان روز گزینه مناسب را بررسی کند. این راهنما توضیح می دهد در تماس با مرکز درمانی چه بگویید، آزمایش اولیه چه معنایی دارد و چه زمانی به پیگیری نیاز است.

فهرست مطالب(5 عنوان)
اگر کاندوم پاره شده، بیرون آمده یا رابطه بدون محافظ داشته اید، زمان و نوع تماس را یادداشت کنید. اگر احتمال تماس با اچ آی وی وجود دارد، همین حالا برای ارزیابی داروی پیشگیری پس از مواجهه یا «پپ» (PEP) اقدام کنید. در صورت نیاز، شروع دارو باید هرچه زودتر و حداکثر تا ۷۲ ساعت بعد از تماس باشد. اگر احتمال بارداری هم وجود دارد، همان روز درباره پیشگیری اورژانسی از بارداری اقدام کنید. برنامه آزمایش را هم در اولین مراجعه مشخص کنید.
#بعد از رابطه پرخطر چه کنیم؟
| وضعیت | زمان | اقدام |
|---|---|---|
| احتمال مواجهه با اچ آی وی | همین حالا | زمان و نوع تماس را به پزشک یا اورژانس بگویید و ارزیابی برای پپ بخواهید. |
| احتمال بارداری پس از رابطه واژینال | همان روز | برای انتخاب روش پیشگیری اورژانسی تماس بگیرید. بسته به روش، تا ۵ روز ممکن است فرصت باشد. |
| بیش از ۷۲ ساعت از تماس گذشته است | همین امروز برای ارزیابی اقدام کنید | برای آزمایش و پیگیری عفونت ها برنامه بگیرید. اگر احتمال بارداری وجود دارد، زمان باقی مانده برای پیشگیری اورژانسی را جداگانه بررسی کنید. |
اگر هنوز رابطه ادامه دارد، آن را متوقف کنید و کاندوم آسیب دیده را کنار بگذارید. اگر هر دو نفر تصمیم به ادامه رابطه گرفتید، از کاندوم تازه استفاده کنید. شست و شوی داخل واژن پس از رابطه جلوی عفونت یا بارداری را نمی گیرد و می تواند باعث تحریک شود.
اگر خطر را دقیق نمی دانید، در تماس با مرکز درمانی بگویید «کاندوم در رابطه پاره شد و حدود فلان ساعت از تماس گذشته. می خواهم بدانم برای پیشگیری از اچ آی وی چه اقدامی لازم است.» این جزئیات برای ارزیابی مفیدند:
- تماس واژینال، مقعدی یا دهانی بوده و کدام بخش بدن شما در معرض تماس بوده است.
- کاندوم چه زمانی پاره یا جابه جا شده و آیا خون، زخم یا تماس با مایعات جنسی وجود داشته است.
- اگر می دانید، وضعیت اچ آی وی شریک و اطلاعات مربوط به درمان و آخرین بار ویروسی او. بار ویروسی یعنی مقدار ویروس در خون.
- سابقه واکسن هپاتیت ب، داروهای فعلی و تماس های دیگری که در چند روز گذشته رخ داده اند.
#چه زمانی داروی پیشگیری از اچ آی وی مطرح است؟
اچ آی وی ویروسی است که به سیستم ایمنی آسیب می زند. پپ یک دوره ۲۸ روزه دارو برای کاهش احتمال ابتلا پس از مواجهه است. پزشک بر اساس نوع تماس، زمان گذشته و اطلاعات شریک درباره نیاز به دارو تصمیم می گیرد. رابطه مقعدی یا واژینال بدون محافظ معمولا بیشتر از تماس دهانی نیاز به ارزیابی از نظر پپ دارد. در تماس دهانی، وجود خون یا زخم می تواند ارزیابی را تغییر دهد.
اگر احتمال مواجهه قابل توجه است، برای جواب آزمایش خودتان یا پیدا کردن نتیجه آزمایش شریک صبر نکنید. در اولین مراجعه معمولا آزمایش اولیه اچ آی وی انجام می شود. اگر پپ لازم باشد، شروع آن به آماده شدن جواب آزمایش موکول نمی شود. در صورت تجویز، دارو را طبق برنامه کامل کنید و اگر عارضه یا مشکلی برای تهیه ادامه دارو دارید، همان روز با پزشک یا مرکز تجویزکننده تماس بگیرید.
اگر بیش از ۷۲ ساعت گذشته، شروع پپ معمولا توصیه نمی شود. مراجعه برای ارزیابی و برنامه آزمایش همچنان اهمیت دارد. اگر در این فاصله تماس دیگری داشته اید، زمان هر تماس را جداگانه بگویید. در ایران می توانید از مرکز مشاوره بیماری های رفتاری منطقه یا پزشک درباره مسیر مراجعه سؤال کنید. اگر دسترسی فوری به مرکز مشاوره ندارید و هنوز در بازه زمانی هستید، به اورژانس مراجعه کنید و از همان ابتدا درخواست ارزیابی پپ را مطرح کنید.
#اگر احتمال بارداری وجود دارد، چه اقدامی لازم است؟
اگر مایع منی ممکن است وارد واژن یا به اطراف دهانه آن رسیده باشد و روش مطمئن دیگری برای پیشگیری در کار نبوده، شریک جنسی می تواند همان روز با پزشک، ماما یا داروساز درباره گزینه مناسب صحبت کند. هرچه زودتر اقدام کند، بهتر است. بعضی قرص ها یا آی یو دی مسی، وسیله ای که پزشک داخل رحم قرار می دهد، بسته به شرایط تا ۵ روز پس از رابطه قابل بررسی اند. نوع روش به زمان گذشته، سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و دسترسی بستگی دارد.
اگر موعد قاعدگی گذشته، تست بارداری می تواند از روز اول تأخیر انجام شود. اگر موعد مشخص نیست، تست را دست کم ۲۱ روز پس از آخرین رابطه بدون محافظ انجام دهید. تا رسیدن زمان تست برای تصمیم درباره پیشگیری اورژانسی منتظر نمانید.
#آزمایش بعد از رابطه پرخطر را چه زمانی بدهیم؟
آزمایش همان روز می تواند وضعیت اولیه را مشخص کند، اما منفی شدنش عفونت ناشی از همان تماس تازه را رد نمی کند. هر آزمایش به زمان مشخصی نیاز دارد تا بتواند عفونت را شناسایی کند. برنامه پیگیری به نوع تست، نوع تماس و مصرف پپ بستگی دارد.
#آزمایش اچ آی وی
اگر پپ دریافت کرده اید، در اولین مراجعه تاریخ آزمایش های بعدی را مشخص کنید. برنامه پیگیری معمولا شامل آزمایش حدود ۴ تا ۶ هفته پس از شروع دارو و دوباره حدود ۱۲ هفته پس از شروع آن است. پزشک تاریخ دقیق و نوع تست را بر اساس زمان تماس، شروع دارو و شرایط شما می گوید. اگر پپ مصرف نکرده اید، برای تعیین زمان تکرار، نوع تست را بپرسید. مثلا آزمایش ترکیبی آزمایشگاهی با خون وریدی معمولا ۱۸ تا ۴۵ روز پس از مواجهه قابلیت تشخیص دارد، اما تست های سریع یا خانگی می توانند پنجره طولانی تری داشته باشند.
#سوزاک، کلامیدیا، سیفلیس و هپاتیت ب
برای سوزاک و کلامیدیا، نوع تماس کمک می کند پزشک بین نمونه ادرار یا نمونه از گلو، مقعد یا محل تماس تصمیم بگیرد. اگر نمونه اولیه خیلی زود گرفته شده، نتیجه منفی است و درمان اولیه دریافت نکرده اید، ممکن است تکرار آزمایش حدود یک تا دو هفته بعد از تماس به شما پیشنهاد شود. برنامه آزمایش سیفلیس، که یک عفونت باکتریایی قابل انتقال در رابطه جنسی است، به زمان تماس و یافته های اولیه بستگی دارد.
اگر واکسن هپاتیت ب را کامل نزده اید یا مطمئن نیستید، همان روز مطرح کنید. هپاتیت ب عفونتی ویروسی است که می تواند به کبد آسیب بزند. بر اساس سابقه واکسن و وضعیت شریک، ممکن است واکسن یا اقدام پیشگیرانه دیگری لازم باشد. برای انتخاب نمونه و تست مناسب، نوع تماس را هنگام بررسی عفونتهای مقاربتی در مردان توضیح دهید.
#تا زمان پیگیری آزمایش ها چه کنیم؟
تا وقتی برنامه پیگیری روشن شود، در رابطه از کاندوم استفاده کنید. خودسرانه آنتی بیوتیک، داروی باقی مانده فرد دیگر یا داروی ضد اچ آی وی مصرف نکنید. اگر قبل از نوبت بعدی دچار تب، بثورات پوستی، زخم تناسلی، ترشح تازه یا سوزش ادرار شدید، برای ارزیابی زودتر مراجعه کنید و تاریخ تماس را بگویید.
تاریخ تماس، مراجعه و نوبت آزمایش بعدی را یک جا نگه دارید. اگر تماس دوباره ای رخ داد، آن را هنگام پیگیری بگویید چون ممکن است زمان آزمایش ها یا نوع اقدام تغییر کند. راهنمای سلامت جنسی و باروری مردان به تفکیک نگرانی پس از تماس از مشکلات عملکرد جنسی یا باروری کمک می کند. این راهنما بخشی از دسته سلامت مردان است.
پرسشهای متداول
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
اگر شریکم انزال نکرده باشد، باز هم باید برای ارزیابی مراجعه کنم؟
اگر از رابطه پرخطر چهار روز گذشته، هنوز کاری می شود کرد؟
آزمایش اچ آی وی روز بعد منفی شده است. می توانم پیگیری را تمام کنم؟
اگر از وضعیت اچ آی وی شریکم خبر ندارم، باید صبر کنم تا او آزمایش بدهد؟
قرص اورژانسی بارداری می تواند جلوی انتقال اچ آی وی را بگیرد؟
منابع علمی این مقاله۸ منبع
- ۱
Antiretroviral Postexposure Prophylaxis After Sexual, Injection Drug Use, or Other Nonoccupational Exposure to HIV — CDC Recommendations, United States, 2025
Mary R. Tanner; Jesse G. O’Shea; Katrina M. Byrd; Marie Johnston; Gema G. Dumitru; John N. Le; Allison Lale; Kathy K. Byrd; Preetam Cholli; Emiko Kamitani; Weiming Zhu; Karen W. Hoover; Athena P. Kourtis
MMWR Recommendations and Reports · ۲۰۲۵
سایتمشاهده منبع - ۲
- ۳
Getting Tested for HIV
Centers for Disease Control and Prevention
Centers for Disease Control and Prevention
سایتمشاهده منبع - ۴
Clinical Guidance for PEP
Centers for Disease Control and Prevention
Centers for Disease Control and Prevention
سایتمشاهده منبع - ۵
Table 7 – STI Treatment Guidelines
Centers for Disease Control and Prevention
Centers for Disease Control and Prevention · ۲۰۲۱
سایتمشاهده منبع - ۶
- ۷
Condom Use: An Overview
Centers for Disease Control and Prevention
Centers for Disease Control and Prevention
سایتمشاهده منبع - ۸
این مقاله برایتان مفید بود؟





در حال دریافت دیدگاهها…