قرص فشار خون چیست؟ راهنمای کامل انواع داروهای فشار خون

قرص های فشار خون مجموعه ای از داروها هستند که هرکدام از مسیر متفاوتی باعث کاهش فشار خون می شوند. پزشک با توجه به سن، بیماری های زمینه ای، عملکرد کلیه، وضعیت قلب و سایر داروهای مصرفی، مناسب ترین گروه دارویی را انتخاب می کند و گاهی نیز ترکیبی از چند دارو برای کنترل بهتر فشار خون تجویز می شود.

#قرص فشار خون چیست و چگونه فشار خون را کاهش می دهد؟

قرص فشار خون به داروهایی گفته می شود که برای کاهش فشار داخل رگ ها و پیشگیری از عوارض ناشی از فشار خون بالا تجویز می شوند. این داروها همگی یک هدف مشترک دارند، اما هر گروه از مسیر متفاوتی به این هدف می رسد.

به طور کلی داروهای فشار خون ممکن است:

• رگ های خونی را شل و گشاد کنند.
• ضربان یا قدرت انقباض قلب را کاهش دهند.
• دفع آب و نمک اضافی را افزایش دهند.
• اثر هورمون هایی را که باعث بالا رفتن فشار خون می شوند، مهار کنند. 

به همین دلیل ممکن است دو فرد مبتلا به فشار خون بالا، داروهای کاملاً متفاوتی دریافت کنند.

#آیا همه قرص های فشار خون عملکرد یکسانی دارند؟

خیر، یکی از باورهای اشتباه این است که همه داروهای فشار خون مشابه هستند و فقط نام آن ها تفاوت دارد. در واقع هر گروه دارویی مکانیسم اثر، مزایا، عوارض احتمالی و موارد مصرف خاص خود را دارد.

پزشک هنگام انتخاب دارو به عواملی مانند موارد زیر توجه می کند:

• سن بیمار
• میزان فشار خون
• بیماری های قلبی
• بیماری کلیوی
• دیابت
• سابقه سکته
• نارسایی قلبی
• سایر داروهای مصرفی

به همین دلیل هرگز نباید داروی فرد دیگری را مصرف یا داروی خود را بدون نظر پزشک تغییر دهید.

#مهم ترین گروه های داروهای فشار خون کدام اند؟

امروزه داروهای ضد فشار خون در چند گروه اصلی طبقه بندی می شوند. هر گروه عملکرد متفاوتی دارد و ممکن است در شرایط خاص نسبت به سایر داروها انتخاب مناسب تری باشد.

در ادامه این مقاله با این گروه ها آشنا می شوید و برای هر دارو، مقاله اختصاصی در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

#مهارکننده های گیرنده آنژیوتانسین

این گروه با مهار اثر هورمون آنژیوتانسین II باعث شل شدن رگ های خونی و کاهش فشار خون می شود.

نمونه های شناخته شده:

• لوزارتان
• والزارتان

#مسدودکننده های کانال کلسیم

این داروها ورود کلسیم به سلول های عضله قلب و دیواره رگ ها را کاهش می دهند و در نتیجه باعث شل شدن عروق و کاهش فشار خون می شوند.

نمونه های رایج:

• آملودیپین
• ترکیب آملودیپین/والزارتان

این گروه از پرمصرف ترین داروهای فشار خون در سراسر جهان محسوب می شود.

#بتابلوکرها (Beta Blockers)

بتابلوکرها با کاهش اثر هورمون های استرس مانند آدرنالین، ضربان قلب و قدرت انقباض قلب را کاهش می دهند. در نتیجه، قلب با فشار کمتری کار می کند و فشار خون نیز پایین می آید.

امروزه بتابلوکرها معمولاً برای همه افراد به عنوان درمان خط اول فشار خون تجویز نمی شوند، اما در افرادی که علاوه بر فشار خون بالا، بیماری هایی مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی یا برخی آریتمی ها دارند، می توانند انتخاب مناسبی باشند.

نمونه های شناخته شده:

• متوپرولول
• بیزوپرولول
• پروپرانولول

هر یک از این داروها ویژگی ها و موارد مصرف متفاوتی دارند و در مقالات اختصاصی سفیدسیاه به طور کامل بررسی شده اند.

#داروهای مدر (Diuretics)

دیورتیک ها که به «ادرارآورها» نیز معروف هستند، با افزایش دفع آب و سدیم از طریق کلیه ها به کاهش حجم مایع داخل رگ ها کمک می کنند و در نتیجه فشار خون کاهش می یابد.

این گروه یکی از قدیمی ترین و مؤثرترین درمان های فشار خون بالا محسوب می شود و در بسیاری از بیماران به تنهایی یا همراه با داروهای دیگر تجویز می شود.

نمونه های رایج:

• هیدروکلروتیازید
• اسپیرونولاکتون

البته این دو دارو عملکرد یکسانی ندارند. هیدروکلروتیازید یک دیورتیک تیازیدی است، در حالی که اسپیرونولاکتون با مهار هورمون آلدوسترون عمل می کند و معمولاً در شرایط خاص مانند فشار خون مقاوم یا نارسایی قلبی نیز کاربرد دارد.

#مهارکننده های ACE

این گروه با مهار آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE)، از تشکیل ماده ای جلوگیری می کنند که باعث تنگ شدن رگ ها می شود. در نتیجه، عروق شل تر شده و فشار خون کاهش پیدا می کند.

نمونه های پرکاربرد:

• انالاپریل
• کاپتوپریل

یکی از عوارض شناخته شده این گروه، سرفه خشک مداوم در برخی بیماران است که ممکن است باعث تغییر دارو توسط پزشک شود.

#داروهای ترکیبی فشار خون

در برخی افراد، مصرف یک دارو به تنهایی برای کنترل فشار خون کافی نیست. در این شرایط پزشک ممکن است از داروهای ترکیبی استفاده کند.

در این داروها دو یا سه ماده مؤثر در یک قرص قرار گرفته اند تا کنترل فشار خون بهتر شود و تعداد قرص های مصرفی نیز کاهش یابد.

نمونه های رایج:

• آملودیپین / والزارتان
• آملودیپین / والزارتان / هیدروکلروتیازید

مصرف این داروها باید دقیقاً طبق نسخه پزشک باشد و نباید با مصرف جداگانه داروها جایگزین شوند، مگر با نظر پزشک.

#پزشک چگونه داروی مناسب را انتخاب می کند؟

هیچ دارویی برای همه افراد بهترین انتخاب نیست.

پزشک هنگام تجویز قرص فشار خون معمولاً عوامل زیر را در نظر می گیرد:

• میزان فشار خون
• سن بیمار
• عملکرد کلیه
• بیماری های قلبی
• دیابت
• سابقه سکته قلبی یا مغزی
• بارداری یا احتمال بارداری
• تداخل با سایر داروها
• عوارض احتمالی هر دارو

به همین دلیل ممکن است دو فرد با فشار خون مشابه، داروهای کاملاً متفاوتی دریافت کنند.

#مهم ترین داروهای فشار خون

#آیا می توان داروی فشار خون را خودسرانه تغییر داد؟

خیر. حتی اگر فشار خون شما طبیعی شده باشد، این موضوع معمولاً به معنای اثرگذاری دارو است، نه برطرف شدن دائمی مشکل. قطع، کاهش یا جایگزین کردن دارو بدون نظر پزشک می تواند باعث افزایش مجدد فشار خون و بالا رفتن خطر عوارض قلبی و مغزی شود.

#آیا داروهای فشار خون را می توان با هم مصرف کرد؟

بله، در بسیاری از افراد کنترل فشار خون تنها با یک دارو امکان پذیر نیست و پزشک از ترکیب دو یا حتی سه دارو با مکانیسم های متفاوت استفاده می کند. این کار باعث می شود فشار خون بهتر کنترل شود و در عین حال احتمال بروز عوارض ناشی از افزایش دوز یک دارو کاهش پیدا کند.

ترکیب داروها کاملاً بر اساس شرایط هر فرد انتخاب می شود و نباید بدون تجویز پزشک، داروهای مختلف را با هم مصرف یا جایگزین کرد.

نمونه هایی از ترکیب های رایج عبارت اند از:

• آملودیپین + والزارتان
• لوزارتان + هیدروکلروتیازید
• آملودیپین + والزارتان + هیدروکلروتیازید
• انالاپریل + هیدروکلروتیازید
• متوپرولول همراه با سایر داروها در بیماران خاص

#هنگام مصرف قرص فشار خون به چه نکاتی باید توجه کرد؟

مصرف صحیح دارو، به اندازه انتخاب داروی مناسب اهمیت دارد. رعایت چند نکته ساده می تواند اثربخشی درمان را افزایش دهد.

مهم ترین توصیه ها عبارت اند از:

• دارو را هر روز در ساعت مشخص مصرف کنید.
• بدون مشورت پزشک مصرف دارو را قطع نکنید.
• اگر یک نوبت را فراموش کردید، دوز بعدی را دو برابر نکنید.
• فشار خون خود را به طور منظم اندازه گیری و ثبت کنید.
• در صورت بروز سرگیجه شدید، غش، تپش قلب یا تورم غیرطبیعی با پزشک تماس بگیرید.
• قبل از مصرف داروهای گیاهی، مسکن ها یا مکمل ها پزشک را مطلع کنید؛ زیرا برخی از آن ها با داروهای فشار خون تداخل دارند.

#آیا تغییر سبک زندگی می تواند نیاز به دارو را کاهش دهد؟

در بسیاری از افراد، بله. البته این موضوع به معنی قطع خودسرانه دارو نیست، اگر فرد بتواند وزن خود را کاهش دهد، مصرف نمک را محدود کند، فعالیت بدنی منظم داشته باشد، سیگار را ترک کند و خواب مناسبی داشته باشد، ممکن است پزشک در آینده دوز دارو را کاهش دهد یا تعداد داروهای مصرفی را کمتر کند بنابراین، دارو و سبک زندگی سالم مکمل یکدیگر هستند، نه جایگزین هم.