پریود نزدیک یائسگی؛ تغییرات معمول و خونریزی نیازمند بررسی

پریود نزدیک یائسگی می تواند نامنظم شود، اما خونریزی زیاد، طولانی، بین پریودها یا پس از رابطه نیاز به بررسی دارد. هر خونریزی واژینال پس از ۱۲ ماه قطع طبیعی قاعدگی، حتی اگر فقط یک بار و به صورت لکه باشد، باید بررسی شود. در پیش یائسگی هنوز احتمال بارداری وجود دارد و یک آزمایش هورمونی به تنهایی زمان آخرین پریود را تعیین نمی کند.

#پریود نزدیک یائسگی چگونه تغییر می کند؟

در دوره گذار به یائسگی، فاصله پریودها ممکن است کوتاه تر یا بلندتر شود و بعضی ماه ها خونریزی اتفاق نیفتد. مقدار خون هم می تواند نسبت به گذشته تغییر کند. این تغییرات با نوسان هورمون ها و تخمک گذاری نامنظم ارتباط دارند؛ با این حال، نمی توان هر خونریزی تازه ای را فقط به نزدیک شدن یائسگی نسبت داد.

پیش یائسگی معمولا در دهه چهل زندگی آغاز می شود، اما زمان شروع برای همه یکسان نیست. نامنظمی پریود بعد از چهل سالگی، به تنهایی، تشخیص یائسگی نیست. پزشک سن، الگوی قاعدگی، علائم همراه و داروهای مصرفی را کنار هم بررسی می کند.

گرگرفتگی، تعریق شبانه یا تغییر خواب ممکن است همراه تغییر پریود باشند، اما داشتن همه این علائم ضروری نیست. همچنین وجود گرگرفتگی دلیل نمی شود که خونریزی زیاد یا لکه بینی تازه را نادیده بگیریم.

در راهنمای قاعدگی و سلامت تخمدان، تغییرات چرخه در مراحل مختلف زندگی در کنار هم قرار می گیرند؛ در سال های نزدیک یائسگی، مهم ترین مرز برای تصمیم گیری، تفاوت دوره گذار با خونریزی پس از یائسگی است.

#تفاوت پیش یائسگی با خونریزی پس از یائسگی چیست؟

پیش یائسگی زمانی است که هنوز امکان پریود و تخمک گذاری وجود دارد، حتی اگر فاصله خونریزی ها نامنظم شده باشد. یائسگی طبیعی معمولا پس از ۱۲ ماه پیاپی بدون قاعدگی شناخته می شود؛ به شرط آنکه قطع خونریزی ناشی از دارو یا علت دیگری نباشد.

پس از این مرحله، خونریزی واژینال را نباید «پریود دوباره» فرض کرد. حتی لکه مختصر، خونریزی یک باره یا خونریزی بدون درد هم نیاز به بررسی دارد.

این معیار ۱۲ ماهه برای همه شرایط قابل استفاده نیست. اگر روش پیشگیری هورمونی دارید، هورمون درمانی دریافت می کنید یا رحم شما برداشته شده است، از روی نبود خونریزی به تنهایی نمی توان مرحله یائسگی را مشخص کرد.

#دو مثال برای تشخیص تفاوت این موقعیت ها

فردی ۴۷ ساله که سه ماه پریود نشده و دوباره خونریزی دارد، فقط براساس این وقفه یائسه محسوب نمی شود. شدت و مدت خونریزی، احتمال بارداری و علائم همراه هنوز اهمیت دارند.

در مقابل، فردی که ۱۴ ماه به طور طبیعی پریود نشده و حالا یک لکه دیده، باید آن را بررسی کند. کم بودن لکه یا قطع شدن خودبه خود آن، نیاز به ارزیابی را از بین نمی برد.

#کدام تغییرات پریود در پیش یائسگی نیاز به مراجعه دارند؟

تغییر زمان پریود در این دوره شایع است، اما خونریزی سنگین، طولانی تر از معمول، بین پریودها یا پس از رابطه باید با پزشک مطرح شود. برای مراجعه لازم نیست منتظر بمانید که مشکل چند ماه ادامه پیدا کند.

اگر خونریزی نسبت به الگوی قبلی شما بیشتر شده، این تفاوت را مشخص توضیح دهید: آیا لباس یا رختخواب خیس می شود؟ آیا برای کنترل خونریزی مرتب محصول قاعدگی عوض می کنید؟ آیا کار، خواب یا بیرون رفتن مختل شده است؟ این اطلاعات از جمله کلی «پریودم عوض شده» کمک کننده تر هستند.

خونریزی زیاد همراه سرگیجه، ضعف محسوس یا تنگی نفس نیاز به رسیدگی سریع دارد. اگر برای بیش از دو ساعت پیاپی، تقریبا هر ساعت یک نوار یا تامپون کاملا خیس می شود و همزمان سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسه سینه دارید، از اورژانس کمک بگیرید. غش یا بدحال شدن هم دلیل اقدام فوری است.

هر خونریزی پس از یائسگی نیاز به بررسی دارد، اما لکه مختصر بدون علائم شدید لزوما به معنی وضعیت اورژانسی نیست. برای ارزیابی وقت بگیرید؛ اگر خونریزی شدید یا حال عمومی نامناسب است، اقدام فوری لازم می شود.

#آیا خونریزی بعد از یائسگی حتما نشانه بیماری جدی است؟

خیر؛ خونریزی پس از یائسگی می تواند علت های خوش خیم، مانند نازک شدن بافت واژن یا پولیپ، داشته باشد. با این حال، بعضی تغییرات لایه داخلی رحم، از جمله سرطان، نیز ممکن است با خونریزی ظاهر شوند؛ به همین دلیل باید علت روشن شود.

از روی رنگ، مقدار خون یا نبود درد نمی توان این علت ها را از هم جدا کرد. نسبت دادن لکه به خشکی واژن یا تغییر هورمون ها، بدون ارزیابی، ممکن است بررسی لازم را عقب بیندازد.

اگر برای علائم یائسگی هورمون مصرف می کنید، نام دارو، زمان شروع و هر تغییر اخیر در برنامه مصرف را به پزشک بگویید. بعضی برنامه های هورمون درمانی خونریزی قابل انتظار دارند، اما خونریزی غیرمنتظره را باید با توجه به همان برنامه بررسی کرد. تغییر درمان برای متوقف کردن خونریزی، تصمیمی است که باید با تجویزکننده مطرح شود.

#آیا با پریود نامنظم نزدیک یائسگی هنوز بارداری ممکن است؟

بله؛ در پیش یائسگی هنوز ممکن است تخمک گذاری رخ دهد. چند ماه پریود نشدن یا نامنظم شدن خونریزی ها، روش پیشگیری از بارداری نیست. اگر احتمال بارداری وجود دارد، عقب افتادن پریود را صرفا به سن نسبت ندهید و تست بارداری را در زمان مناسب انجام دهید.

زمان پایان نیاز به پیشگیری با تعریف یائسگی یکسان نیست. برای کسی که پریودهای طبیعی دارد و از روش هورمونی استفاده نمی کند، معمولا ادامه پیشگیری تا یک سال پس از آخرین پریود در سن ۵۰ سال و بالاتر، و تا دو سال در سن ۴۰ تا ۴۹ سال توصیه می شود. برای روش های هورمونی، تصمیم باید متناسب با سن و نوع روش گرفته شود.

هورمون درمانی علائم یائسگی نیز به خودی خود روش پیشگیری نیست. اگر بارداری نمی خواهید، درباره زمان و روش ادامه پیشگیری سوال کنید؛ از روی قطع خونریزی یا یک جواب آزمایش، تصمیم به قطع آن نگیرید.

#آزمایش هورمونی برای تشخیص پیش یائسگی چه محدودیتی دارد؟

در افراد سالم ۴۵ ساله و بالاتر که علائم متناسب با یائسگی و تغییر الگوی پریود دارند، تشخیص اغلب براساس شرح حال انجام می شود و آزمایش هورمونی معمول برای همه لازم نیست. این موضوع به معنی بی نیاز بودن از بررسی خونریزی غیرمعمول نیست.

در سنین ۴۰ تا ۴۵ سال، یا هنگام مطرح بودن کاهش عملکرد تخمدان در سن پایین تر، پزشک ممکن است آزمایش FSH را برای کمک به ارزیابی درخواست کند. آزمایش باید پاسخ یک سوال مشخص را بدهد؛ نتیجه آن به تنهایی تاریخ آخرین پریود را پیش بینی نمی کند.

مصرف بعضی روش های پیشگیری هورمونی هم تفسیر نتیجه را تغییر می دهد. برای مثال، FSH هنگام مصرف روش ترکیبی استروژن و پروژستین، ابزار مناسبی برای تعیین یائسگی نیست.

شناخت کاربرد و زمان آزمایش های هورمونی کمک می کند فرق آزمایش برای بررسی عملکرد تخمدان با بررسی علت خونریزی روشن باشد. سونوگرافی یا نمونه برداری از لایه داخلی رحم، در صورت نیاز، سوال متفاوتی را پاسخ می دهند و جای آنها را نمی توان با یک پنل هورمونی پر کرد.

#بررسی خونریزی نزدیک یا پس از یائسگی چگونه انجام می شود؟

پزشک ابتدا زمان آخرین پریود، شکل تغییر خونریزی، احتمال بارداری و داروهای مصرفی را بررسی می کند. سپس، متناسب با شرایط، ممکن است معاینه، سونوگرافی واژینال یا بررسی لایه داخلی رحم پیشنهاد شود.

همه افراد به همه این بررسی ها نیاز ندارند. اگر نمونه برداری یا مشاهده داخل رحم با دوربین پیشنهاد شد، درباره دلیل آن، نحوه انجام و زمان دریافت نتیجه سوال کنید. پیشنهاد یک بررسی به معنی قطعی بودن تشخیص بیماری جدی نیست.

اگر پس از ارزیابی اولیه خونریزی ادامه یافت یا دوباره برگشت، آن را اطلاع دهید. نتیجه قبلی را همراه ببرید و تغییر تازه را دقیق توضیح دهید؛ لازم نیست از ابتدا تمام داستان را بدون اشاره به بررسی های قبلی تعریف کنید.

#برای پیگیری پریود نزدیک یائسگی چه اطلاعاتی آماده کنیم؟

پیش از مراجعه، تاریخ آخرین پریود طبیعی، شروع خونریزی تازه، مدت و شدت تقریبی آن را یادداشت کنید. مشخص کنید خونریزی بین پریودها بوده، پس از رابطه رخ داده یا بعد از یک وقفه طولانی شروع شده است. اگر تاریخ دقیق را نمی دانید، همان حدود زمانی را بگویید.

فهرست روش پیشگیری، داروهای هورمونی و دیگر داروها را هم همراه داشته باشید. می توانید توضیحتان را با یک جمله روشن شروع کنید: «آخرین پریود طبیعی من حدود ... بوده و از ... این تغییر را دیده ام.»

در پایان ویزیت بپرسید: «کدام علت ها بررسی شدند؟»، «اگر خونریزی تکرار شد چه کنم؟» و «چه زمانی نتیجه یا مراجعه بعدی را پیگیری کنم؟» برای سوال های بعدی درباره این مرحله از زندگی، مطالب سلامت زنان می تواند موضوع های مرتبط را در دسترس قرار دهد.