جوش صورت می تواند غیرالتهابی باشد، مانند سرسیاه و سرسفید، یا با التهاب به شکل پاپول، پوسچول، ندول و ضایعه کیستی ظاهر شود. شدت فقط با تعداد جوش تعیین نمی شود؛ عمق، درد، وسعت، اسکار و اثر روانی نیز مهم اند. محل جوش به تنهایی نشان دهنده بیماری یک اندام داخلی نیست. ضایعات عمیق، دردناک، رو به گسترش یا همراه با اسکار و ناراحتی روانی نیاز به بررسی زودتر دارند.
آکنه صورت ممکن است به شکل جوش سرسیاه، سرسفید، برجستگی قرمز، جوش چرکی یا توده عمیق و دردناک دیده شود. چند ضایعه سطحی معمولاً با ندول، کیست، اسکار یا گسترش سریع هم سطح نیستند. اگر جوش ها عمیق و دردناک اند، جای فرورفته یا برجسته می گذارند یا بر خلق و زندگی روزانه اثر گذاشته اند، برای ارزیابی اقدام کنید.
«جوش» در گفت وگوی روزمره به هر برجستگی صورت گفته می شود، اما آکنه شامل منافذ بسته یا باز، برجستگی های ملتهب، جوش های چرکی یا توده های عمیق است. چند نوع ضایعه می توانند هم زمان وجود داشته باشند.
آکنه معمولاً اورژانسی نیست، اما ضایعات عمیق می توانند دردناک و مستعد اسکار باشند. آکنه ظاهراً خفیف نیز ممکن است بر اعتمادبه نفس، روابط، مدرسه یا کار اثر بگذارد.
برای دیدن جایگاه جوش در کنار چربی پوست و منافذ، راهنمای پوست چرب، جوش و منافذ نمای کلی این موضوع ها را کنار هم قرار می دهد. در این مقاله فقط شکل ضایعات، شدت و زمان مراجعه بررسی می شود؛ نه علت های کامل یا انتخاب درمان.
ضایعات آکنه یا بیشتر با بسته شدن منفذ مشخص می شوند یا التهاب، تورم، درد و چرک دارند. نور مناسب کمک می کند، اما فشار دادن ضایعه برای تشخیص لازم نیست.
| نوع ضایعه | ظاهر معمول | نکته مهم |
|---|---|---|
| سرسفید یا کومدون بسته | برجستگی کوچک سفید یا همرنگ پوست با منفذ بسته | ممکن است بدون درد باشد و با میلیا یا برجستگی های دیگر اشتباه شود. |
| سرسیاه یا کومدون باز | نقطه یا برجستگی کوچک با مرکز تیره | تیرگی معمولاً از تماس محتویات منفذ با هواست، نه از کثیفی. |
| پاپول | برجستگی کوچک ملتهب، قرمز، بنفش یا تیره تر از پوست اطراف | چرک قابل مشاهده ندارد اما می تواند حساس یا دردناک باشد. |
| پوسچول | برجستگی ملتهب با مرکز سفید یا زرد | وجود چرک سطحی به معنی نیاز خودکار به آنتی بیوتیک نیست. |
| ندول | توده سفت، عمیق و معمولاً دردناک زیر پوست | عمق و احتمال اسکار آن را از جوش سطحی مهم تر می کند. |
| ضایعه کیستی | توده عمیق، دردناک و دارای محتویات مایع یا چرکی | از شدیدترین ضایعات آکنه است و خطر اسکار بیشتری دارد. |
در پوست های تیره تر، التهاب ممکن است قهوه ای، بنفش یا فقط تیره تر از اطراف دیده شود. نبود قرمزی واضح، درد یا عمق ضایعه را کم اهمیت نمی کند.
سرسیاه و سرسفید معمولاً غیرالتهابی اند و تورم زیادی ندارند. پاپول و پوسچول التهابی اند و می توانند حساس یا دردناک باشند. ندول و ضایعه کیستی در عمق بیشتری شکل می گیرند.
این تقسیم بندی برای شناخت وضعیت است، نه انتخاب خودسرانه دارو. تعداد زیادی کومدون سطحی لزوماً با چند ندول عمیق و مستعد اسکار هم سطح نیست؛ پس کم بودن تعداد همیشه به معنی خفیف بودن نیست.
فشردن و خراشیدن می تواند جوش را متورم یا زخمی کند و شکل اولیه اش را تغییر دهد. عکس گرفتن و ثبت روند، از فشار دادن برای فهمیدن محتویات ایمن تر است.
برای یک ارزیابی اولیه، پنج عامل را کنار هم ببینید:
آکنه خفیف بیشتر شامل کومدون و تعداد کمی پاپول یا پوسچول است. گستردگی ضایعات التهابی، وجود ندول، کیست یا اسکار وضعیت شدیدتری را مطرح می کند. این دسته بندی خانگی قطعی نیست، اما برای انتخاب زمان مراجعه مفید است.
پس از التهاب ممکن است لکه ای صاف و رنگی باقی بماند که لزوماً اسکار نیست و می تواند کمرنگ شود. اسکار واقعی معمولاً با تغییر بافت مانند فرورفتگی، برجستگی یا ناهمواری همراه است.
تفکیک این دو مهم است، اما از روی عکس همیشه آسان نیست. اگر هر جوش تازه با فرورفتگی یا برجستگی پایدار همراه می شود، منتظر زیادشدن اسکارها نمانید. در این مقاله وارد انواع و روش های رسیدگی به جای جوش نمی شویم؛ نکته تصمیم ساز فقط شروع تغییر بافت است.
نقشه هایی که هر بخش صورت را به کبد، کلیه، معده یا روده نسبت می دهند، ابزار تشخیصی معتبر نیستند. محل جوش می تواند درباره تماس، محصول یا زمان بندی سرنخ بدهد، اما بیماری اندام داخلی را ثابت نمی کند.
درباره «جوش هورمونی» نیز محل به تنهایی کافی نیست. شروع ناگهانی آکنه بزرگسالی همراه با قاعدگی نامنظم، افزایش موهای ضخیم صورت یا کم پشتی موی سر اطلاعات مهم تری برای بررسی است.
پوست چرب نیز مترادف آکنه نیست. اگر مسئله اصلی شما برق زدن و بازگشت چربی بدون ضایعات مشخص است، معیارهای تشخیص پوست چرب صورت کمک می کنند این دو دغدغه را از هم جدا کنید.
همه دانه های صورت آکنه نیستند. برجستگی های ریز و یک شکل همراه با خارش، دانه های اطراف دهان همراه با سوزش، قرمزی پایدار، تاول یا ضایعات ناگهانی پس از دارو و محصول ارزیابی متفاوتی می خواهند.
وجود کومدون ها می تواند به نفع آکنه باشد، اما تشخیص قطعی فقط با یک نشانه انجام نمی شود. اگر ضایعات شکل غیرمعمول دارند، به درمان های قبلی پاسخ نداده اند یا هر بار با مصرف محصول مشخصی شعله ور می شوند، ادامه آزمون وخطا ممکن است تحریک را بیشتر کند.
موی زیرپوستی، التهاب فولیکول، درماتیت اطراف دهان و بعضی بثورات دارویی ممکن است شبیه جوش باشند. هدف تشخیص خانگی نیست؛ هر برجستگی را خودکار آکنه ننامید و با چند محصول هم زمان تحریک نکنید.
برای بررسی زودتر اقدام کنید اگر ندول یا ضایعه کیستی دردناک دارید، جوش ها رو به گسترش اند، اسکار یا تغییر بافت شروع شده یا آکنه با مراقبت و درمان قبلی کنترل نشده است. شروع ناگهانی و شدید آکنه در بزرگسالی یا نامشخص بودن تشخیص نیز ارزش ارزیابی دارد.
اثر روانی را دست کم نگیرید. اگر به دلیل پوستتان از مدرسه، کار، عکس یا جمع دوری می کنید، اضطراب مداوم دارید یا خلق شما افت کرده، این موضوع بخشی از ارزیابی است؛ حتی اگر آکنه ظاهراً خفیف باشد.
افکار آسیب زدن به خود یا خودکشی به کمک فوری سلامت روان نیاز دارند. این هشدار را نباید فقط به شدت ظاهری آکنه وابسته کرد؛ ناراحتی روانی هر فرد می تواند با تعداد کمی ضایعه نیز جدی باشد.
آکنه معمولی با تب و بیماری عمومی همراه نیست. شروع ناگهانی ضایعات بسیار ملتهب یا زخمی همراه با تب، ضعف یا درد مفصل می تواند وضعیت نادر و شدیدی باشد و باید سریع بررسی شود.
همچنین برای درد شدید و رو به افزایش، قرمزی یا تورم در حال گسترش، ترشح چرکی وسیع یا ورم اطراف چشم ارزیابی فوری بگیرید. تورم لب، زبان، صورت یا گلو، کهیر گسترده، خس خس، دشواری تنفس یا احساس غش پس از مصرف دارو یا محصول پوستی می تواند واکنش حساسیتی شدید باشد و به کمک اورژانسی نیاز دارد.
یک جوش روی بینی یا اطراف دهان به خودی خود خطرناک نیست. نگرانی زمانی بیشتر می شود که ضایعه با درد، تورم، قرمزی منتشر، تب یا بدحال شدن عمومی همراه شود.
پیش از مراجعه، سه عکس در نور و فاصله مشابه بگیرید و زمان شروع، سرعت تغییر، میزان درد و نوع ضایعات را کوتاه ثبت کنید. نام محصولات، مکمل ها یا داروهایی را که نزدیک شروع یا تشدید جوش اضافه شده اند همراه داشته باشید و ارتباط احتمالی با قاعدگی یا علائم تازه دیگر را نیز یادداشت کنید.
جوش ها را برای واضح ترشدن عکس فشار ندهید. همچنین در چند روز پیش از ارزیابی، چند محصول تازه را هم زمان شروع نکنید؛ چون تحریک ناشی از آن ها می تواند تصویر اصلی را مبهم کند. این ثبت ساده جای معاینه را نمی گیرد، اما روند و شدت را روشن تر نشان می دهد.
اگر بیشتر ضایعات سطحی و بدون دردند، نوع و روند آن ها را ثبت کنید؛ اما برای ندول، کیست، اسکار، گسترش سریع یا فشار روانی قابل توجه، ارزیابی را عقب نیندازید. نتیجه مطلوب، پیدا کردن یک بیماری داخلی از روی محل جوش نیست؛ بلکه تشخیص درست نوع ضایعه و پیشگیری از آسیب ماندگار است.
مطالب تکمیلی درباره شست وشوی ملایم، محافظت از پوست و مشکلات رایج صورت در بخش مراقبت از پوست قرار می گیرند. انتخاب درمان به شدت، سن، وضعیت بارداری، داروهای مصرفی و سابقه فرد بستگی دارد و در این راهنمای علائم نسخه درمانی ارائه نمی شود.
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
Guidelines of care for the management of acne vulgaris
Rachel V. Reynolds, Howa Yeung, Carol E. Cheng, Fran Cook-Bolden, Seemal R. Desai, Kelly M. Druby, Esther E. Freeman, Jonette E. Keri, Linda F. Stein Gold, Jerry K. L. Tan, Megha M. Tollefson, Jonathan S. Weiss, Peggy A. Wu, Andrea L. Zaenglein, Jung Min Han, John S. Barbieri
Journal of the American Academy of Dermatology · ۲۰۲۴
Acne vulgaris: management
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
NICE · ۲۰۲۱
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانیدهنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را به اشتراک میگذارد.
