پرش به محتوای اصلی
لوگوی سفید سیاه
گوارش

سوء هاضمه؛ پری بعد از غذا، سیری زودرس و ناراحتی بالای شکم

سوء هاضمه مجموعه ای از علائم بالای شکم است، نه نام یک علت مشخص. برای انتخاب درمان باید الگوی علائم، داروها، نشانه های هشدار و احتمال علت های زمینه ای بررسی شوند.

راهنمابرای: عمومیبزرگسالان
سوء هاضمه
سوء هاضمه
فهرست مطالب(7 عنوان)

سوء هاضمه به مجموعه ای از علائم مانند پری آزاردهنده بعد از غذا، سیری زودرس و درد یا سوزش بالای شکم گفته می شود. این اصطلاح به تنهایی علت را مشخص نمی کند. اگر علائم ادامه دارند، مقدار غذایی که می توانید بخورید کمتر شده یا وزن ناخواسته کم می کنید، بررسی پزشکی لازم است.

#چه علائمی بیشتر با سوء هاضمه سازگارند؟

ممکن است پیش از تمام شدن وعده سیر شوید، با وجود غذای کم احساس سنگینی طولانی داشته باشید، یا در بخش بالایی شکم درد و سوزش حس کنید. نفخ، آروغ و تهوع هم می توانند همراه باشند، ولی وجود هرکدام به تنهایی تشخیص نمی دهد.

سیری زودرس با تصمیم به کمتر غذا خوردن فرق دارد: شما می خواهید غذا بخورید، اما احساس پری اجازه ادامه نمی دهد. پری پس از غذا نیز زمانی مهم تر می شود که آزاردهنده، تکراری یا مانع فعالیت عادی باشد. برای ویزیت، به جای عبارت «غذا هضم نمی شود»، بگویید چه مقدار می خورید و بعد چه حسی دارید.

سوزش پشت جناغ و برگشت مزه ترش بیشتر به رفلاکس مربوط هستند؛ با این حال دو مشکل ممکن است همزمان وجود داشته باشند. جدا کردن علامت غالب به انتخاب مسیر درمان کمک می کند.

#چه چیزهایی می توانند باعث آن شوند؟

زخم، عفونت هلیکوباکتر و بعضی بیماری ها می توانند علائم سوء هاضمه ایجاد کنند. داروهایی مانند برخی مسکن های ضد التهاب، مکمل آهن و بعضی داروهای دیگر نیز ممکن است نقش داشته باشند. زمان شروع دارو و زمان شروع ناراحتی را کنار هم یادداشت کنید، اما داروی ضروری را بدون مشورت حذف نکنید.

اگر لازم باشد، پزشک عفونت هلیکوباکتر پیلوری را بررسی می کند. هر احساس پری به معنی وجود این میکروب نیست و شروع آنتی بیوتیک بدون تشخیص، راه مناسبی برای آزمودن علت علائم نیست.

#سوء هاضمه عملکردی یعنی چه؟

گاهی پس از ارزیابی مناسب، بیماری ساختاری مشخصی پیدا نمی شود که علائم را توضیح دهد. در این شرایط ممکن است تشخیص سوء هاضمه عملکردی مطرح شود. عملکرد و حساسیت دستگاه گوارش و ارتباط مغز و روده می توانند در ایجاد نشانه ها نقش داشته باشند.

«عملکردی» به معنی خیالی بودن یا ساختگی بودن درد نیست. همچنین نتیجه طبیعی یک آزمایش به تنهایی برای گذاشتن این نام کافی نیست؛ پزشک باید الگوی علائم و بررسی های لازم را کنار هم بگذارد. استرس می تواند علائم بعضی افراد را تشدید کند، اما نسبت دادن همه چیز به اضطراب، جای ارزیابی پزشکی را نمی گیرد.

#چه زمانی مراجعه را عقب نیندازیم؟

کاهش وزن ناخواسته، دشواری یا درد هنگام بلع، استفراغ مکرر، کم اشتهایی پایدار و محدود شدن واضح غذا خوردن، نیاز به بررسی دارند. اگر خون در استفراغ، مدفوع سیاه و قیری، غش یا درد ناگهانی شدید دارید، کمک فوری بگیرید. درد سینه همراه تنگی نفس یا عرق سرد را سوء هاضمه فرض نکنید.

علائم جدید، پایدار یا رو به افزایش را با رژیم محدودتر و مصرف بیشتر دارو دنبال نکنید. سن، سابقه خانوادگی بیماری های گوارشی و سابقه پزشکی نیز در تصمیم درباره زمان و نوع بررسی مهم اند؛ یک عدد سنی واحد برای همه افراد و همه شرایط کافی نیست.

#پزشک چگونه علت را بررسی می کند؟

شرح حال و معاینه نقطه شروع هستند. ممکن است درباره وزن، مقدار غذا، مصرف مسکن و سابقه علائم سوال شود. بسته به شرایط، آزمایش عفونت، آزمایش خون یا آندوسکوپی پیشنهاد می شود. همه افراد به همه این بررسی ها نیاز ندارند.

اگر بررسی های قبلی طبیعی بوده اند ولی الگوی علائم تغییر کرده، تغییر را واضح توضیح دهید. طبیعی بودن یک ارزیابی قدیمی دلیل نادیده گرفتن خونریزی، کاهش وزن جدید یا مشکل بلع نیست.

#برای بهتر غذا خوردن چه کارهایی قابل امتحان اند؟

  • وعده های کوچک تر را امتحان کنید و آهسته غذا بخورید؛ هدف حفظ دریافت کافی غذاست، نه کم خوردن هرچه بیشتر.
  • ببینید کدام خوراکی واقعا علائم را تشدید می کند؛ چند گروه غذایی را بدون دلیل همزمان حذف نکنید.
  • نام و زمان مصرف داروها و مکمل ها را برای مرور با پزشک یا داروساز آماده کنید.
  • اگر استرس با تشدید علائم ارتباط دارد، خواب و راه های مدیریت فشار روانی را بخشی از مراقبت بدانید، نه جایگزین بررسی جسمی.

درمان به علت وابسته است و ممکن است شامل درمان عفونت، داروی کاهش اسید یا درمان های دیگری برای سوء هاضمه عملکردی باشد. دارویی که برای یک نفر موثر بوده، لزوما برای الگوی علائم شما مناسب نیست.

#در پیگیری، فقط شدت درد را نسنجید

مقدار غذایی که می توانید بخورید، تغییر وزن، دفعات پری آزاردهنده و اثر علائم بر زندگی روزانه را هم مرور کنید. اینها کمک می کنند مشخص شود برنامه واقعا مفید بوده یا نیاز به تغییر دارد.

در شرح ناراحتی معده روشن کنید که سوزش پشت جناغ دارید یا بعد از غذا مدت زیادی احساس پری می‌کنید. این تفاوت در انتخاب مسیر بررسی مهم است.

وقتی چند علامت گوارشی دارید، بهبود را فقط با شدت درد نسنجید. برای مثال، یادداشت کنید آیا می‌توانید وعده‌ای در اندازه معمول بخورید و بعد از غذا تا چه مدت احساس پری دارید.

پرسش‌های متداول

پاسخ کوتاه به سؤال‌هایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو می‌شوند

سوء هاضمه با نفخ فرق دارد؟
بله. نفخ می تواند همراه سوء هاضمه باشد، اما سوء هاضمه بیشتر با پری بعد از غذا، سیری زودرس و درد یا سوزش بالای شکم تعریف می شود. نفخ به تنهایی علت مشخصی را ثابت نمی کند.
آیا استرس می تواند علائم را بیشتر کند؟
در بعضی افراد بله؛ ارتباط مغز و روده می تواند در شدت علائم نقش داشته باشد. مدیریت استرس ممکن است کمک کند، اما علائم جدید، کاهش وزن یا مشکل بلع را نباید فقط به استرس نسبت داد.
اگر با چند لقمه سیر می شوم، چه چیزی را ثبت کنم؟
زمان شروع این حالت، مقدار غذایی که نسبت به قبل می خورید، تغییر وزن و وجود تهوع، استفراغ یا درد را یادداشت کنید. ادامه این الگو یا کم شدن وزن، دلیل مراجعه است.
منابع علمی این مقاله۳ منبع
  1. ۱

    Symptoms & Causes of Indigestion

    National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)

  2. ۲

    Diagnosis of Indigestion

    National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)

  3. ۳

    Treatment of Indigestion

    National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)

تتیم تحریریه سفید سیاه
آشنایی با تحریریه

این مقاله برایتان مفید بود؟

این مقاله را به اشتراک بگذارید

واتساپتلگرام

در حال دریافت دیدگاه‌ها…

در حال مطالعه

شروع مقاله