علت واریس پا چیست؟ چرا بعضی افراد واریس می‌گیرند؟

واریس زمانی ایجاد می‌شود که دریچه‌های داخل سیاهرگ‌ها ضعیف شوند و خون داخل رگ جمع شود. مهم‌ترین علت‌های واریس شامل ژنتیک، ایستادن طولانی، چاقی، بارداری، افزایش سن، کم‌تحرکی و تغییرات هورمونی است. زنان به‌دلیل تغییرات هورمونی بیشتر در معرض واریس قرار دارند.

#علت واریس چیست؟

واریس زمانی ایجاد می‌شود که رگ‌ها نتوانند خون را به‌خوبی به سمت قلب برگردانند.

داخل سیاهرگ‌ها دریچه‌های کوچکی وجود دارد که از برگشت خون جلوگیری می‌کنند. اگر این دریچه‌ها ضعیف شوند:

• خون داخل رگ جمع می‌شود
• فشار داخل رگ بالا می‌رود
• رگ‌ها کشیده و برجسته می‌شوند

#مهم‌ترین علت‌های واریس پا

۱. ژنتیک و سابقه خانوادگی

ژنتیک یکی از مهم‌ترین علت‌های واریس است، اگر:

• پدر
• مادر
• خواهر یا برادر

سابقه واریس داشته باشند، احتمال ابتلای شما بیشتر می‌شود.

در بسیاری از افراد، ضعف دیواره رگ یا دریچه‌های وریدی ارثی است.

۲. ایستادن طولانی

افرادی که ساعت‌های طولانی سرپا هستند بیشتر در معرض واریس قرار دارند.

مشاغل پرخطر:

• فروشندگی
• آرایشگری
• پرستاری
• آشپزی
• معلمی

وقتی مدت زیادی می‌ایستیم، فشار بیشتری به رگ‌های پا وارد می‌شود و برگشت خون سخت‌تر خواهد شد.

۳. چاقی و اضافه وزن

اضافه وزن باعث افزایش فشار روی رگ‌های پا می‌شود.

هرچه وزن بیشتر باشد:

• فشار داخل رگ‌ها بیشتر می‌شود
• گردش خون سخت‌تر می‌شود
• احتمال واریس بالاتر می‌رود

کاهش وزن در بعضی افراد می‌تواند علائم واریس را کمتر کند.

۴. بارداری

واریس در دوران بارداری بسیار شایع است.

#چرا بارداری باعث واریس می‌شود؟

چند عامل همزمان نقش دارند:

• افزایش حجم خون
• فشار رحم روی رگ‌های لگن
• تغییرات هورمونی
• افزایش فشار روی پاها

بعضی واریس‌ها بعد از زایمان کمتر می‌شوند، اما همیشه کاملا از بین نمی‌روند.

#علت واریس در زنان بیشتر چیست؟

زنان بیشتر از مردان دچار واریس می‌شوند.

دلیل اصلی:

هورمون‌های زنانه مثل استروژن و پروژسترون می‌توانند باعث شل شدن دیواره رگ‌ها شوند.

عواملی که در زنان نقش دارند:

• بارداری
• قرص‌های هورمونی
• یائسگی
• تغییرات هورمونی ماهانه

#آیا مردان هم واریس می‌گیرند؟

بله. اگرچه واریس در زنان شایع‌تر است، اما مردان هم ممکن است دچار آن شوند؛ مخصوصا اگر:

• اضافه وزن داشته باشند
• شغل ایستاده داشته باشند
• سابقه خانوادگی داشته باشند
• فعالیت بدنی کمی داشته باشند

۵. افزایش سن

با افزایش سن:

• دیواره رگ‌ها ضعیف‌تر می‌شود
• دریچه‌های وریدی عملکرد قبلی را ندارند
• خاصیت ارتجاعی رگ‌ها کمتر می‌شود

به همین دلیل احتمال واریس با بالا رفتن سن بیشتر می‌شود.

۶. کم‌تحرکی

حرکت عضلات پا به برگشت خون کمک می‌کند، وقتی مدت طولانی:

• می‌نشینیم
• کم راه می‌رویم
• فعالیت بدنی نداریم

گردش خون ضعیف‌تر می‌شود و احتمال واریس بالا می‌رود.

۷. هورمون‌ها

تغییرات هورمونی می‌توانند روی رگ‌ها تاثیر بگذارند.

عوامل هورمونی موثر:

• بارداری
• یائسگی
• مصرف داروهای هورمونی
• تغییرات هورمونی زنان

به همین دلیل بعضی زنان در دوره‌های خاص زندگی بیشتر متوجه رگ‌های واریسی می‌شوند.

#چه عواملی واریس را بدتر می‌کنند؟

حتی اگر زمینه ژنتیکی داشته باشید، بعضی عادت‌ها می‌توانند بیماری را شدیدتر کنند.

عوامل تشدیدکننده:

• نشستن طولانی
• ایستادن طولانی
• بی‌تحرکی
• لباس خیلی تنگ
• گرمای زیاد
• اضافه وزن

#آیا ورزش سنگین باعث واریس می‌شود؟

ورزش به‌طور کلی برای گردش خون مفید است، اما بعضی تمرین‌های خیلی سنگین که فشار زیادی به پا وارد می‌کنند ممکن است علائم واریس را بیشتر کنند.

ورزش‌هایی مثل:

• پیاده‌روی
• شنا
• دوچرخه ثابت

معمولا انتخاب‌های بهتری هستند.

#آیا واریس قابل پیشگیری است؟

همیشه نمی‌توان کاملا از واریس جلوگیری کرد، مخصوصا اگر زمینه ژنتیکی وجود داشته باشد؛ اما بعضی کارها می‌توانند خطر آن را کمتر کنند.

راهکارهای پیشگیری:

• حفظ وزن مناسب
• پیاده‌روی منظم
• اجتناب از ایستادن طولانی
• تحرک بیشتر
• بالا گذاشتن پاها
• استفاده از جوراب واریس در افراد مستعد

#چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر واریس با این علائم همراه باشد بهتر است بررسی تخصصی انجام شود:

• درد شدید
• ورم زیاد
• تغییر رنگ پوست
• زخم
• خونریزی
• تورم ناگهانی یک پا

#باورهای اشتباه درباره علت واریس

«فقط سالمندان با اختلالات قلبی واریس می‌گیرند»

خیر، حتی جوان‌ها هم ممکن است دچار واریس شوند.

«واریس فقط ارثی است»

ژنتیک مهم است، اما سبک زندگی هم تاثیر زیادی دارد.

«فقط زنان واریس می‌گیرند»

مردان هم ممکن است به واریس مبتلا شوند.

جمع‌بندی

واریس معمولا نتیجه ترکیبی از ژنتیک، فشار روی رگ‌ها، تغییرات هورمونی و سبک زندگی است. بعضی عوامل مثل بارداری، ایستادن طولانی یا اضافه وزن می‌توانند احتمال ایجاد رگ‌های واریسی را بیشتر کنند. شناخت علت‌های واریس کمک می‌کند زودتر برای پیشگیری یا درمان اقدام شود و از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.