پرش به محتوای اصلی
لوگوی سفید سیاه
قلب و عروق

استرس و آریتمی قلب؛ آیا اضطراب باعث نامنظمی ضربان می‌شود؟

استرس و اضطراب خیلی وقت‌ها باعث تپش قلب می‌شوند، اما این تپش همیشه به معنی آریتمی نیست. در این مقاله فقط روی همین مرز مهم تمرکز می‌کنیم: چه چیزی طبیعی است، چه چیزی نیاز به بررسی دارد و چه زمانی باید جدی‌تر برخورد کرد.

راهنمابرای: عمومی
استرس و آریتمی قلب؛تپش قلب عصبی
استرس و آریتمی قلب؛تپش قلب عصبی
فهرست مطالب(7 عنوان)

#آیا اضطراب باعث آریتمی قلبی می شود؟

استرس و اضطراب معمولاً باعث تندترشدن یا محسوس ترشدن ضربان قلب می شوند، اما احساس تپش به تنهایی به معنی وجود آریتمی نیست. آریتمی اختلالی در ریتم الکتریکی قلب است که برای تشخیص آن معمولاً باید ریتم قلب ثبت شود.

فشار روانی ممکن است در بعضی افراد مستعد، برخی اختلالات ریتم را تحریک یا تشدید کند؛ بااین حال نمی توان از روی زمان شروع یا احساس فرد نتیجه گرفت که تپش فقط عصبی است. تپش مکرر یا همراه با علائم هشدار باید بررسی شود.

#استرس و آریتمی قلب دقیقاً چه نسبتی دارند؟

تپش قلب یک «احساس» است؛ یعنی فرد ضربان خود را به شکل تند، کوبنده، لرزان، بال زننده یا نامنظم احساس می کند. در مقابل، آریتمی به تغییر واقعی ریتم قلب گفته می شود که ممکن است در نوار قلب یا پایش طولانی تر ثبت شود.

ممکن است فرد تپش قلب داشته باشد اما هنگام بررسی، ریتم قلب طبیعی باشد. از طرف دیگر، بعضی آریتمی ها نیز با تپش، احساس جاافتادن ضربان، سرگیجه، ضعف یا تنگی نفس ظاهر می شوند. بنابراین فقط از روی نوع احساس نمی توان این دو را از هم تشخیص داد.

#چرا اضطراب می تواند تپش قلب را بیشتر کند؟

اضطراب بدن را در حالت آماده باش قرار می دهد. در این وضعیت، ضربان ممکن است سریع تر شود و فرد نیز توجه بیشتری به حرکات قلب پیدا کند. به همین دلیل تپش قلب در زمان نگرانی، فشار کاری، امتحان یا حمله پانیک بیشتر احساس می شود.

عوامل دیگری نیز می توانند همراه با استرس احتمال تپش را افزایش دهند:

  • مصرف زیاد قهوه، چای پررنگ یا نوشیدنی های انرژی زا
  • سیگار و نیکوتین
  • کم خوابی
  • کم آبی بدن
  • مصرف الکل یا مواد محرک
  • ورزش بسیار شدید
  • بعضی داروها، از جمله برخی داروهای سرماخوردگی یا اسپری های تنفسی

وجود یکی از این محرک ها علت تپش را قطعی نمی کند، اما ثبت زمان شروع و عوامل همراه می تواند به بررسی کمک کند.

#تپش قلب عصبی چیست و چگونه احساس می شود؟

تپش قلب عصبی اصطلاحی است که معمولاً برای محسوس ترشدن، تندشدن یا کوبنده شدن ضربان هنگام استرس، اضطراب یا حمله پانیک به کار می رود. فرد ممکن است ضربان را در سینه یا گردن به شکل کوبش، لرزش، بال زدن یا جاافتادن یک ضربان احساس کند.

الگوهایی که بیشتر با تپش مرتبط با استرس سازگارند عبارت اند از:

  • هم زمان با اضطراب، نگرانی یا فشار روانی شروع می شوند.
  • پس از کم خوابی یا مصرف زیاد کافئین بیشتر می شوند.
  • با کاهش فشار روانی، استراحت یا تنفس آرام و بدون فشار کمتر می شوند.
  • کوتاه مدت و گذرا هستند و ممکن است خودبه خود فروکش کنند.

این الگوها فقط سرنخ اند و عصبی بودن علت را ثابت نمی کنند. کم آبی، مشکلات تیروئید، کم خونی، بعضی داروها و اختلالات ریتم قلب نیز ممکن است حالت مشابهی ایجاد کنند.

#چه زمانی تپش قلب باید بررسی شود؟

تپش کوتاه و گذرایی که بدون علامت نگران کننده ایجاد و برطرف می شود، معمولاً وضعیت اورژانسی نیست؛ اما تازگی، تکرار، طول مدت و علائم همراه اهمیت دارند.

اگر تپش با هرکدام از موارد زیر همراه است، دریافت کمک فوری پزشکی لازم است:

  • درد یا فشار قفسه سینه
  • غش یا نزدیک شدن به غش
  • تنگی نفس شدید
  • سرگیجه شدید
  • ضعف یا کاهش هوشیاری
  • تپشی که همراه علائم شدید ادامه پیدا می کند

در موارد زیر نیز باید برای ارزیابی غیرفوری وقت گرفت:

  • تپش ها تازه شروع شده یا مرتب تکرار می شوند.
  • دفعات یا شدت آن ها رو به افزایش است.
  • چند دقیقه یا بیشتر طول می کشند.
  • هنگام فعالیت بدنی ظاهر می شوند.
  • فرد سابقه بیماری قلبی یا اختلال ریتم دارد.
  • تپش پس از شروع یا تغییر یک دارو ایجاد شده است.

#اگر تپش ادامه دار باشد، چه بررسی هایی انجام می شود؟

پزشک ابتدا درباره زمان شروع، طول حمله ها، محرک ها، داروها، کافئین، علائم همراه و سابقه بیماری سؤال می کند و ضربان و وضعیت عمومی را بررسی می کند.

بسته به شرایط، ممکن است یکی یا چند مورد از این بررسی ها انجام شود:

  • نوار قلب برای ثبت فعالیت الکتریکی قلب
  • هولتر یا ثبت کننده رویداد برای تپش های متناوب
  • آزمایش خون برای بررسی مواردی مانند کم خونی، تیروئید یا اختلالات الکترولیتی
  • اکوکاردیوگرافی در صورت احتمال مشکل ساختاری قلب
  • تست ورزش در صورت ارتباط علائم با فعالیت و تشخیص پزشک

همه افراد به تمام این آزمایش ها نیاز ندارند و نوع بررسی براساس الگوی علائم انتخاب می شود.

#برای کمترشدن تپش های مرتبط با استرس چه کارهایی مفید است؟

اگر پس از بررسی، علت خطرناک یا آریتمی مهمی پیدا نشود و استرس یکی از محرک ها باشد، این اقدامات ممکن است دفعات تپش را کمتر کنند:

  • کاهش تدریجی مصرف کافئین و نوشیدنی های انرژی زا
  • کنارگذاشتن سیگار و نیکوتین
  • خواب کافی و منظم
  • نوشیدن آب کافی، مگر اینکه پزشک محدودیت مایعات تعیین کرده باشد
  • تنفس آرام و بدون نفس های بسیار عمیق یا سریع
  • ثبت زمان تپش و محرک های احتمالی
  • فعالیت بدنی منظم و متناسب با وضعیت فرد

اگر تپش هنگام ورزش ایجاد می شود یا با درد سینه، سرگیجه یا تنگی نفس همراه است، تا زمان ارزیابی پزشکی نباید شدت ورزش را خودسرانه افزایش داد. همچنین داروی قلب یا آرام بخش نباید بدون تجویز شروع، قطع یا تغییر داده شود و شروع ورزش برای آریتمی بهتر است متناسب با وضعیت فرد و با نظر پزشک باشد.

جمع بندی

با توجه به مقالات قلب و عروق اضطراب و استرس می توانند ضربان قلب را تندتر یا محسوس تر کنند، اما احساس تپش به تنهایی مشخص نمی کند که ریتم قلب طبیعی است یا آریتمی وجود دارد. تپش تازه، مکرر، رو به تشدید یا همراه با درد قفسه سینه، غش، سرگیجه شدید یا تنگی نفس شدید باید بررسی پزشکی شود.

پرسش‌های متداول

پاسخ کوتاه به سؤال‌هایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو می‌شوند

آیا استرس می‌تواند آریتمی قلب را شروع کند؟
استرس بیشتر باعث تپش قلب می‌شود، نه آریتمی قطعی؛ اما اگر تپش‌ها مکرر یا همراه با علائم هشدار باشند، باید بررسی شوند.
آیا تپش قلب در اضطراب خطرناک است؟
اغلب نه؛ تپش ناشی از اضطراب معمولاً طبیعی و موقت است، ولی اگر با غش، درد سینه یا تنگی نفس همراه شود باید جدی گرفته شود.
برای تپش قلب ناشی از استرس چه کار کنم؟
آرام‌سازی، تنفس عمیق، کم کردن کافئین، خواب کافی و دوری از نیکوتین و الکل معمولاً کمک می‌کنند.
آیا لازم است برای تپش‌های استرسی نوار قلب بگیرم؟
اگر تپش‌ها تکرار شوند یا همراه با علائم هشدار باشند، پزشک ممکن است ECG یا هولتر درخواست کند.
منابع علمی این مقاله۲ منبع
  1. ۱

    Heart Palpitations: Symptoms, Causes & Treatment

    Cleveland Clinic

    Cleveland Clinic · ۲۰۲۲

  2. ۲

    URL https://www.heart.org/en/health-topics/arrhythmia/symptoms-diagnosis--monitoring-of-arrhythmia

    American Heart Association

    American Heart Association · ۲۰۲۴

تتیم تحریریه سفید سیاه
آشنایی با تحریریه

موضوعات مرتبط

استرس

این مقاله برایتان مفید بود؟

این مقاله را به اشتراک بگذارید

واتساپتلگرام

در حال دریافت دیدگاه‌ها…

در حال مطالعه

شروع مقاله