در بخش قلب و عروق سفید سیاه، مجموعه ای از مطالب علمی، ساده و کاربردی درباره سلامت قلب، فشار خون، چربی خون، ضربان قلب و گردش خون منتشر می شود. هدف این دسته کمک به شناخت بهتر عوامل خطر، علائم مهم و زمان مناسب مراجعه به پزشک است؛ بدون ترساندن مخاطب، تشخیص گذاری از راه دور یا پیچیده گویی پزشکی. مطالب این بخش به شما کمک می کنند موضوعاتی مانند فشار خون بالا، کلسترول، درد یا فشار در قفسه سینه، تپش قلب، نامنظمی ضربان، ورم پا و رگ های برجسته را بهتر بشناسید. همچنین درباره آزمایش ها و بررسی هایی که ممکن است برای ارزیابی سلامت قلب و عروق انجام شوند، توضیح داده می شود تا بتوانید آگاهانه تر وضعیت خود را پیگیری کنید.
بررسی سلامت قلب و پیشگیری
سلامت قلب فقط زمانی اهمیت پیدا نمی کند که علائمی مانند درد یا تپش قلب ایجاد شده باشند. بعضی مشکلات قلبی و عروقی ممکن است در مراحل اولیه نشانه مشخصی نداشته باشند و تنها با بررسی فشار خون، آزمایش های دوره ای و ارزیابی عوامل خطر شناسایی شوند. در راهنمای چکاپ قلب می توانید با بررسی های رایج سلامت قلب، آزمایش های موردنیاز، نوار قلب، اکو، تست ورزش و زمان مناسب مراجعه برای ارزیابی آشنا شوید. سن، سابقه خانوادگی، دیابت، اضافه وزن، کم تحرکی، مصرف دخانیات و فشار خون از عواملی هستند که ممکن است بر نوع و زمان بررسی های قلبی اثر بگذارند. چکاپ قلب برای همه افراد به شکل یکسان انجام نمی شود. پزشک بر اساس سن، علائم، سوابق پزشکی و عوامل خطر مشخص می کند که کدام آزمایش یا بررسی لازم است و هر چند وقت یک بار باید تکرار شود.
فشار خون و سلامت عروق
فشار خون بالا یکی از مشکلاتی است که ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت واضح باقی بماند. به همین دلیل اندازه گیری درست و منظم فشار خون می تواند نقش مهمی در شناخت وضعیت قلب و رگ ها داشته باشد. در راهنمای فشار خون درباره اعداد فشار خون، تفاوت فشار بالا و پایین، روش صحیح اندازه گیری، نوسان فشار، عوامل مؤثر بر آن و زمان مراجعه به پزشک توضیح داده می شود. همچنین موضوعاتی مانند فشار خون در خانه، خطاهای رایج دستگاه های اندازه گیری و تأثیر استرس، خواب، تغذیه و فعالیت بدنی بررسی می شوند. یک عدد غیرعادی در یک نوبت همیشه به معنای بیماری نیست، اما تکرار مقادیر بالا یا پایین باید جدی گرفته شود. تشخیص فشار خون بالا معمولاً به چند بار اندازه گیری و بررسی شرایط فرد نیاز دارد.
چربی خون و کلسترول
چربی خون شامل چند شاخص مختلف است و تنها با نگاه کردن به عدد کلسترول نمی توان درباره وضعیت قلب و عروق تصمیم گرفت. LDL، HDL، تری گلیسرید و کلسترول کل هرکدام معنای متفاوتی دارند و باید در کنار سایر عوامل خطر بررسی شوند. در راهنمای چربی و کلسترول خون می توانید درباره تفاوت چربی های خون، نحوه تفسیر کلی آزمایش، دلایل بالا رفتن کلسترول، نقش تغذیه، فعالیت بدنی و سابقه خانوادگی مطالعه کنید. بالا بودن چربی خون معمولاً علامت مشخصی ایجاد نمی کند و اغلب در آزمایش خون مشخص می شود. نتیجه آزمایش باید با توجه به سن، بیماری های زمینه ای، فشار خون، دیابت، سابقه خانوادگی و نظر پزشک تفسیر شود.
درد و فشار در قفسه سینه
درد قفسه سینه همیشه به دلیل بیماری قلبی ایجاد نمی شود. مشکلات عضلانی، گوارشی، تنفسی، اضطراب و بیماری های قلب و عروق می توانند علائمی شبیه به یکدیگر ایجاد کنند؛ بنابراین فقط محل درد برای تشخیص علت آن کافی نیست.
در راهنمای درد قفسه سینه می توانید درباره علت های احتمالی، تفاوت دردهای رایج، علائم همراه و زمان مناسب مراجعه به پزشک مطالعه کنید. نوع درد، مدت آن، ارتباط با فعالیت، تغییر با تنفس یا حرکت و همراهی با علائمی مانند تنگی نفس، تعریق، تهوع یا ضعف در ارزیابی آن اهمیت دارند. درد یا فشار شدید و ناگهانی در قفسه سینه، به ویژه اگر همراه با تنگی نفس، تعریق سرد، ضعف، سرگیجه یا انتشار درد به دست، فک، گردن یا پشت باشد، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
ضربان نامنظم و تپش قلب
احساس تپش قلب، جاافتادن ضربان، ضربان سریع یا نامنظم می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. استرس، کم خوابی، مصرف کافئین، کم خونی، مشکلات تیروئید، بعضی داروها و اختلالات ریتم قلب از علت های احتمالی هستند. در راهنمای آریتمی قلبی درباره انواع نامنظمی ضربان، علائم احتمالی، روش های بررسی و تفاوت میان تپش موقت و علائمی که نیاز به پیگیری دارند توضیح داده می شود. نوار قلب، هولتر و بررسی های تکمیلی ممکن است برای مشخص شدن نوع اختلال ریتم استفاده شوند. اگر تپش قلب همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف شدید، سرگیجه یا بی حالی باشد، نباید فقط به استرس نسبت داده شود و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
واریس و مشکلات گردش خون پا
واریس زمانی ایجاد می شود که رگ های سطحی، بیشتر در پاها، برجسته و پیچ خورده شوند. ایستادن یا نشستن طولانی، سابقه خانوادگی، بارداری، افزایش سن و اضافه وزن می توانند احتمال ایجاد آن را بیشتر کنند. در راهنمای واریس می توانید درباره علائم، علت ها، تفاوت رگ های عنکبوتی با واریس، روش های پیشگیری و گزینه های بررسی و درمان مطالعه کنید. احساس سنگینی پا، درد، خارش، ورم و تغییرات پوستی از علائمی هستند که ممکن است همراه با مشکلات وریدی دیده شوند. همه رگ های قابل مشاهده خطرناک نیستند، اما ورم ناگهانی یک پا، درد شدید، قرمزی، گرمی پوست یا تغییر رنگ مداوم باید توسط پزشک بررسی شود.
چه زمانی علائم قلب و عروق را جدی بگیریم؟
درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تپش مداوم، سرگیجه، کاهش توان فعالیت، ورم پا، ضعف ناگهانی یا علائمی که به مرور شدیدتر می شوند، نیاز به بررسی دارند. علت این نشانه ها همیشه قلبی نیست، اما بدون معاینه نمی توان دلیل آن ها را مشخص کرد. مطالب بخش قلب و عروق سفید سیاه برای افزایش آگاهی و کمک به تصمیم گیری بهتر نوشته شده اند، اما جایگزین معاینه، آزمایش، تشخیص یا درمان پزشکی نیستند. در صورت بروز علائم شدید، ناگهانی یا غیرعادی، مراجعه سریع به مراکز درمانی اهمیت دارد.