ایمپلنت دندان در چند مرحله انجام می‌شود و چقدر طول می کشد؟

ایمپلنت دندان معمولاً در شش مرحله کلی انجام می شود: معاینه و تصویربرداری، آماده سازی محل، قراردادن پایه، ترمیم و اتصال استخوان، نصب اباتمنت و ساخت روکش. بعضی مراحل قابل ادغام اند و بعضی افراد به درمان های تکمیلی نیاز دارند. به همین دلیل، مدت درمان برای همه یکسان نیست.

#آیا مراحل ایمپلنت برای همه یکسان است؟

خیر. مسیر کلی درمان شبیه است، اما تعداد جلسات و فاصله میان آن ها به شرایط هر فرد بستگی دارد. بعضی افراد از قبل دندانشان را از دست داده اند، بعضی به کشیدن دندان نیاز دارند و در برخی نیز استخوان باید پیش از قراردادن پایه آماده شود.

محل دندان نیز مهم است. شرایط یک دندان جلویی با دندان آسیاب یا چند دندان کنار هم تفاوت دارد. وضعیت لثه، مقدار استخوان، نزدیکی به عصب یا سینوس و نحوه قرارگرفتن دندان های دو فک روی هم، برنامه درمان را تغییر می دهند.

برنامه ممکن است یک مرحله ای یا چندمرحله ای باشد. عبارت هایی مانند «ایمپلنت یک روزه» نیز به این معنی نیستند که تمام افراد می توانند همه مراحل و روکش دائمی را در یک روز دریافت کنند.

برای دیدن جایگاه این درمان در کنار بریج و دندان مصنوعی، راهنمای ایمپلنت و روش های جایگزینی دندان مسیر تصمیم گیری گسترده تری ارائه می دهد. در اینجا فقط ترتیب انجام ایمپلنت را بررسی می کنیم.

#نمای کلی مراحل ایمپلنت دندان

ممکن است دو یا چند مرحله در یک جلسه انجام شوند. برای مثال، در بعضی افراد کشیدن دندان و قراردادن پایه هم زمان است یا اباتمنت از همان ابتدا روی پایه قرار می گیرد.

#مرحله اول؛ معاینه و طراحی درمان

درمان با بررسی وضعیت دهان و سلامت عمومی آغاز می شود. فقط نگاه کردن به فضای خالی برای انتخاب محل و اندازه پایه کافی نیست.

دندانپزشک معمولاً این موارد را بررسی می کند:

• تعداد و محل دندان های ازدست رفته
• سلامت لثه و دندان های باقی مانده
• مقدار و شکل استخوان فک
• فاصله محل درمان از عصب یا سینوس
• وضعیت دندان مقابل و فشار جویدن
• سابقه بیماری های زمینه ای
• داروها و مکمل های مصرفی
• مصرف سیگار، قلیان یا سایر دخانیات
• سابقه دندان قروچه یا فشردن فک

عکس های دندانی و در بعضی موارد تصویربرداری سه بعدی می توانند عرض و ارتفاع استخوان و موقعیت ساختارهای حساس را نشان دهند. بر اساس این اطلاعات، محل پایه و شکل روکش آینده طراحی می شود.

این مرحله باید قبل از انتخاب برند یا خرید قطعه انجام شود؛ زیرا سیستم ایمپلنت باید با طرح درمان هماهنگ باشد، نه اینکه طرح درمان بر اساس قطعه ای از قبل انتخاب شده تغییر کند.

#مرحله دوم؛ آماده کردن دهان و محل دندان

اگر پوسیدگی، عفونت یا بیماری فعال لثه وجود داشته باشد، ممکن است ابتدا درمان شود. پایه ایمپلنت برای پایدارماندن به محیطی نیاز دارد که التهاب و عفونت آن تا حد امکان کنترل شده باشد.

اگر دندان آسیب دیده هنوز در محل باشد و قابل نگهداری نباشد، کشیدن آن بخشی از برنامه می شود. پس از کشیدن، سه مسیر کلی ممکن است مطرح باشد:

• قراردادن پایه در همان جلسه
• چند هفته صبر برای ترمیم لثه
• چند ماه صبر برای ترمیم بیشتر استخوان

انتخاب میان این مسیرها به وجود عفونت، شکل حفره دندان، مقدار استخوان و امکان ثابت کردن پایه بستگی دارد. جزئیات ایمپلنت فوری بعد از کشیدن دندان باید جدا از مسیر معمول بررسی شود؛ زیرا فوری بودن برای همه قابل اجرا نیست.

#مرحله سوم؛ پیوند یا بازسازی استخوان در صورت نیاز

همه افراد به پیوند استخوان احتیاج ندارند. این مرحله زمانی مطرح می شود که عرض یا ارتفاع استخوان برای قراردادن پایدار و ایمن پایه کافی نباشد.

بازسازی استخوان ممکن است:

• پیش از قراردادن ایمپلنت انجام شود؛
• هم زمان با قراردادن پایه انجام شود؛
• یا در موارد پیچیده تر به چند مرحله نیاز داشته باشد.

محل دندان و شدت تحلیل استخوان تعیین می کند چه روشی قابل بررسی است. در بخش های عقبی فک بالا، نزدیکی سینوس نیز ممکن است بر برنامه اثر بگذارد.

اگر این مرحله لازم باشد، معمولاً زمان درمان طولانی تر می شود؛ زیرا استخوان بازسازی شده باید فرصت ترمیم پیدا کند. توضیحات کامل پیوند استخوان برای ایمپلنت در صفحه اختصاصی آن ارائه می شود و کمبود استخوان همیشه به معنی غیرممکن بودن کاشت نیست.

#مرحله چهارم؛ قراردادن پایه ایمپلنت

در این مرحله، ناحیه با بی حسی آماده می شود و دندانپزشک مسیری کنترل شده داخل استخوان ایجاد می کند. سپس پایه ایمپلنت در موقعیت از پیش طراحی شده قرار می گیرد.

پایه باید از همان ابتدا ثبات مناسبی داشته باشد. این ثبات اولیه از درگیرشدن مکانیکی پایه با استخوان به وجود می آید و با اتصال زیستی استخوان در ماه های بعد متفاوت است.

پس از قراردادن پایه، بسته به طرح درمان ممکن است:

• پیچ پوشاننده روی پایه گذاشته و لثه روی آن بسته شود؛
• قطعه ترمیمی از لثه بیرون بماند؛
• یا در شرایط خاص، پروتز موقت روی آن قرار بگیرد.

وجود بخیه نیز به نوع جراحی بستگی دارد. بعضی بخیه ها خودبه خود جذب می شوند و بعضی باید در جلسه بعد برداشته شوند.

#مرحله پنجم؛ دوره ترمیم و اتصال استخوان

بعد از قراردادن پایه، استخوان باید در اطراف سطح آن ترمیم شود. این فرایند باعث می شود پایه بتواند فشار روکش و جویدن را تحمل کند.

این دوره معمولاً چند ماه زمان می برد، اما عدد ثابتی برای همه وجود ندارد. مدت ترمیم به عوامل زیر بستگی دارد:

• کیفیت و مقدار استخوان
• محل قرارگیری پایه
• ثبات اولیه ایمپلنت
• انجام یا عدم انجام پیوند استخوان
• وضعیت سلامت عمومی
• مصرف دخانیات
• فشار واردشده به پایه
• سرعت ترمیم بدن

در این مدت ممکن است فرد دندان موقت داشته باشد، اما نوع دندان موقت و میزان فشاری که می تواند تحمل کند باید مشخص شود. نباید فقط بر اساس نبود درد نتیجه گرفت که پایه کاملاً به استخوان متصل شده است؛ ارزیابی آمادگی برای مرحله بعد بر عهده دندانپزشک است.

#مرحله ششم؛ نصب اباتمنت و شکل دادن لثه

اباتمنت قطعه ای است که پایه داخل استخوان را به روکش متصل می کند. زمان نصب آن به نوع سیستم و روش جراحی بستگی دارد.

اگر پایه زیر لثه پوشانده شده باشد، ممکن است یک اقدام کوچک برای نمایان کردن آن لازم شود. سپس قطعه ای موقت یا اباتمنت روی پایه قرار می گیرد تا لثه اطراف آن ترمیم و فرم مناسب تری پیدا کند.

در روش های یک مرحله ای، قطعه ترمیمی ممکن است از همان روز جراحی از لثه بیرون باشد و اقدام جداگانه ای برای نمایان کردن پایه نیاز نباشد.

فرم لثه به خصوص در دندان های جلویی اهمیت دارد؛ زیرا شکل روکش و خط لثه بر طبیعی دیده شدن نتیجه اثر می گذارند.

#مرحله هفتم؛ قالب گیری یا اسکن برای ساخت روکش

وقتی پایه برای دریافت روکش آماده شد، از موقعیت ایمپلنت و دندان های اطراف قالب یا اسکن دیجیتال گرفته می شود. این اطلاعات برای ساخت روکش، بریج یا پروتز استفاده می شوند.

در طراحی دندان نهایی به این موارد توجه می شود:

• اندازه و شکل فضای خالی
• رنگ دندان های مجاور
• فرم لثه
• نحوه تماس دندان ها با یکدیگر
• دسترسی لازم برای تمیزکردن
• میزان فشار جویدن

ممکن است ابتدا روکش موقت برای شکل دادن لثه یا بررسی ظاهر و تماس دندان ها استفاده شود. روکش موقت و نهایی از نظر جنس، هدف و مدت استفاده الزاماً یکسان نیستند.

#مرحله هشتم؛ نصب روکش و تنظیم تماس دندان ها

در مرحله نهایی، روکش روی اباتمنت قرار می گیرد و با پیچ یا مواد مخصوص ثابت می شود. سپس تماس آن با دندان های کناری و دندان مقابل بررسی می شود.

روکش نباید هنگام بستن دهان زودتر از سایر دندان ها تماس پیدا کند. فشار نامتعادل می تواند باعث درد هنگام جویدن، شل شدن پیچ یا آسیب روکش شود.

همچنین باید امکان تمیزکردن اطراف روکش وجود داشته باشد. شکل دندانی که بسیار حجیم است یا دسترسی زیر آن دشوار است، می تواند تجمع پلاک را بیشتر کند.

نصب روکش پایان کامل مراقبت نیست. وضعیت پایه، لثه و تماس دندان ها در مراجعات بعدی نیز باید بررسی شود.

#ایمپلنت دندان در مجموع چقدر طول می کشد؟

مدت درمان ممکن است از چند جلسه در فاصله ای کوتاه تر تا چندین ماه متغیر باشد. بیشترین زمان معمولاً مربوط به ترمیم استخوان یا درمان های آماده سازی است، نه خود جلسه قراردادن پایه.

عوامل طولانی کننده مسیر عبارت اند از:

• نیاز به کشیدن دندان و صبر برای ترمیم محل
• وجود عفونت یا بیماری لثه
• پیوند استخوان
• نیاز به چند پایه
• کافی نبودن ثبات اولیه
• کندی ترمیم به دلیل وضعیت پزشکی یا مصرف دخانیات
• نیاز به اصلاح روکش موقت یا نهایی

تعداد بیشتر جلسات همیشه نشانه مشکل نیست. گاهی فاصله دادن میان مراحل برای فراهم کردن زمان ترمیم و کاهش فشار روی پایه ضروری است.

#در طول درمان چه علائمی باید پیش از مرحله بعد بررسی شوند؟

کاهش تدریجی درد و تورم پس از جراحی انتظار می رود، اما ادامه یا بدترشدن بعضی علائم می تواند مرحله بعد را به تأخیر بیندازد.

موارد نیازمند تماس با دندانپزشک عبارت اند از:

• درد یا تورمی که به جای کاهش بیشتر می شود
• تب یا ترشح چرکی
• خونریزی کنترل نشده
• بی حسی ماندگار یا جدید
• احساس حرکت در پایه یا قطعه موقت
• بازشدن زخم یا نمایان شدن غیرمنتظره قطعات
• احساس فشار شدید هنگام جویدن روی دندان موقت

برای دانستن کارهای روزهای اول باید دستورهای اختصاصی دندانپزشک و مراقبت بعد از ایمپلنت دندان رعایت شود. این دستورها بر اساس نوع جراحی و مرحله درمان تغییر می کنند.

#پیش از شروع، چه چیزهایی را درباره مسیر درمان بپرسیم؟

پیش از شروع باید بدانید کدام مراحل برای شما لازم اند، آیا دندان باید کشیده شود، احتمال پیوند استخوان چقدر است و در دوره انتظار چه دندان موقتی دریافت می کنید. هزینه پایه، اباتمنت، روکش و درمان های تکمیلی نیز باید جداگانه روشن باشد.

اطلاع از برنامه تقریبی به شما کمک می کند زمان جلسات، دوره استراحت و مراقبت ها را بهتر مدیریت کنید. آشنایی با مطالب سلامت دهان و دندان نیز باعث می شود تفاوت میان پایه، روکش موقت و دندان نهایی را بهتر درک کنید.

مهم تر از کوتاه کردن درمان، این است که هر مرحله زمانی انجام شود که بافت ها و پایه برای مرحله بعد آماده باشند.