ریزش مو بعد از زایمان معمولاً دو تا چهار ماه پس از تولد شروع می شود و حدود ماه چهارم بیشتر به چشم می آید. این ریزش اغلب منتشر و موقتی است و در بیشتر افراد، تراکم مو تا یک سالگی کودک به حالت معمول نزدیک می شود. ریزش لکه ای، التهاب پوست سر یا ادامه داشتن کم پشتی پس از این زمان به بررسی نیاز دارد.
#ریزش مو بعد از زایمان از چه زمانی شروع می شود؟
ریزش مو پس از زایمان معمولاً همان روزها یا هفته های اول شروع نمی شود؛ اغلب دو تا چهار ماه بعد از تولد آشکار می شود. به همین دلیل ممکن است فرد در ابتدا ارتباط آن را با بارداری و زایمان تشخیص ندهد.
موهایی که در یک دوره استراحت قرار گرفته اند، با فاصله زمانی می ریزند. بنابراین ممکن است مقدار مو روی بالش، برس یا هنگام شست وشو ناگهان بیشتر به نظر برسد. اگر موها را با فاصله چند روز می شویید، تجمع موهای جداشده می تواند حجم ریزش در حمام را بیشتر نشان دهد؛ این مشاهده به تنهایی شدت بیماری را مشخص نمی کند.
برای شناخت سایر الگوها و انتخاب مسیر مناسب، راهنمای ریزش مو و کم پشتی یک نمای کلی از تفاوت ریزش منتشر، کم پشتی تدریجی و ریزش تکه ای ارائه می دهد.
#چرا ریزش مو چند ماه بعد ناگهان بیشتر می شود؟
در دوران بارداری، سطح بالاتر استروژن باعث می شود تعداد بیشتری از موها مدت طولانی تری در مرحله رشد بمانند. پس از زایمان و کاهش هورمون ها، بخشی از این موها تقریباً هم زمان وارد مرحله استراحت و سپس ریزش می شوند.
این حالت نوعی ریزش منتشر و موقتی است که تلوژن افلوویوم نام دارد. در الگوی معمول، فولیکول مو از بین نمی رود و امکان رشد دوباره وجود دارد. شیردهی به خودی خود علت قطعی این ریزش محسوب نمی شود؛ تغییرات پس از بارداری و زایمان نقش اصلی را دارند.
زایمان سخت، خون ریزی قابل توجه، بیماری همراه با تب، کاهش وزن سریع، محدودیت غذایی یا مشکل تیروئید نیز می توانند ریزش را بیشتر یا طولانی تر کنند. وجود هرکدام از این شرایط به معنی علت قطعی نیست، اما مسیر بررسی را تغییر می دهد.
#ریزش طبیعی پس از زایمان چه ظاهری دارد؟
الگوی معمول بیشتر به صورت کم شدن یکنواخت تراکم در سراسر سر دیده می شود. فرق سر ممکن است بازتر یا خط رویش، به ویژه کنار شقیقه ها، کم پشت تر به نظر برسد؛ اما نباید ناحیه ای گرد و کاملاً خالی یا پوست سر زخمی و ملتهب ایجاد شود.
این نشانه ها بیشتر با الگوی موقت هماهنگ اند:
- افزایش موهای جداشده هنگام شست وشو، شانه کردن یا روی لباس
- کم شدن حجم دم اسبی یا بازتر دیده شدن فرق سر
- نبود درد، سوزش، زخم، ترشح یا پوسته ریزی شدید
- حفظ مو در تمام نواحی سر، هرچند با تراکم کمتر
شمردن روزانه موها معمولاً اضطراب را بیشتر می کند و معیار دقیقی نیست. عکس ماهانه از فرق سر و خط رویش، با نور و زاویه ثابت، تصویر قابل اعتمادتری از روند می دهد.
#ریزش مو بعد از زایمان تا کی ادامه دارد؟
ریزش معمولاً حدود ماه چهارم پس از تولد بیشتر به چشم می آید و سپس طی ماه های بعد آرام تر می شود. سرعت بهبود برای همه یکسان نیست، اما در بیشتر افراد تراکم مو تا یک سالگی کودک به حالت معمول نزدیک می شود.
برگشت تراکم یک باره اتفاق نمی افتد. ابتدا ممکن است موهای کوتاه و ظریفی نزدیک خط رویش دیده شوند و بعد طول و حجم آن ها بیشتر شود. اگر ریزش همچنان رو به افزایش است، فرق سر پیوسته بازتر می شود یا تا یک سالگی کودک نشانه ای از برگشت تراکم دیده نمی شود، بهتر است علت دیگری بررسی شود.
#در دوران شیردهی چه کارهایی ایمن تر است؟
در بیشتر موارد، این ریزش به درمان فوری نیاز ندارد و با برگشت چرخه مو بهتر می شود. هدف مراقبت، کم کردن شکستگی ساقه مو و جلوگیری از تصمیم های عجولانه است، نه متوقف کردن طبیعی چرخه مو در چند روز.
- موها را با ملایمت بشویید و گره ها را بدون کشیدن باز کنید.
- مدل های سفت، اکستنشن سنگین، حرارت زیاد و دکلره مکرر را محدود کنید.
- وعده های غذایی متعادل با پروتئین و منابع آهن داشته باشید؛ رژیم بسیار محدود یا کاهش وزن سریع می تواند ریزش را تشدید کند.
- مکمل آهن، زینک، بیوتین یا داروی مو را فقط بر اساس نیاز مشخص و نظر پزشک مصرف کنید. دوزهای بالا لزوماً رشد مو را بیشتر نمی کنند و بعضی مکمل ها می توانند نتیجه آزمایش ها را مختل کنند.
- اگر شیرده هستید، پیش از مصرف هر دارو یا محلول ضدریزش، ایمنی آن را برای خود و نوزاد با پزشک یا داروساز بررسی کنید.
برای یک برنامه ساده تر از مراقبت روزمره، اقدام های اولیه برای کمترشدن ریزش مو می تواند به مرتب کردن قدم های ایمن کمک کند.
#چه نشانه هایی را نباید فقط به زایمان نسبت داد؟
ریزش تکه ای، التهاب پوست سر یا علائم عمومی قابل توجه جزو الگوی معمول ریزش پس از زایمان نیست. در این شرایط بهتر است منتظر پایان خودبه خودی ریزش نمانید و برای ارزیابی اقدام کنید.
پیگیری زودتر لازم است اگر:
- ناحیه های گرد و کاملاً خالی، ریزش ابرو یا مژه، یا نواحی براق و بدون منفذ مو ایجاد شده است.
- پوست سر دردناک، قرمز یا متورم است یا زخم، چرک، ترشح و پوسته ریزی شدید دارد.
- ریزش بسیار سریع و گسترده است و تراکم مو پیوسته کم می شود.
- ریزش با خستگی شدید، رنگ پریدگی، سرگیجه، تنگی نفس، تپش قلب، عدم تحمل سرما یا گرما، تب یا تغییر وزن توضیح ناپذیر همراه است.
- پس از خون ریزی زیاد هنگام زایمان احساس ضعف قابل توجه دارید.
- تا یک سالگی کودک، حجم مو به سمت حالت معمول برنگشته است.
این نشانه ها ممکن است با کمبود آهن، اختلال تیروئید، التهاب یا نوع دیگری از ریزش مو همراه باشند. تشخیص فقط با ظاهر مو ممکن نیست و گاهی شرح حال، معاینه پوست سر و آزمایش هدفمند لازم می شود.
#اگر ریزش ادامه دارد، قدم بعدی چیست؟
زمان شروع ریزش، روند ماه به ماه، داروها و مکمل ها، وضعیت شیردهی، خون ریزی زایمان و علائم همراه را یادداشت کنید. این اطلاعات کمک می کند پزشک میان یک تغییر موقت پس از زایمان و علت دیگری که نیاز به بررسی دارد، تفاوت بگذارد.
اگر الگو منتشر و بدون علامت هشدار است، مراقبت ملایم و پیگیری ماهانه معمولاً رویکردی منطقی است. برای آشنایی با مطالب مرتبط و مراقبت های عمومی تر نیز می توانید به بخش مراقبت از مو مراجعه کنید.