خیر؛ سفید کردن دندان اگر پس از بررسی سلامت دهان و مطابق دستور دندانپزشک یا سازنده محصول معتبر انجام شود، معمولاً به مینای دندان سالم آسیب دائمی نمی زند. حساسیت کوتاه مدت دندان و تحریک لثه ممکن است رخ دهد. مصرف مکرر و بی رویه یا استفاده از مواد اسیدی و ساینده خانگی می تواند آسیب زا باشد.
#آیا سفید کردن دندان(بلیچ) به مینا آسیب می زند؟
در فردی با دندان و لثه سالم، بلیچینگ استاندارد قرار نیست لایه ای از مینا را بتراشد یا بردارد. مواد رایج بلیچینگ مانند هیدروژن پراکسید یا کاربامید پراکسید وارد ساختار دندان می شوند و مولکول های رنگی را می شکنند تا رنگ دندان روشن تر دیده شود. به همین دلیل، سازوکار بلیچینگ با تراش دندان تفاوت دارد.
این پاسخ یک شرط مهم دارد: ماده باید معتبر باشد، با غلظت مناسب و فقط به اندازه توصیه شده استفاده شود. بیشتر یا طولانی تر بودن تماس ژل به معنای نتیجه بهتر و بی خطرتر نیست. استفاده بی رویه می تواند حساسیت و تحریک بافت های دهان را افزایش دهد و سلامت سطح دندان را به خطر بیندازد. برای شناخت گزینه های استاندارد و تفاوت عملکرد آنها، روش های سفید کردن دندان را جداگانه بررسی کرده ایم.
#حساسیت دندان با آسیب دائمی مینا یکی نیست
شایع ترین نگرانی بعد از بلیچینگ، تیر کشیدن دندان هنگام نوشیدن آب سرد یا خوردن غذای شیرین است. مواد سفیدکننده می توانند برای مدتی عبور مایع را در مجراهای بسیار ریز دندان بیشتر کنند و عصب دندان را نسبت به محرک های دمایی حساس تر سازند. این حالت اغلب موقت است و پس از کم کردن دفعات مصرف یا پایان درمان کاهش می یابد.
بنابراین، حساسیت به تنهایی ثابت نمی کند که مینای دندان ساییده یا حل شده است. بااین حال نباید هر دردی را طبیعی دانست. شدت، مدت و الگوی درد اهمیت دارد. توضیح کامل درباره مدت طبیعی علائم و راه های کنترل آن در مطلب حساسیت بعد از بلیچینگ دندان آمده است.
#تفاوت حساسیت موقت با نشانه هشدار
حساسیت خفیفی که با سردی ایجاد می شود و سریع فروکش می کند، می تواند از عوارض گذرای سفید کردن باشد. در مقابل، درد شدید و خودبه خودی، درد ماندگار پس از محرک، درد هنگام جویدن یا بیدار شدن از خواب با دندان درد ممکن است به پوسیدگی، ترک، التهاب عصب یا مشکل دیگری مربوط باشد. در این شرایط ادامه دادن بلیچینگ برای «عادت کردن دندان» تصمیم درستی نیست.
#چه زمانی احتمال آسیب یا عارضه بیشتر می شود؟
ایمنی یک ماده فقط به نام آن وابسته نیست؛ غلظت، مدت تماس، تعداد دفعات مصرف و وضعیت دندان نیز مهم اند. احتمال عارضه در شرایط زیر بالاتر می رود:
- استفاده هم زمان از ژل، نوار و خمیردندان سفیدکننده برای سریع تر شدن نتیجه؛
- نگه داشتن ژل یا نوار بیشتر از زمان نوشته شده روی محصول؛
- تکرار دوره های سفید کردن بدون فاصله و بدون بررسی دندانپزشک؛
- استفاده از ژل ناشناس یا ماده ای با غلظت نامشخص؛
- قرار گرفتن ژل روی لثه به علت مقدار زیاد ماده یا قالب نامتناسب؛
- سفید کردن دندان دارای پوسیدگی، ترک، پرکردگی نشت دار یا ریشه نمایان؛
- ادامه مصرف با وجود درد قابل توجه یا سوختگی لثه.
مقدار کم ماده استاندارد هم اگر نادرست مصرف شود می تواند مشکل ایجاد کند. از طرف دیگر، محصول خانگی تجویزشده توسط دندانپزشک لزوماً خطرناک نیست؛ قالب مناسب و دستور دقیق، میزان تماس ژل با لثه و دندان را کنترل می کنند.
#چرا مواد اسیدی و ساینده با بلیچینگ استاندارد فرق دارند؟
لیمو، سرکه و میوه های اسیدی ممکن است سطح دندان را موقتاً تمیزتر یا روشن تر نشان دهند، اما اسید می تواند مواد معدنی سطح مینا را کاهش دهد. زغال، نمک یا پودرهای زبر نیز رنگ دندان را از داخل تغییر نمی دهند؛ ممکن است لکه سطحی را همراه با ساییدن سطح دندان کم کنند.
با تکرار این کار، سطح دندان می تواند زبرتر، حساس تر و حتی زردتر دیده شود؛ زیرا مینای نازک تر اجازه می دهد رنگ زرد عاج زیر آن بیشتر نمایان شود.
پس «طبیعی بودن» یک ماده دلیل ایمن بودن آن برای مینا نیست. همچنین نباید جوش شیرین خالص، زغال یا ترکیب های دست ساز را با خمیردندان فرموله شده و کنترل شده یکسان دانست. خطرهای این روش ها در راهنمای سفید کردن دندان در خانه و روش های ناایمن با جزئیات بیشتری توضیح داده می شود.
#خمیردندان سفیدکننده چطور؟
بیشتر خمیردندان های سفیدکننده لکه های سطحی را با مواد پاک کننده یا ساینده کنترل شده کم می کنند و رنگ درونی دندان را مانند بلیچینگ تغییر نمی دهند. استفاده مطابق دستور از محصول معتبر معمولاً قابل قبول است؛ اما مسواک زدن خشن، دفعات زیاد یا مصرف پودرهای ساینده می تواند سایش دندان و تحلیل لثه را بیشتر کند.
#چه کسانی باید پیش از سفید کردن معاینه شوند؟
بهتر است همه افراد، به ویژه کسانی که مدتی از آخرین معاینه شان گذشته است، پیش از بلیچینگ وضعیت دندان و لثه را بررسی کنند. این موضوع برای افراد دارای حساسیت قبلی، پوسیدگی، ترک دندان، تحلیل لثه، بیماری لثه، پرکردگی وسیع یا درد تشخیص داده نشده مهم تر است. ژل می تواند از ناحیه آسیب دیده به بخش های حساس تر دندان برسد و درد ایجاد کند.
بلیچینگ رنگ روکش، لمینت، کامپوزیت و پرکردگی را روشن نمی کند. بنابراین ممکن است دندان طبیعی سفید شود اما ترمیم قبلی همان رنگ بماند و ناهماهنگی ایجاد شود. این مسئله آسیب مینا نیست، ولی باید پیش از درمان در برنامه زیبایی در نظر گرفته شود.
در دوران بارداری یا شیردهی نیز معمولاً سفید کردن انتخابی به زمان دیگری موکول می شود. فرد کم سن، کسی که بیماری فعال دهان دارد یا شخصی که علت تغییر رنگ دندانش مشخص نیست نیز بهتر است خودسرانه درمان را شروع نکند.
#چه علائمی باید باعث توقف سفید کردن شوند؟
اگر هنگام یا پس از مصرف سفیدکننده یکی از نشانه های زیر را داشتید، استفاده را متوقف کنید و برای ادامه کار نظر دندانپزشک را بپرسید:
- درد شدید، ضربان دار، خودبه خودی یا رو به افزایش؛
- حساسیتی که پس از قطع ماده باقی می ماند یا زندگی روزمره را مختل می کند؛
- درد یک دندان مشخص هنگام گاز زدن یا جویدن؛
- سوزش قابل توجه، زخم یا سفید شدن ماندگار لثه؛
- تورم لثه یا صورت، ترشح، تب یا مزه بد مداوم در دهان.
تورم صورت، تب، مشکل در بلع یا تنفس نیاز به ارزیابی فوری دارد و نباید به عنوان عارضه معمول بلیچینگ نادیده گرفته شود.
#چگونه خطر بلیچینگ را کمتر کنیم؟
ابتدا علت تغییر رنگ را مشخص کنید؛ همه تیرگی ها با بلیچینگ برطرف نمی شوند. دندانپزشک می تواند پوسیدگی، ترک، نشت ترمیم و التهاب لثه را بررسی کند و بگوید کدام روش برای شما مناسب تر است. سپس محصول را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید و غلظت، مقدار ژل، دفعات و زمان تماس را خودسرانه افزایش ندهید. هم زمان چند روش سفیدکننده را روی هم انباشته نکنید. اگر از قالب استفاده می کنید، ژل اضافی روی لثه را طبق دستور پاک کنید. در صورت ایجاد حساسیت قابل توجه، درمان را متوقف کنید؛ ادامه دادن با درد راه رسیدن به سفیدی بیشتر نیست. برای مقایسه بلیچینگ با گزینه های دیگر می توانید راهنمای انتخاب روش های زیبایی دندان را ببینید.
#برای سفید کردن ایمن از کجا شروع کنیم؟
نقطه شروع، خرید قوی ترین ژل نیست؛ ابتدا باید معلوم شود دندان سالم است و نوع لکه به سفید کردن پاسخ می دهد. اگر روش مناسب، ماده معتبر و برنامه مصرف مشخص باشند، بلیچینگ معمولاً بدون برداشتن بافت دندان، رنگ آن را روشن می کند. اما استفاده افراطی و روش های اسیدی یا ساینده می توانند نتیجه را برعکس کنند. مطالب آموزشی مرتبط با پیشگیری، دندان درد و درمان های رایج را نیز می توانید در بخش آموزش های سلامت دهان و دندان دنبال کنید.
