لیمو، زغال و جوش شیرین؛ کدام روش خانگی به دندان آسیب می زند؟

#سفید کردن فوری دندان در خانه

سفیدی فوری که پس از مالیدن لیمو یا پودر زغال دیده می شود، ممکن است نتیجه پاک شدن لکه سطحی، خشک شدن دندان یا حتی ساییده شدن آن باشد؛ نه سفید شدن سالم. بعضی نسخه های خانگی بی اثرند و بعضی می توانند آسیبی ایجاد کنند که برگشت پذیر نیست.

استفاده مستقیم و تکراری از آبلیمو، سرکه، زغال، نمک، پودرهای ساینده، پراکسید با غلظت نامشخص و هر نوع سفیدکننده نظافتی برای دندان ایمن نیست. جوش شیرین موجود در یک خمیردندان استاندارد با جوش شیرین خام یا ترکیب آن با اسید و پراکسید فرق دارد. برای سفید کردن در خانه، از محصول معتبر مطابق دستور و ترجیحاً پس از معاینه دندانپزشک استفاده کنید.

#پیش از امتحان نسخه های اینترنتی، این تفاوت را بدانید

«خانگی» بودن یک روش لزوماً به معنای طبیعی، ملایم یا بی خطر بودن آن نیست. بعضی مواد آشپزخانه اسیدی اند، بعضی سطح دندان را می سایند و بعضی محصولات شیمیایی غلظتی دارند که برای تماس مستقیم با دهان طراحی نشده است.

از طرف دیگر، همه محصولاتی که در خانه استفاده می شوند خطرناک نیستند. قالب و ژل تجویزشده توسط دندانپزشک یا یک محصول معتبر با دستور روشن، با مخلوط دست ساز تفاوت دارد. اگر هنوز تفاوت گزینه های حرفه ای و مصرف خانگی برایتان مبهم است، مقایسه بلیچینگ در مطب یا خانه مرز این دو را روشن می کند.

#آبلیمو و سرکه؛ پاک شدن لکه به قیمت فرسایش مینا

عبارت هایی مانند «سفید کردن دندان با آبلیمو» و «سرکه سیب برای دندان» زیاد جست وجو می شوند. اسید موجود در این مواد می تواند سطح مینا را نرم کند و مواد معدنی آن را کاهش دهد. اگر هم زمان با اسید مسواک بزنید، احتمال سایش سطح نرم شده بیشتر می شود.

ممکن است دندان برای مدتی تمیزتر به نظر برسد، اما تکرار تماس اسیدی می تواند باعث حساسیت، زبری سطح و نمایان تر شدن رنگ زرد عاج زیر مینا شود. رقیق کردن سرکه یا مخلوط کردن لیمو با ماده ای دیگر نیز آن را به یک درمان کنترل شده دندانپزشکی تبدیل نمی کند.

#توت فرنگی، پوست پرتقال و میوه های دیگر چطور؟

خوردن میوه بخشی از رژیم سالم است، اما مالیدن میوه اسیدی روی دندان یا نگه داشتن آن برای چند دقیقه توصیه نمی شود. شواهد قابل اتکایی وجود ندارد که پوست موز، توت فرنگی یا آناناس بتوانند رنگ درونی دندان را مانند بلیچینگ تغییر دهند. اسیدی بودن بعضی از آنها نیز با تماس طولانی به نفع مینا نیست.

#زغال فعال و نمک؛ وقتی ساییدن با سفید کردن اشتباه می شود

پودر زغال و نمک رنگدانه داخل دندان را تجزیه نمی کنند. اثر ظاهری آنها، اگر دیده شود، بیشتر به برداشتن مکانیکی لکه های سطحی مربوط است. مشکل اینجاست که میزان زبری پودر دست ساز، فشار مسواک و دفعات مصرف کنترل نشده اند.

سایش مکرر می تواند سطح دندان را زبر کند، حساسیت را افزایش دهد و به تدریج عاج زردرنگ زیر مینا را نمایان تر سازد. درباره محصولات زغالی نیز شواهد کافی برای اثربخشی و ایمنی سفیدکنندگی وجود ندارد؛ به خصوص وقتی به شکل پودر خام استفاده می شوند.

#آیا خمیردندان زغالی هم همین مشکل را دارد؟

فرمول محصولات با هم فرق می کند و نمی توان همه را یکسان دانست. وجود زغال به تنهایی نشانه اثربخشی نیست. هنگام انتخاب خمیردندان، معتبر بودن محصول، وجود فلوراید، میزان سایش کنترل شده و تأییدیه های قابل پیگیری مهم تر از رنگ سیاه یا عبارت «سم زدایی» روی بسته بندی است.

#جوش شیرین؛ ماده موجود در خمیردندان با پودر خام فرق دارد

جوش شیرین ذاتاً از بسیاری از ساینده های خشن نرم تر است و ممکن است در خمیردندان های فرموله شده برای حذف لکه سطحی به کار رود. اما این موضوع مجوزی برای مسواک زدن مداوم با پودر خام یا ساخت ترکیب خانگی نیست. محصول استاندارد از نظر مقدار ماده، اندازه ذرات، فلوراید، طعم، پایداری و شیوه مصرف طراحی و آزمایش می شود.

ترکیب جوش شیرین با آبلیمو، سرکه یا پراکسید می تواند محیطی با اثر نامعلوم روی دندان و لثه ایجاد کند. همچنین جوش شیرین رنگ عمقی دندان را بلیچ نمی کند؛ بنابراین افزایش دفعات مصرف برای رسیدن به نتیجه بیشتر، منطقی نیست.

#پراکسید هیدروژن؛ ماده درست با غلظت و روش نادرست

پراکسید هیدروژن یکی از مواد فعال در محصولات بلیچینگ است، اما ایمنی آن به غلظت، pH، مدت تماس، شکل محصول و سلامت اولیه دهان بستگی دارد. غرغره کردن محلول با غلظت نامعلوم، ترکیب آن با جوش شیرین یا قرار دادن پنبه آغشته به پراکسید روی دندان می تواند لثه را تحریک کند و حساسیت ایجاد کند.

اینکه یک ماده در درمان حرفه ای استفاده می شود، به معنای مناسب بودن نوع داروخانه ای یا صنعتی آن برای ساخت نسخه خانگی نیست. دستورهای اینترنتی نیز معمولاً وضعیت پوسیدگی، ترک، تحلیل لثه یا پرکردگی های فرد را در نظر نمی گیرند.

#وایتکس و سفیدکننده های نظافتی؛ خط قرمز بدون استثنا

وایتکس، سفیدکننده لباس و مواد ضدعفونی کننده سطوح برای استفاده داخل دهان ساخته نشده اند. تماس آنها می تواند باعث سوختگی شیمیایی مخاط، آسیب بافتی، مسمومیت و مشکلات جدی شود. رقیق کردن این مواد یا تماس کوتاه نیز آنها را به بلیچینگ دندان تبدیل نمی کند.

اگر چنین ماده ای با دهان تماس پیدا کرد، آن را تف کنید، دهان را با آب بشویید و برای دریافت راهنمایی فوری با مرکز درمانی یا مرکز اطلاع رسانی مسمومیت ها تماس بگیرید. در صورت بلع، درد شدید، استفراغ، سرفه، تنگی نفس یا سوختگی قابل مشاهده، ارزیابی فوری لازم است.

#روغن نارگیل، زردچوبه و پوست موز؛ بیشتر بی مدرک تا سفیدکننده

برای روغن گردانی با روغن نارگیل، زردچوبه و پوست موز شواهد قابل اعتماد کافی درباره سفید کردن دندان وجود ندارد. این روش ها مولکول های رنگی داخل دندان را مانند مواد بلیچینگ تغییر نمی دهند.

بی اثر بودن با بی خطر بودن مطلق یکسان نیست؛ برای مثال نگه داشتن روغن در دهان جای مسواک و نخ دندان را نمی گیرد و نباید بلعیده یا وارد راه تنفسی شود.

#از کجا بفهمیم یک محصول خانگی قابل اعتمادتر است؟

به جای تکیه بر عبارت هایی مانند «صددرصد طبیعی» یا «سفیدی در یک شب»، این موارد را بررسی کنید:

• نام سازنده و ترکیبات محصول مشخص باشد؛
• غلظت ماده فعال و مدت استفاده روی بسته نوشته شده باشد؛
• دستور مصرف، محدودیت سنی و هشدارهای ایمنی روشن باشند؛
• محصول مجوز و اصالت قابل پیگیری داشته باشد؛
• وعده غیرواقعی مانند تغییر چندین درجه ای رنگ در چند دقیقه ندهد؛
• برای افزایش اثر، نیاز به ترکیب با لیمو، زغال یا مواد دیگر نداشته باشد.

محصول معتبر نیز برای همه مناسب نیست. پوسیدگی، ترک دندان، بیماری یا تحلیل لثه و حساسیت قبلی می توانند درمان را دردناک کنند. رنگ روکش، لمینت، کامپوزیت و پرکردگی نیز با بلیچینگ تغییر نمی کند.

#اگر یک روش خانگی را امتحان کرده ایم، چه کنیم؟

اگر درد، سوزش یا حساسیت ایجاد شده است، مصرف ماده را متوقف کنید. دهان را با آب بشویید و دوباره ماده دیگری برای «خنثی کردن» روی دندان نگذارید. تا مشخص شدن وضعیت، مسواک نرم و فشار ملایم داشته باشید و از تکرار خوراکی های بسیار اسیدی یا مواد ساینده خودداری کنید. درد شدید، ادامه دار یا متمرکز در یک دندان، زخم و سوختگی لثه، تورم یا مشکل در بلع نیاز به بررسی دارد. توضیح تفاوت حساسیت گذرا و آسیب سطح دندان در مقاله سفید کردن دندان و سلامت مینای دندان آمده است.

#مسیر امن تر برای سفید شدن دندان چیست؟

اول باید مشخص شود زردی از لکه سطحی، رنگ طبیعی عاج، جرم، دارو، ضربه یا مشکل دیگری ناشی شده است. گاهی جرم گیری یا اصلاح عادت ها ظاهر دندان را بهتر می کند و گاهی بلیچینگ حرفه ای مناسب است. یک نسخه خانگی نمی تواند برای همه این علت ها پاسخ یکسانی باشد. در راهنمای روش های سفید کردن دندان می توانید گزینه های استاندارد را بر اساس نوع اثر و محدودیت آنها مقایسه کنید. برای دیدن جایگاه سفید کردن در کنار لمینت و کامپوزیت نیز راهنمای کامل زیبایی دندان و سفید کردن مسیر تصمیم گیری را توضیح می دهد. سایر مطالب مراقبتی در بخش مقالات سلامت دهان و دندان قرار دارند.