درمان اضطراب با شناخت نوع اضطراب و میزان اثر آن بر زندگی شروع میشود. گزینهها میتوانند شامل رواندرمانی، دارو، آموزش و تغییرات حمایتی در سبک زندگی باشند. سن، بیماریهای همزمان، داروهای دیگر، بارداری، تجربه درمانهای قبلی و ترجیح فرد بر انتخاب روش اثر میگذارند. پیشرفت درمان نیز باید در طول زمان بررسی و در صورت نیاز برنامه اصلاح شود.
درمان اضطراب می تواند شامل روان درمانی، دارو یا ترکیب این دو باشد. انتخاب روش به نوع اضطراب، شدت و مدت نشانه ها، میزان اختلال در زندگی، بیماری ها و داروهای هم زمان، تجربه درمان قبلی و ترجیح فرد بستگی دارد. تغییرات سبک زندگی می توانند کمک کننده باشند، اما جای درمان تخصصی اضطراب شدید یا ادامه دار را نمی گیرند.
واژه اضطراب ممکن است برای نگرانی طبیعی، اضطراب فراگیر، اضطراب اجتماعی، ترس های مشخص یا حمله های پانیک استفاده شود. درمان این وضعیت ها کاملاً یکسان نیست.
برای نمونه، یک فرد ممکن است بیشتر با نگرانی طولانی درباره چند موضوع درگیر باشد، درحالی که فرد دیگری فقط در موقعیت های اجتماعی ترس و اجتناب را تجربه کند.
در نقشه شناخت اضطراب، پانیک و استرس تفاوت این تجربه ها توضیح داده شده است. برای انتخاب درمان فردی، متخصص باید مشخص کند کدام الگو با نشانه ها و شرایط شخص هماهنگی بیشتری دارد.
برنامه درمانی معمولاً با توجه به مجموعه ای از عوامل انتخاب می شود:
درمان باید تا حد امکان با مشارکت فرد انتخاب شود. روشی که معتبر است اما فرد امکان یا تمایل ادامه دادن آن را ندارد، ممکن است در عمل نتیجه مطلوبی ایجاد نکند.
اضطراب کوتاه مدت پیش از امتحان، تغییر شغل یا تصمیم مهم همیشه اختلال محسوب نمی شود. گاهی آموزش، حمایت و اصلاح فشارهای موقت کافی است.
بررسی تخصصی زمانی مهم تر می شود که اضطراب:
در چنین شرایطی، توصیه هایی مانند «کمتر فکر کن» یا «خودت را سرگرم کن» پاسخ درمانی کافی نیستند.
روان درمانی فقط صحبت آزاد درباره احساسات نیست. در درمان های ساختاریافته، فرد و درمانگر روی الگوهایی کار می کنند که اضطراب را ایجاد یا حفظ می کنند.
اهداف درمان ممکن است شامل این موارد باشند:
روان درمانی می تواند حضوری، آنلاین، فردی یا گروهی باشد. مناسب بودن هر قالب به نوع مشکل، کیفیت ارائه درمان و شرایط فرد بستگی دارد.
درمان شناختی رفتاری یا CBT یکی از روش های پرکاربرد برای اختلالات اضطرابی است. این روش ارتباط میان افکار، احساس های جسمی و رفتارها را بررسی می کند.
برای مثال، فرد ممکن است تپش قلب را نشانه وقوع یک فاجعه بداند، سپس بدن خود را مرتب بررسی کند و از فعالیت بدنی یا بیرون رفتن دوری کند. این اجتناب در کوتاه مدت اضطراب را کمتر می کند، اما ممکن است ترس را در بلندمدت حفظ کند.
در CBT ممکن است فرد یاد بگیرد:
مواجهه درمانی باید برنامه ریزی شده، تدریجی و متناسب با شرایط فرد باشد. قرارگرفتن ناگهانی و اجباری در شدیدترین موقعیت ترسناک روش استانداردی نیست.
بسته به نوع مشکل و نیاز فرد، روش های دیگری نیز ممکن است به کار روند. برای مثال، بعضی رویکردها روی پذیرش افکار و احساس ها بدون تلاش دائمی برای حذف آن ها و ادامه دادن فعالیت های ارزشمند تمرکز می کنند.
روش انتخابی باید:
تبلیغ «درمان قطعی و فوری» یا نام جذاب یک روش، به تنهایی نشانه اعتبار آن نیست.
دارو ممکن است زمانی مطرح شود که:
برای بعضی اختلالات اضطرابی، برخی داروهای ضدافسردگی نیز استفاده می شوند. این داروها معمولاً اثر فوری ندارند و ممکن است برای ارزیابی نتیجه به چند هفته زمان نیاز داشته باشند.
انتخاب دارو به نوع اضطراب، سن، وضعیت جسمی، داروهای دیگر، عوارض احتمالی و تجربه مصرف قبلی بستگی دارد.
برخی داروهای آرام بخش ممکن است علائم را سریع تر کاهش دهند، اما می توانند خواب آلودگی، اختلال تمرکز، تحمل دارویی یا وابستگی ایجاد کنند. به همین دلیل برای مصرف طولانی مدت همه افراد مناسب نیستند.
همچنین:
شروع، تغییر و پایان دارو باید با پزشک هماهنگ شود.
برای بعضی افراد روان درمانی به تنهایی کافی است، برای برخی دارو انتخاب مناسب تری است و بعضی از ترکیب هر دو سود می برند. نمی توان برای همه نسخه یکسانی تعیین کرد.
درمان ترکیبی ممکن است بیشتر مطرح شود اگر:
حتی در درمان ترکیبی باید مشخص باشد هر بخش چه هدفی دارد و پیشرفت چگونه سنجیده می شود.
شناخت عوامل ایجاد و تشدید اضطراب می تواند بخشی از برنامه درمان را روشن کند. برای مثال، بعضی داروها، مصرف زیاد کافئین، کم خوابی یا بیماری جسمی ممکن است نشانه ها را تشدید کنند.
بااین حال، همیشه یک علت واحد و مشخص پیدا نمی شود. نبود یک علت روشن به معنی غیرواقعی بودن اضطراب نیست و درمان همچنان می تواند بر کاهش نشانه ها و بهترشدن عملکرد تمرکز کند.
خواب منظم، فعالیت بدنی متناسب، وعده های غذایی منظم و کاهش مواد محرک می توانند از درمان حمایت کنند.
اقدامات کمک کننده ممکن است شامل این موارد باشند:
این اقدامات جای روان درمانی یا مراقبت پزشکی را در اضطراب شدید نمی گیرند. اگر فرد به دلیل اضطراب قادر به خروج از خانه، تحصیل یا انجام فعالیت های روزانه نیست، توصیه عمومی به خواب و ورزش پاسخ کامل نیست.
در کودکان و نوجوانان، مرحله رشد، محیط خانواده و مدرسه و توانایی فرد برای توضیح احساس ها در انتخاب درمان اهمیت دارند.
در بارداری، شیردهی یا هنگام تصمیم برای بارداری، انتخاب دارو و نسبت فایده به خطر ممکن است تغییر کند. قطع ناگهانی داروی قبلی نیز ممکن است مناسب نباشد.
بیماری های قلبی، کبدی، کلیوی، صرع، مشکلات تیروئید و مصرف چند دارو نیز ممکن است بر انتخاب یا پایش درمان اثر بگذارند.
فقط احساس آرامش در روز جلسه معیار کافی نیست. پیشرفت بهتر است با تغییرات قابل مشاهده سنجیده شود:
روند بهبود همیشه خطی نیست. داشتن روزهای دشوار در میانه درمان لزوماً به معنی شکست نیست.
اگر پس از زمان کافی و اجرای منظم برنامه، تغییر قابل توجهی دیده نشود، متخصص ممکن است دوباره بررسی کند:
بازبینی به معنی درمان ناپذیربودن فرد نیست. گاهی روش، شدت درمان، دارو یا تشخیص باید اصلاح شود.
اگر درمان اول نتیجه نداد، چه می شود؟
نتیجه نگرفتن از یک روش به معنی درمان ناپذیربودن اضطراب نیست. درمان ممکن است به زمان، تنظیم یا تغییر نیاز داشته باشد.
متخصص ممکن است:
تغییر برنامه باید هدفمند باشد، نه اینکه چند روش بدون زمان کافی و هم زمان امتحان شوند.
پیش از شروع درمان بهتر است فرد بداند:
درمان مناسب لزوماً سریع ترین یا پرهزینه ترین گزینه نیست. روش مناسب باید ایمن، متناسب با مشکل، قابل ادامه و قابل ارزیابی باشد.
برای مطالعه موضوعات دیگر در مرزهای مستقل، مجموعه آموزش های روان و ذهن در دسترس است.
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
Psychotherapies
National Institute of Mental Health
National Institute of Mental Health
Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management
National Institute for Health and Care Excellence
National Institute for Health and Care Excellence · ۲۰۱۱
Generalized Anxiety Disorder: What You Need to Know
National Institute of Mental Health
National Institute of Mental Health
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانیدهنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را به اشتراک میگذارد.
