بهترین زمان مسواک زدن؛ صبح، شب یا بعد از غذا؟

بهترین زمان مسواک زدن برای بیشتر افراد، دو بار در روز است: یک بار صبح و یک بار شب قبل از خواب. اگر بعد از غذا، به خصوص غذاها یا نوشیدنی های اسیدی، می خواهید مسواک بزنید، بهتر است مدتی صبر کنید تا مینای دندان کمتر در معرض آسیب باشد. مسواک شبانه اهمیت زیادی دارد، چون در طول خواب بزاق کمتر می شود و پلاک فرصت بیشتری برای اثرگذاری دارد. مسواک زدن دو بار در روز با خمیر دندان فلورایددار، مخصوصاً آخر شب و یک نوبت دیگر در روز را توصیه می کنیم.

#بهترین زمان مسواک زدن در روز چه موقع است؟

برای بیشتر افراد، بهترین برنامه این است که دندان ها دو بار در روز با خمیر دندان فلورایددار مسواک زده شوند: یک بار در شروع روز و یک بار آخر شب قبل از خواب. این زمان بندی کمک می کند پلاک دندان کنترل شود و فلوراید فرصت بیشتری برای محافظت از دندان ها داشته باشد.

مسواک زدن فقط برای خوشبو شدن دهان نیست. وقتی مسواک می زنید، پلاک و باقی مانده غذا از سطح دندان ها پاک می شود. پلاک لایه ای چسبنده از باکتری هاست که اگر به طور منظم کنترل نشود، می تواند در پوسیدگی دندان و التهاب لثه نقش داشته باشد.

یک برنامه ساده و قابل انجام برای بیشتر افراد:

• صبح: مسواک با خمیر دندان فلورایددار
• شب: مسواک کامل قبل از خواب
• روزانه: نخ دندان قبل از مسواک
• بعد از خوراکی های شیرین یا اسیدی: نوشیدن آب یا صبر کردن قبل از مسواک

بیشتر متخصصان مسواک زدن دوبار در روز با خمیر دندان فلورایددار و تمیز کردن بین دندان ها را از پایه های مراقبت روزانه دهان می داند.

#صبح قبل از صبحانه مسواک بزنیم یا بعد از آن؟

اگر بین قبل یا بعد از صبحانه مردد هستید، برای بسیاری از افراد مسواک زدن قبل از صبحانه انتخاب امن تر و ساده تری است. این کار پلاک و باکتری های جمع شده در طول شب را کم می کند و فلوراید خمیر دندان را پیش از خوردن صبحانه روی دندان ها باقی می گذارد.

بعد از خواب، دهان معمولاً خشک تر است و بزاق کمتر از طول روز جریان دارد. به همین دلیل، بعضی افراد صبح ها بوی دهان یا حس چسبندگی بیشتری روی دندان ها دارند. مسواک قبل از صبحانه می تواند شروع روز را تمیزتر و راحت تر کند.

اگر ترجیح می دهید بعد از صبحانه مسواک بزنید، بهتر است به نوع صبحانه توجه کنید. بعد از خوراکی ها یا نوشیدنی های اسیدی مثل آب پرتقال، مرکبات، نوشابه، قهوه شیرین یا نوشیدنی های ترش، مسواک فوری انتخاب خوبی نیست. در این شرایط بهتر است کمی صبر کنید و در لحظه فقط آب بنوشید.

#بعد از غذا چه زمانی مسواک بزنیم؟

بعد از غذا همیشه لازم نیست فوراً مسواک بزنید. اگر غذا معمولی و غیر اسیدی بوده، مسواک زدن بعد از مدتی می تواند مشکلی نداشته باشد؛ اما بعد از مواد اسیدی بهتر است عجله نکنید.

غذاها و نوشیدنی های اسیدی می توانند مینای دندان را موقتاً نرم تر کنند و مسواک زدن خیلی زود بعد از آن ها ممکن است به مینای دندان آسیب بزند؛ به همین دلیل توصیه می کند بعد از مواد اسیدی حدود یک ساعت صبر کنید.

خوراکی ها و نوشیدنی هایی که بهتر است بعد از آن ها کمی صبر کنید:

• مرکبات
• آب پرتقال و آبلیمو
• نوشابه
• نوشیدنی های انرژی زا
• ترشی ها
• سرکه و غذاهای خیلی ترش
• آبمیوه های اسیدی
• آبنبات یا خوراکی های ترش

در این فاصله می توانید آب بنوشید یا دهان را با آب ساده کمی بشویید. هدف این نیست که دهان کاملاً ضدعفونی شود؛ هدف این است که اسید رقیق تر شود و بزاق فرصت کمک به تعادل محیط دهان را داشته باشد.

#چرا مسواک زدن شبانه مهم تر است؟

مسواک شبانه برای بسیاری از افراد مهم ترین نوبت مسواک است، چون بعد از آن چند ساعت غذا نمی خورید و دهان وارد دوره خواب می شود. در خواب، جریان بزاق کمتر می شود و اگر پلاک یا باقی مانده غذا روی دندان ها بماند، فرصت بیشتری برای اثرگذاری دارد.

نوبت شبانه بهتر است آخرین کار مراقبتی دهان باشد؛ یعنی بعد از مسواک، چیزی جز آب مصرف نشود. اگر بعد از مسواک شبانه شیرینی، بیسکویت، نوشیدنی شیرین یا میان وعده بخورید، بخشی از اثر مراقبت شبانه از بین می رود.

برای شب بهتر است این ترتیب را داشته باشید:

• نخ دندان یا تمیز کردن بین دندان ها
• مسواک با خمیر دندان فلورایددار
• بیرون ریختن خمیر اضافی
• پرهیز از شستن زیاد دهان با آب
• نخوردن خوراکی بعد از مسواک

پزشکان نوبت آخر شب را مهم می داند و توصیه می کند دندان ها آخر شب و یک نوبت دیگر در روز مسواک زده شوند.

#اگر فقط یک بار در روز مسواک بزنیم، چه زمانی بهتر است؟

اگرچه توصیه عمومی، مسواک زدن دو بار در روز است، اما اگر کسی فعلاً فقط یک نوبت را می تواند پایدار انجام دهد، نوبت شب قبل از خواب معمولاً انتخاب مهم تری است. دلیلش این است که دندان ها در طول شب مدت طولانی تری در معرض پلاک، کاهش بزاق و باقی مانده مواد غذایی قرار می گیرند.

البته این به معنی کافی بودن یک بار مسواک در روز نیست. هدف بهتر این است که از یک نوبت پایدار شروع کنید و کم کم نوبت دوم را اضافه کنید. در مراقبت دهان، عادتی که هر روز انجام می شود از برنامه ای کامل اما ناپایدار مفیدتر است.

اگر فعلاً فقط یک نوبت انجام می دهید:

• نوبت شب را انتخاب کنید
• زمان کافی بگذارید
• از خمیر دندان فلورایددار استفاده کنید
• دندان های عقب و خط لثه را فراموش نکنید
• به تدریج مسواک صبحگاهی را اضافه کنید

#بعد از خوردن شیرینی چه زمانی مسواک بزنیم؟

بعد از خوردن شیرینی، مهم فقط مسواک نیست؛ تعداد دفعات تماس دندان با قند هم اهمیت دارد. اگر در طول روز چند بار خوراکی شیرین بخورید، باکتری های پلاک فرصت بیشتری برای تولید اسید پیدا می کنند.

اگر خوراکی شیرین، اسیدی یا چسبنده بوده، بهتر است بلافاصله با فشار زیاد مسواک نزنید. اول آب بنوشید، دهان را کمی با آب ساده بشویید و بعد از مدتی، اگر زمان مسواک است، دندان ها را آرام مسواک بزنید.

برای کاهش آسیب شیرینی ها:

• شیرینی را ریزه خواری طولانی مدت نکنید
• بعد از آن آب بنوشید
• خوراکی چسبنده را هر روز مصرف نکنید
• مسواک شبانه را حذف نکنید
• نخ دندان را فقط به زمان گیر کردن غذا محدود نکنید

نکته مهم این است که یک بار خوردن شیرینی معمولاً مسئله اصلی نیست؛ تکرار زیاد و طولانی بودن تماس قند با دندان هاست که می تواند مشکل ساز شود.

#بعد از مسواک زدن دهان را با آب بشوییم یا نه؟

بعد از مسواک زدن بهتر است خمیر اضافی را بیرون بریزید، اما دهان را با آب زیاد و چندباره نشویید. دلیل این توصیه این است که فلوراید باقی مانده از خمیر دندان اگر مدت بیشتری روی دندان بماند، فرصت بیشتری برای اثر محافظتی دارد.

بعد از مسواک، خمیر اضافی را بیرون بریزید و دهان را بلافاصله با آب نشویید، چون این کار فلوراید باقی مانده را رقیق می کند و اثر پیشگیرانه آن را کمتر می کند.

روش ساده تر:

• بعد از مسواک، خمیر اضافی را بیرون بریزید
• دهان را با آب زیاد نشویید
• اگر دهان شویه فلورایددار استفاده می کنید، آن را همزمان با مسواک استفاده نکنید
• شب ها بعد از مسواک فقط آب بنوشید

اگر عادت دارید حتماً دهان را بشویید، می توانید از مقدار خیلی کم آب استفاده کنید؛ اما شست وشوی زیاد معمولاً لازم نیست.

#آیا دهان شویه زمان مسواک زدن را تغییر می دهد؟

دهان شویه جای مسواک را نمی گیرد و زمان اصلی مسواک زدن را هم حذف نمی کند. اگر دهان شویه فلورایددار یا درمانی لازم باشد، بهتر است طبق توصیه دندانپزشک یا در زمانی جدا از مسواک استفاده شود.

استفاده از دهان شویه بلافاصله بعد از مسواک، مخصوصاً اگر دهان شویه فلوراید کمتری نسبت به خمیر دندان داشته باشد، ممکن است فلوراید باقی مانده روی دندان را کاهش دهد. به همین دلیل، بعضی منابع توصیه می کنند دهان شویه در زمان دیگری از روز استفاده شود، نه درست بعد از مسواک.

دهان شویه ممکن است کمک کننده باشد، اما برای این موارد جایگزین نیست:

• مسواک با خمیر دندان فلورایددار
• نخ دندان یا تمیز کردن بین دندان ها
• کاهش مصرف قند
• چکاپ دندان
• درمان پوسیدگی یا التهاب لثه

#چه زمانی مسواک زدن کافی نیست؟

اگر درد، تورم یا خونریزی غیرعادی دارید، تغییر زمان مسواک زدن به تنهایی مشکل را حل نمی کند. زمان بندی درست برای پیشگیری و راهنمای مراقبت از دهان و دندان روزانه مهم است، اما اگر علامت ادامه دار وجود دارد، بهتر است علت بررسی شود.

این نشانه ها نیاز به توجه دارند:

• درد دندان که مداوم است
• خونریزی لثه که تکرار می شود
• تورم لثه، صورت یا فک
• بوی بد دهان که با مراقبت بهتر نمی شود
• حساسیت شدید یا رو به افزایش
• لق شدن دندان
• ترشح، مزه بد یا چرک اطراف دندان
• زخم دهانی طولانی مدت

این علائم همیشه به معنی مشکل شدید نیستند، اما اگر ادامه دار باشند یا بدتر شوند، بهتر است با دندانپزشک بررسی شوند. مسواک زدن درست کمک می کند، اما جای تشخیص و درمان را نمی گیرد.

#برای انتخاب زمان مناسب، از کجا شروع کنیم؟

اگر می خواهید همین امروز زمان مسواک زدن را بهتر کنید، از یک برنامه ساده شروع کنید: صبح یک بار و شب قبل از خواب یک بار. نوبت شب را جدی تر بگیرید و بعد از آن چیزی جز آب مصرف نکنید.

اگر بعد از صبحانه یا غذا مسواک می زنید، به اسیدی بودن غذا توجه کنید. بعد از مرکبات، نوشابه، آبمیوه ترش یا غذاهای خیلی اسیدی، کمی صبر کردن بهتر از مسواک فوری است. در این فاصله آب بنوشید و اجازه دهید بزاق بخشی از کار طبیعی خودش را انجام دهد.

مطالب دندان و مراقبت دهان می گویند، بهترین زمان مسواک زدن زمانی است که هم با اصول مراقبت دهان هماهنگ باشد، هم در زندگی روزانه شما قابل تکرار بماند. مراقبت پایدار و آرام، از برنامه سختی که بعد از چند روز رها می شود، مؤثرتر است.