خونریزی لثه هنگام مسواک زدن؛ طبیعی است یا هشدار؟

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن اگر فقط یک بار و بعد از فشار زیاد مسواک یا تحریک موقت باشد، ممکن است نگران کننده نباشد. اما اگر تکرار شود، معمولاً طبیعی محسوب نمی شود و می تواند با پلاک، جرم، التهاب لثه، مسواک زدن خشن، نخ دندان نامنظم یا بیماری لثه مرتبط باشد. اگر خونریزی با تورم، قرمزی، بوی بد دهان، مزه بد، عقب رفتن لثه، درد هنگام جویدن یا لق شدن دندان همراه است، بهتر است بررسی شود.

#خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یعنی چه؟

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یعنی بافت لثه در تماس با مسواک تحریک شده و خون می آید. این خونریزی ممکن است به شکل کف صورتی خمیردندان، رد خون روی مسواک، مزه خون در دهان یا خون آمدن از کنار یک دندان دیده شود.

گاهی خونریزی فقط یک اتفاق گذراست. مثلاً مسواک خیلی زبر بوده، فشار دست زیاد شده یا یک نقطه از لثه با غذای سفت تحریک شده است. اما اگر خون آمدن لثه موقع مسواک چند بار تکرار شود، بهتر است آن را یک علامت بدانید، نه یک اتفاق عادی.

لثه سالم معمولاً با مسواک زدن ملایم و درست نباید هر روز خونریزی کند. همین نکته باعث می شود خونریزی تکراری، یکی از مهم ترین علامت ها در مسیر بررسی سلامت لثه باشد.

#آیا خون آمدن لثه موقع مسواک طبیعی است؟

خون آمدن لثه همیشه به معنی خطر جدی نیست، اما تکرار آن طبیعی هم نیست. یک بار خونریزی بعد از فشار زیاد مسواک با خونریزی مداوم و تکرارشونده فرق دارد.

خونریزی ممکن است موقتی تر باشد اگر:

• فقط یک بار اتفاق افتاده
• همان روز مسواک را با فشار زیاد زده اید
• مسواک تازه و زبر بوده
• مدتی نخ دندان نکشیده اید و تازه شروع کرده اید
• یک تکه غذای سفت لثه را تحریک کرده
• فقط یک نقطه کوچک و مشخص کمی خون داده است

اما اگر تقریباً هر بار بعد از مسواک خون می بینید، یا کف خمیردندان بیشتر وقت ها صورتی می شود، بهتر است علت را جدی تر بررسی کنید. خونریزی لثه نشانه تمیز شدن دندان نیست؛ معمولاً نشانه تحریک، التهاب یا آسیب بافت لثه است.

#چرا لثه موقع مسواک خون می آید؟

علت خون آمدن لثه هنگام مسواک همیشه یکی نیست. گاهی مشکل از روش مسواک زدن است، گاهی از پلاک و جرم، گاهی از التهاب لثه و گاهی هم از شرایطی که لثه را حساس تر می کند.

علت های شایع خونریزی لثه هنگام مسواک زدن:

• باقی ماندن پلاک کنار خط لثه
• جرم گرفتن دندان
• التهاب لثه
• مسواک زدن با فشار زیاد
• استفاده از مسواک زبر
• نخ دندان نکشیدن یا نخ دندان کشیدن اشتباه
• گیر غذایی بین دندان ها
• خشکی دهان
• سیگار و دخانیات
• پوسیدگی یا ترمیم نامناسب در یک ناحیه
• بعضی داروها یا بیماری های زمینه ای که خونریزی را بیشتر می کنند

در بیشتر افراد، علت اصلی از همان محیط دهان شروع می شود؛ یعنی پلاک، جرم، روش تمیز کردن یا التهاب اطراف لثه. به همین دلیل، قبل از حدس های دورتر، باید وضعیت خود لثه و دندان بررسی شود.

#پلاک و جرم چه نقشی در خونریزی لثه دارند؟

پلاک یک لایه چسبنده است که روی دندان و نزدیک خط لثه جمع می شود. اگر این لایه به خوبی پاک نشود، می تواند لثه را تحریک کند. لثه تحریک شده معمولاً حساس تر می شود و با تماس مسواک یا نخ دندان راحت تر خون می آید.

اگر پلاک مدت بیشتری باقی بماند، ممکن است سخت تر شود و به جرم تبدیل شود. جرم با مسواک معمولی پاک نمی شود و می تواند کنار لثه باقی بماند و التهاب را بیشتر کند.

به همین دلیل، بعضی افراد فکر می کنند مشکل از مسواک است؛ اما در واقع لثه از قبل ملتهب بوده و مسواک فقط خونریزی را نشان داده است. وقتی لثه سالم نیست، حتی مسواک ملایم هم ممکن است باعث خونریزی شود.

نشانه هایی که احتمال نقش پلاک یا جرم را بیشتر می کند:

• خونریزی تکراری در چند ناحیه
• بوی بد دهان
• مزه بد یا طعم ناخوشایند
• جرم قابل مشاهده نزدیک لثه
• لثه قرمز یا پف کرده
• گیر غذایی مکرر بین دندان ها
• خونریزی هنگام نخ دندان

#مسواک محکم می تواند لثه را خون بیندازد؟

بله، مسواک زدن محکم می تواند لثه را تحریک کند. خیلی ها تصور می کنند هرچه محکم تر مسواک بزنند، دندان های سالم خواهند داشت؛ اما فشار زیاد می تواند به لثه آسیب بزند و حتی در طول زمان باعث حساسیت نزدیک خط لثه شود.

نشانه هایی که نشان می دهد ممکن است مسواک را بیش از حد محکم می زنید:

• پرزهای مسواک خیلی زود باز می شوند
• بعد از مسواک، لثه می سوزد یا درد می گیرد
• خونریزی بیشتر در نقاطی است که با فشار بیشتری مسواک می زنید
• دندان ها نزدیک لثه حساس تر شده اند
• خط لثه در بعضی نواحی عقب تر دیده می شود

مسواک قرار نیست لثه را بسابد. هدف، پاک کردن پلاک از سطح دندان و اطراف خط لثه است. اگر فشار زیاد باعث خونریزی شده باشد، اصلاح روش مسواک زدن می تواند کمک کند؛ اما اگر با فشار کمتر هم خونریزی ادامه دارد، فقط مسواک مقصر نیست.

#آیا نخ دندان باعث خونریزی لثه می شود؟

نخ دندان اگر درست استفاده نشود، می تواند لثه را تحریک کند. مخصوصاً اگر نخ را با فشار وارد لثه کنید یا مدت ها نخ دندان نکشیده باشید و تازه شروع کرده باشید، ممکن است چند بار اول خونریزی ببینید.

اما دیدن خون به این معنی نیست که باید نخ دندان را برای همیشه کنار بگذارید. در بسیاری از افراد، مشکل اصلی این است که بین دندان ها مدت ها خوب تمیز نشده و لثه در آن ناحیه حساس شده است.

اشتباهات رایج هنگام نخ دندان:

• کوبیدن نخ به لثه
• حرکت تند و برنده
• نخ نکشیدن برای مدت طولانی و شروع ناگهانی
• تمیز نکردن دو طرف هر دندان
• استفاده از نخ فقط وقتی غذا گیر می کند
• قطع کامل نخ دندان بعد از دیدن خون

اگر یک نقطه همیشه با نخ دندان خون می آید، ممکن است همان ناحیه پلاک، جرم، پوسیدگی، گیر غذایی یا مشکل تماس بین دندان ها داشته باشد.

#خونریزی لثه چه زمانی به التهاب لثه نزدیک تر است؟

وقتی خونریزی لثه با قرمزی، تورم یا حساسیت همراه می شود، احتمال التهاب لثه بیشتر مطرح می شود. التهاب لثه معمولاً آرام شروع می شود و همیشه از ابتدا درد شدید ندارد.

علائمی که خونریزی را به التهاب لثه نزدیک تر می کنند:

• لثه قرمزتر از قبل شده
• لثه اطراف بعضی دندان ها پف کرده است
• هنگام مسواک یا نخ دندان راحت خون می آید
• لثه با لمس یا غذاهای سفت حساس می شود
• بوی بد دهان بیشتر شده
• مزه بد در دهان حس می شود

در این مرحله، مهم است که خونریزی فقط با دهان شویه یا تعویض خمیردندان پنهان نشود. اگر علت، التهاب یا پلاک باشد، پوشاندن علامت مشکل اصلی را حل نمی کند.

#خونریزی لثه چه زمانی می تواند نشانه جدی تری باشد؟

خونریزی لثه وقتی تنها و گذراست، معمولاً نگرانی کمتری دارد. اما وقتی با علائم دیگری همراه می شود، باید جدی تر دیده شود. بعضی از مشکلات لثه در ابتدا درد زیادی ندارند و همین باعث می شود دیر پیگیری شوند.

خونریزی لثه مهم تر است اگر همراه باشد با:

• بوی بد دهان که برطرف نمی شود
• مزه بد یا طعم ناخوشایند
• تورم یا قرمزی واضح لثه
• درد هنگام جویدن
• عقب رفتن لثه
• بلندتر دیده شدن دندان ها
• لق شدن دندان
• چرک یا ترشح کنار لثه
• فاصله افتادن جدید بین دندان ها
• خونریزی بدون مسواک یا با تماس خیلی خفیف

در این حالت ها، احتمال اینکه فقط مسواک محکم باعث خونریزی شده باشد کمتر می شود. اینجا موضوع به بررسی دقیق تر سلامت لثه نزدیک تر است.

#بوی بد دهان همراه خونریزی لثه یعنی چه؟

بوی بد دهان وقتی کنار خونریزی لثه دیده می شود، می تواند نشانه باقی ماندن پلاک، جرم، گیر غذایی یا التهاب اطراف لثه باشد. البته بوی بد دهان علت های مختلفی دارد، اما همراه شدن آن با خونریزی لثه ارزش توجه بیشتری دارد.

این حالت ها مهم ترند:

• بوی بد بعد از مسواک هم باقی می ماند
• مزه بد یا طعم خون در دهان تکرار می شود
• لثه اطراف چند دندان متورم است
• زبان پوشش دار است یا دهان خشک می شود
• غذا بین دندان ها گیر می کند
• جرم اطراف دندان ها دیده می شود
• خونریزی و بو در یک ناحیه خاص بیشتر است

اگر بوی بد فقط بعد از بعضی غذاها یا صبح ها باشد، ممکن است علت ساده تری داشته باشد. اما بوی بد ماندگار همراه خونریزی لثه بهتر است نادیده گرفته نشود.

#وقتی لثه خون می آید چه کارهایی را انجام ندهیم؟

اولین واکنش خیلی ها بعد از دیدن خون، قطع کردن مسواک یا نخ دندان است. اما این کار معمولاً مشکل را حل نمی کند. اگر پلاک و التهاب وجود داشته باشد، قطع مراقبت می تواند شرایط را بدتر کند.

کارهایی که بهتر است انجام ندهید:

• مسواک زدن را کامل قطع نکنید
• نخ دندان را برای همیشه کنار نگذارید
• با فشار بیشتر مسواک نزنید
• از مسواک زبر برای «تمیزتر شدن» استفاده نکنید
• خونریزی تکراری را طبیعی فرض نکنید
• فقط با دهان شویه بوی دهان یا خونریزی را پنهان نکنید
• جرم دندان را با ابزار خانگی دستکاری نکنید
• اگر یک نقطه همیشه خون می آید، آن را بی اهمیت ندانید

راه درست این است که روش مراقبت ملایم تر و منظم تر شود و اگر خونریزی ادامه داشت، علت بررسی شود.

#چه زمانی برای خونریزی لثه باید مراجعه کرد؟

اگر خونریزی لثه یک بار و خفیف بوده، می توانید چند روز مراقب الگو باشید. اما اگر خونریزی تکرار می شود یا با نشانه های دیگر همراه است، بهتر است بررسی شود.

زمان مراجعه مهم تر است اگر:

• خونریزی چند روز یا چند هفته تکرار شده
• تقریباً هر بار هنگام مسواک خون می بینید
• هنگام نخ دندان هم خونریزی دارید
• لثه قرمز، متورم یا دردناک است
• بوی بد دهان ماندگار شده
• مزه بد یا چرک کنار لثه وجود دارد
• دندان هنگام جویدن درد می گیرد
• لثه عقب رفته یا دندان بلندتر دیده می شود
• دندان لق شده
• خونریزی بدون دلیل واضح اتفاق می افتد
• داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید یا بیماری زمینه ای دارید

اگر خونریزی شدید، غیرعادی یا همراه با خونریزی های دیگر بدن، ضعف شدید یا حال عمومی بد است، نباید آن را فقط یک مشکل ساده دندانی فرض کرد.

#برای تصمیم بهتر، خون روی مسواک را چطور پیگیری کنیم؟

خون روی مسواک را با ترس نبینید، اما بی تفاوت هم از کنار آن رد نشوید. بهترین کار این است که چند نکته را بررسی کنید: خونریزی از کدام ناحیه است؟ چند بار تکرار شده؟ با مسواک نرم هم اتفاق می افتد؟ هنگام نخ دندان هم خون می آید؟ بوی بد دهان، تورم یا درد هم وجود دارد؟

اگر خونریزی فقط یک بار و بعد از فشار زیاد مسواک بوده، احتمالاً با اصلاح روش مسواک زدن بهتر می شود. اما اگر خونریزی تکرار می شود، لثه پف کرده است، بوی بد دهان دارید یا یک نقطه همیشه خون می آید، بهتر است علت مشخص شود.

لثه سالم قرار نیست هر روز با خون خودش را نشان بدهد. خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یک علامت کوچک است، اما اگر درست دیده شود، می تواند جلوی دیر فهمیدن مشکلات بزرگ تر را بگیرد.