پرش به محتوای اصلی
لوگوی سفید سیاه
مادر و کودک

سرفه کودک؛ علت های شایع، مراقبت ایمن و علائم نیازمند بررسی

سرفه کودک اغلب با عفونت ویروسی شروع می شود و ممکن است پس از بهتر شدن سرماخوردگی هم ادامه داشته باشد. این راهنما تفاوت سرفه ناگهانی با الگوی سرماخوردگی، مراقبت حمایتی، محدودیت داروها و زمان بررسی سرفه روزانه طولانی را توضیح می دهد. دشواری تنفس و سابقه خفگی نیاز به رسیدگی سریع دارند.

راهنمابرای: عمومی
سرفه کودک
سرفه کودک
فهرست مطالب(6 عنوان)

سرفه کودک اغلب به دنبال سرماخوردگی و برای پاک کردن راه های تنفسی رخ می دهد. اگر کودک راحت نفس می کشد، مایعات می نوشد و حال عمومی مناسبی دارد، مراقبت حمایتی می تواند کافی باشد؛ ولی سرفه ناگهانی پس از گیر کردن غذا یا جسم، دشواری تنفس و سرفه روزانه بیش از چهار هفته مسیر بررسی جداگانه دارند. انتخاب اقدام بر اساس سن و نشانه های همراه است، نه فقط خشک یا خلط دار بودن صدا.

#پیش از هر درمان، تنفس و شروع سرفه را بررسی کنید

اگر کودک برای نفس کشیدن تقلا می کند، زیر دنده هایش هنگام دم فرو می رود، لب ها کبود شده اند یا پاسخ معمول ندارد، از اورژانس کمک بگیرید. ناتوانی در نفس کشیدن یا گریه کردن هنگام خفگی وضعیت فوری است؛ منتظر شربت، آب یا تمام شدن حمله نمانید.

شروع سرفه هنگام خوردن غذا یا بازی با جسم کوچک، حتی اگر بعدا آرام شود، نیاز به ارزیابی دارد. ممکن است جسم در راه تنفسی باقی مانده باشد؛ فرو کردن کورکورانه انگشت در دهان برای پیدا کردن آن می تواند وضعیت را بدتر کند. در خفگی فعال، کمک اولیه متناسب با سن و راهنمایی اورژانس لازم است.

در پیگیری سلامت مادر و کودک، همین تفاوت بین شروع ناگهانی و شروع همراه سرماخوردگی، یکی از اطلاعات مهم برای انتخاب مسیر رسیدگی است.

#سرفه کودک چه علت های شایعی دارد؟

عفونت های ویروسی، از جمله سرماخوردگی، از علت های شایع اند. پس از رفع آبریزش یا تب، حساسیت راه تنفسی ممکن است مدتی باقی بماند و سرفه ادامه پیدا کند. این ادامه به تنهایی دلیل نیاز به آنتی بیوتیک نیست.

سرفه همراه خس خس، یعنی صدای سوت هنگام تنفس، مشکل تنفس یا تکرار با دویدن و شب ها می تواند به بررسی آسم نیاز داشته باشد؛ آسم بیماری همراه با التهاب و حساسیت راه های هوایی است. با این حال، از روی سرفه شبانه به تنهایی نمی توان آن را تشخیص داد. سرفه های حمله ای، تماس با بیمار و وضعیت واکسن ها هم در ارزیابی اهمیت دارند.

صدای مرطوب یعنی ممکن است ترشحات در راه تنفسی وجود داشته باشد؛ کودک کم سن لزوما خلط را بیرون نمی آورد. رنگ ترشح یا صدای سرفه نیز به تنهایی مشخص نمی کند عفونت ویروسی است یا باکتریایی.

#در خانه چه کارهایی برای سرفه کمک می کنند؟

مایعات مناسب سن را در دسترس قرار دهید و استراحت را با نیاز کودک هماهنگ کنید. اگر بینی گرفته است، سرم یا قطره نمکی مناسب می تواند به باز شدن بینی کمک کند؛ داروی ضداحتقان همان محلول نمکی نیست و محدودیت مصرف دارد.

برای کودک بالای یک سال، مقدار کمی عسل ممکن است شدت سرفه شبانه را کمتر کند. عسل علت بیماری را درمان نمی کند و برای زیر یک سال ممنوع است، چون می تواند موجب بوتولیسم، نوعی بیماری جدی، شود. نوشیدنی خیلی داغ و بخار داغ هم به دلیل خطر سوختگی مناسب نیستند.

دود سیگار و ویپ، یعنی سیگار الکترونیکی، را از محیط کودک دور کنید؛ باز کردن پنجره کنار فرد سیگاری محافظت کافی ایجاد نمی کند. اگر محرک مشخصی مثل دود سرفه را بدتر می کند، تماس را حذف و این الگو را ثبت کنید. از روغن ها، اسانس ها و مخلوط های خانگی ناشناخته برای خوراندن یا بخور استفاده نکنید.

#چرا شربت سرفه انتخاب پیش فرض نیست؟

داروهای بدون نسخه سرفه و سرماخوردگی در خردسالان می توانند عارضه داشته باشند و فایده قابل اتکایی برای بسیاری از سرفه های معمول ندارند. محدودیت سنی به ترکیبات و محصول بستگی دارد؛ عبارت «گیاهی» یا تصویر کودک روی بسته، ایمنی برای هر سن را ثابت نمی کند.

فرآورده های ترکیبی ممکن است تب بر، آنتی هیستامین، داروی مهار بعضی علائم حساسیت، یا ضداحتقان، داروی کاهش گرفتگی بینی، داشته باشند. ترکیب آنها با داروی دیگر می تواند باعث مصرف تکراری یک ماده شود. داروی بزرگسال را با کم کردن خودسرانه مقدار به کودک ندهید و از قاشق آشپزخانه برای اندازه گیری استفاده نکنید.

استامینوفن و ایبوپروفن سرفه را قطع نمی کنند؛ کاربرد آنها، در صورت مناسب بودن برای کودک، کاهش درد یا ناراحتی ناشی از تب است. آنتی بیوتیک برای سرفه ویروسی کمک نمی کند؛ اگر علت باکتریایی تشخیص داده شود، پزشک درباره درمان تصمیم می گیرد.

#چه مدت سرفه را پیگیری کنیم و چه زمانی مراجعه لازم است؟

بسیاری از سرفه های عفونی در یک تا سه هفته کمتر می شوند، ولی در بعضی کودکان بیشتر طول می کشند. سرفه روزانه بیش از چهار هفته، به ویژه سرفه مرطوب، نیاز به ارزیابی دارد. لازم نیست برای رسیدن به چهار هفته صبر کنید اگر سرفه رو به بدتر شدن است، خواب یا فعالیت را مختل کرده یا کودک بدحال است.

الگو یا علامتمسیر اقدام
مشکل تنفس، کبودی یا کاهش پاسخ دهیکمک فوری از اورژانس
آغاز پس از خفگی یا احتمال ورود جسمارزیابی بیمارستانی، حتی پس از آرام شدن سرفه
خون، درد قفسه سینه یا بدحالی واضحارزیابی سریع پزشکی
سرفه روزانه بیش از چهار هفتهوقت بررسی برای علت و نیاز احتمالی به آزمایش
کاهش وزن یا سرفه مکرر هنگام خوردنمطرح کردن با پزشک؛ صرفا سرماخوردگی فرض نشود

همراه شدن تب کودک با سرفه، اهمیت توجه به تنفس و نوشیدن را بیشتر می کند؛ پایین آمدن تب جای ارزیابی دشواری تنفس را نمی گیرد. در شیرخواران کم سن یا کودک دارای بیماری قلبی، ریوی یا نقص ایمنی، یعنی ضعف دفاع بدن،، زودتر با تیم درمان تماس بگیرید.

#برای بررسی سرفه کودک چه چیزهایی را ثبت کنیم؟

زمان شروع، روزانه یا دوره ای بودن، صدای خشک یا مرطوب، ارتباط با خواب و غذا، خس خس، تب و سابقه خفگی را بنویسید. تماس با دود، بیمار یا سفر اخیر و نام داروهای مصرف شده را هم بگویید. یک صدای کوتاه ضبط شده، اگر ثبت آن رسیدگی فوری را عقب نیندازد، می تواند توضیح الگو را آسان تر کند.

در کودک سرحال با سرفه کوتاه و بدون علائم خطر، عکس و آزمایش همیشه لازم نیست. برای سرفه روزانه طولانی، پزشک ممکن است پس از معاینه عکس یا سنجش عملکرد تنفس درخواست کند؛ خودسرانه آزمایش انتخاب نکنید. راهنمای سلامت کودک کمک می کند سرفه را در کنار رشد، فعالیت و مراقبت های معمول پیگیری کنید، بدون اینکه هر بار صرفا به سراغ داروی بیشتر بروید.

پرسش‌های متداول

پاسخ کوتاه به سؤال‌هایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو می‌شوند

اگر سرفه کودک شب ها بیشتر می شود چه کنم؟
پیش از خواب گرفتگی بینی و تماس با دود را بررسی کنید و مایعات مناسب سن پیشنهاد دهید. برای بالای یک سال می توان عسل را برای تسکین موقت امتحان کرد. اگر شب ها مرتب از خواب بیدار می شود، خس خس دارد یا هنگام فعالیت هم سرفه می کند، برای بررسی وقت بگیرید؛ مشکل تنفس نیاز به رسیدگی فوری دارد.
کودک سرفه می کند ولی تب ندارد؛ خیالم راحت باشد؟
نبود تب به تنهایی خطر را رد نمی کند. سرفه ناگهانی بعد از خفگی، کبودی، نفس کشیدن دشوار یا سرفه روزانه بیش از چهار هفته همچنان باید بررسی شود. اگر کودک سرحال است و تنفس و نوشیدن طبیعی دارد، وضعیت را پایش و تغییرات را ثبت کنید.
برای سرفه کودک دستگاه بخور لازم است؟
دستگاه بخور درمان ضروری یا قطعی سرفه نیست. بخار داغ و ظرف آب جوش خطر سوختگی دارند. برای گرفتگی بینی می توان از محلول نمکی مناسب استفاده کرد؛ اگر دستگاه رطوبت ساز سرد دارید، نظافت آن طبق دستور سازنده ضروری است و جای بررسی مشکل تنفس را نمی گیرد.
با باقی ماندن سرفه باید کودک را از مدرسه دور نگه دارم؟
اگر تب و بدحالی دارد یا توان شرکت در فعالیت را ندارد، در خانه بماند و علت پیگیری شود. سرفه باقی مانده پس از بهبود عفونت ممکن است هفته ها ادامه یابد و همیشه به معنی نیاز به غیبت نیست؛ مقررات مدرسه و دستور مربوط به بیماری تشخیص داده شده را هم رعایت کنید.
اگر شربت تجویزشده اثر نکرد، مقدارش را بیشتر کنم؟
مقدار یا دفعات را خودسرانه افزایش ندهید و شربت دیگری اضافه نکنید. نام و ترکیبات دارو، مقدار مصرف و تغییر علائم را به تجویزکننده بگویید. بدتر شدن حال، کاهش نوشیدن یا مشکل تنفس نیاز به بررسی زودتر و در علائم شدید اقدام فوری دارد.
منابع علمی این مقاله۳ منبع
  1. ۱

    Should You Give Kids Medicine for Coughs and Colds?

    U.S. Food and Drug Administration

    FDA

  2. ۲

    Clinical Practice Guidelines: Cough

    The Royal Children’s Hospital Melbourne

    The Royal Children’s Hospital Melbourne

  3. ۳

    Cough

    The Royal Children’s Hospital Melbourne

    The Royal Children’s Hospital Melbourne

تتیم تحریریه سفید سیاه
آشنایی با تحریریه

این مقاله برایتان مفید بود؟

این مقاله را به اشتراک بگذارید

واتساپتلگرام

در حال دریافت دیدگاه‌ها…

در حال مطالعه

شروع مقاله