پرکردگی دندان افتاده؛ الان چه کار کنیم و خطرش چیست؟

افتادن پرکردگی معمولاً خطر فوری برای جان ایجاد نمی کند، اما دندان را بدون محافظ باقی می گذارد و می تواند باعث حساسیت، ورود غذا، پوسیدگی بیشتر یا شکستگی شود. با آن سمت غذا نجوید، ناحیه را با ملایمت تمیز کنید و برای معاینه وقت بگیرید. درد شدید، تورم، تب یا مشکل بلع و تنفس نیاز به پیگیری فوری تر دارد.

#اگر پرکردگی دندان افتاد، اول چه کار کنیم؟

اولین کار این است که از جویدن روی دندان خالی شده خودداری کنید و برای بررسی با دندان پزشک تماس بگیرید. افتادن ترمیم معمولاً نیازمند رسیدگی دندان پزشکی است، حتی اگر فعلاً درد ندارید.

این اقدامات را به ترتیب انجام دهید:

1. اگر تکه ای در دهان است، آن را بیرون بیاورید تا دوباره زیر دندان نرود.
2. دهان را با آب ولرم بشویید تا باقی مانده غذا خارج شود.
3. ناحیه را با مسواک نرم و فشار کم تمیز نگه دارید.
4. با سمت مقابل دهان غذا بجوید.
5. از غذاهای سفت، چسبنده، بسیار سرد یا داغ دوری کنید.
6. برای معاینه و ترمیم دندان وقت بگیرید.
7. اگر درد، تورم یا تب دارید، این موضوع را هنگام تماس اعلام کنید.

تکه جداشده پرکردگی معمولاً دوباره در همان محل چسبانده نمی شود، اما اگر آن را پیدا کرده اید می توانید در ظرف تمیزی نگه دارید و همراه خود ببرید. دندان پزشک بیشتر از خود تکه، وضعیت دندان زیر آن را بررسی می کند.

برای شناخت جایگاه ترمیم مجدد در مسیر درمان می توان راهنمای کامل ترمیم، پر کردن و عصب کشی دندان را مطالعه کرد.

#آیا افتادن پرکردگی دندان خطرناک است؟

افتادن پرکردگی در بیشتر موارد یک خطر فوری و تهدیدکننده زندگی نیست، اما بی اهمیت هم محسوب نمی شود. ترمیم قبلی از قسمت ضعیف یا ازدست رفته دندان محافظت می کرد و اکنون آن بخش ممکن است در معرض فشار، غذا، دما و باکتری ها قرار گرفته باشد.

اگر درمان عقب بیفتد، ممکن است این مشکلات ایجاد شوند:

• حساسیت به سرما، گرما یا شیرینی
• گیر کردن غذا داخل حفره
• درد هنگام جویدن
• شکستن دیواره های باقی مانده
• گسترش پوسیدگی زیر یا کنار ترمیم
• التهاب بافت داخل دندان
• عفونت یا آبسه در موارد پیشرفته
• نیاز به درمان گسترده تر

این پیامدها برای همه افراد و همه دندان ها رخ نمی دهند. خطر به اندازه حفره، عمق آسیب، وجود پوسیدگی تازه و مقدار ساختار سالم باقی مانده بستگی دارد.

بنابراین افتادن پرکردگی بدون درد معمولاً به معنی مراجعه به اورژانس بیمارستان نیست، اما بهتر است برای ارزیابی دندان در اولین فرصت اقدام شود.

#چرا پرکردگی دندان می افتد؟

پرکردگی ممکن است بر اثر فرسودگی، فشار زیاد، شکستگی دندان یا ایجاد پوسیدگی تازه در اطراف آن جدا شود. گاهی مواد پرکردگی سالم به نظر می رسند، اما ساختار زیر یا کنار آن ها ضعیف شده است.

دلایل احتمالی عبارت اند از:

• فرسوده شدن ترمیم در طول زمان
• پوسیدگی تازه در حاشیه یا زیر پرکردگی
• شکستن بخشی از دندان
• گاز زدن غذای بسیار سفت
• دندان قروچه یا فشار مکرر
• بزرگ بودن ترمیم و کم بودن بافت سالم
• ضربه به دندان
• مشکل در اتصال ماده به دندان
• نشت یا ترک قبلی ترمیم

افتادن ناگهانی پرکردگی همیشه به معنی بد انجام شدن درمان قبلی نیست. دندان و ترمیم هر دو در طول زمان تحت فشار قرار می گیرند و شرایط دهان نیز ممکن است تغییر کند.

تشخیص علت اهمیت دارد؛ زیرا فقط بستن دوباره حفره بدون بررسی پوسیدگی، ترک یا وضعیت عصب ممکن است درمان مناسبی نباشد.

#اگر دندان درد ندارد، باز هم باید مراجعه کنیم؟

بله. نبود درد به معنی سالم بودن دندان زیر پرکردگی نیست. ممکن است حفره هنوز به بخش حساس دندان نزدیک نشده باشد یا دندان عصب کشی شده باشد و به سرما و گرما پاسخ ندهد.

مراجعه حتی بدون درد کمک می کند این موارد بررسی شوند:

• آیا پوسیدگی تازه ایجاد شده است؟
• آیا دیواره ای از دندان شکسته است؟
• آیا پرکردن دوباره کافی است؟
• آیا دندان به پوشش بیشتری نیاز دارد؟
• آیا ترمیم قبلی فقط جدا شده یا دندان زیر آن نیز آسیب دیده است؟

دندانی که درد ندارد ممکن است با درمان ساده تری قابل بازسازی باشد. صبر کردن تا شروع درد می تواند فرصت گسترش آسیب یا شکستن بخش بیشتری از دندان را فراهم کند.

#تا زمان مراجعه چه غذایی بخوریم؟

غذای نرم تر و با دمای متعادل انتخاب بهتری است. سعی کنید با سمت مقابل دهان بجوید و غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید.

گزینه های کم فشارتر می توانند شامل این موارد باشند:

• سوپ ولرم
• تخم مرغ
• پوره سیب زمینی
• برنج نرم
• ماست
• پاستای نرم
• میوه نرم و خردشده
• سبزیجات پخته

با دندان خالی شده این مواد را نجوید:

• یخ
• آجیل و دانه های سفت
• ته دیگ سفت
• آب نبات
• تافی و مواد چسبنده
• پوسته یا استخوان خوراکی ها
• غذای بسیار سرد یا داغ در صورت حساسیت

خوراکی های چسبنده ممکن است باقیمانده ترمیم را بیشتر جدا کنند و مواد سفت می توانند دیواره ضعیف دندان را بشکنند.

#آیا می توان دندان خالی شده را مسواک زد؟

بله، تمیز نگه داشتن ناحیه مهم است. با مسواک نرم و فشار کم اطراف حفره را تمیز کنید تا غذا و پلاک برای مدت طولانی باقی نمانند.

اگر مسواک زدن مستقیماً روی حفره درد ایجاد می کند، اطراف آن را با ملایمت بیشتری تمیز کنید و موضوع را هنگام مراجعه توضیح دهید. تمیز نکردن کامل دهان راه حل مناسبی نیست؛ زیرا تجمع غذا و پلاک می تواند لثه و دندان را بیشتر تحریک کند.

برای نخ دندان نیز با احتیاط عمل کنید. اگر بخشی از ترمیم هنوز لق است یا نخ به لبه تیز گیر می کند، آن را با فشار بیرون نکشید.

#آیا می توانیم در خانه حفره را پر کنیم؟

پرکردن دائمی دندان در خانه امکان پذیر نیست. بدون معاینه نمی توان فهمید زیر ترمیم پوسیدگی، ترک، عفونت یا آسیب عصب وجود دارد یا نه.

کیت یا ماده پرکردگی موقت دندان که برای استفاده کوتاه مدت عرضه می شود، ممکن است در بعضی شرایط تا زمان مراجعه به عنوان پوشش موقت مطرح باشد. این مواد درمان قطعی نیستند و نباید مراجعه را عقب بیندازند.

اگر قصد استفاده دارید:

• ابتدا با داروساز یا دندان پزشک مشورت کنید.
• راهنمای محصول را دقیق رعایت کنید.
• ماده را داخل دندان دردناک و متورم بدون دریافت راهنمایی قرار ندهید.
• از مقدار بیشتر از توصیه شده استفاده نکنید.
• برای مدت طولانی آن را جایگزین ترمیم حرفه ای نکنید.

این مواد را داخل حفره قرار ندهید:

• چسب صنعتی یا خانگی
• آدامس
• موم نامناسب
• پنبه برای مدت طولانی
• قرص مسکن
• پودرهای نامشخص
• مواد اسیدی یا گیاهی محرک

چسب ها و مواد نامناسب می توانند لثه و دندان را تحریک کنند، آلودگی را داخل حفره نگه دارند یا پاک سازی و ترمیم درست را دشوار کنند.

#اگر دندان بعد از افتادن پرکردگی درد گرفت چه کنیم؟

درد ممکن است به قرار گرفتن قسمت حساس دندان در برابر سرما و گرما، گیر کردن غذا، پوسیدگی زیر ترمیم، ترک یا التهاب عصب مربوط باشد. نوع درد به تنهایی علت را قطعی نمی کند.

تا زمان مراجعه:

• با آن سمت غذا نجوید.
• محرک های بسیار سرد، داغ یا شیرین را محدود کنید.
• ناحیه را با ملایمت تمیز نگه دارید.
• فقط مطابق راهنمایی معتبر از مسکن استفاده کنید.
• قرص را مستقیم روی دندان یا لثه نگذارید.
• آنتی بیوتیک را خودسرانه شروع نکنید.

مسکن می تواند درد را موقتاً کمتر کند، اما حفره، ترک یا پوسیدگی را درمان نمی کند. آنتی بیوتیک نیز برای هر درد دندان لازم نیست و نمی تواند جای ترمیم دندان را بگیرد.

#چه زمانی افتادن پرکردگی نیاز به رسیدگی فوری تر دارد؟

اگر فقط پرکردگی افتاده و درد یا تورم ندارید، معمولاً می توانید با محافظت از دندان برای نزدیک ترین نوبت مناسب اقدام کنید. اما بعضی علائم نیاز به رسیدگی سریع تر دارند.

با دندان پزشک برای ارزیابی فوری تر تماس بگیرید اگر:

• درد شدید یا رو به افزایش دارید.
• صورت، فک یا لثه متورم شده است.
• تب یا احساس بیماری دارید.
• ترشح یا مزه بد مداوم وجود دارد.
• بخش بزرگی از دندان شکسته است.
• لبه تیز دندان زبان یا گونه را زخمی می کند.
• دندان پس از ضربه آسیب دیده است.
• درد با مسکن و مراقبت موقت کنترل نمی شود.
• دهان به سختی باز می شود.

تورم صورت یا گردن همراه با مشکل بلع یا تنفس نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد؛ زیرا عفونت ممکن است به فضاهای اطراف گسترش پیدا کرده و راه هوایی را درگیر کند.

#آیا بلعیدن پرکردگی خطر دارد؟

اگر تکه کوچک پرکردگی به طور اتفاقی بلعیده شده و علامتی ندارید، معمولاً مشکل فوری ایجاد نمی کند. اما اگر تکه بزرگ یا تیز بوده، بیماری گوارشی دارید یا درد شکم، استفراغ یا علامت غیرعادی ایجاد شده است، برای راهنمایی پزشکی تماس بگیرید.

اگر تکه به جای بلع وارد راه تنفسی شده باشد، ممکن است سرفه ناگهانی، خس خس، درد قفسه سینه یا تنگی نفس ایجاد کند. مشکل تنفس نیاز به رسیدگی فوری دارد.

وجود این احتمال نباید باعث جست وجوی تکه داخل دهان با ابزار تیز شود. اگر قطعه لق و قابل دسترسی است، آن را به آرامی خارج کنید.

#دندان پزشک بعد از افتادن پرکردگی چه کاری انجام می دهد؟

ابتدا حفره، باقیمانده ترمیم و ساختار دندان بررسی می شوند. ممکن است برای دیدن پوسیدگی پنهان یا وضعیت ریشه عکس لازم باشد.

درمان بر اساس یافته ها می تواند شامل این موارد باشد:

• پرکردن دوباره دندان
• بازسازی بخش شکسته
• ترمیم غیرمستقیم یا روکش
• درمان ریشه اگر عصب به شدت آسیب دیده باشد
• درمان پوسیدگی زیر ترمیم
• خارج کردن دندان فقط اگر قابل حفظ نباشد

 بررسی خواهند شد.

تا زمان ترمیم دوباره، چه چیزی را به خاطر بسپاریم؟

افتادن پرکردگی معمولاً جای وحشت ندارد، اما منتظر ماندن تا شروع درد هم تصمیم مطمئنی نیست. دندان را تمیز نگه دارید، فشار جویدن را کم کنید و برای معاینه وقت بگیرید.

هدف اقدامات خانگی فقط محافظت کوتاه مدت است. درمان اصلی زمانی انتخاب می شود که مشخص شود زیر پرکردگی چه اتفاقی افتاده و چه مقدار از دندان سالم باقی مانده است. برای مطالعه موضوعات مرتبط نیز می توانید به بخش دندان و مراقبت دهان مراجعه کنید.