فشار و درد دندان بعد از تنظیم ارتودنسی تا کی عادی است؟

درد طبیعی ارتودنسی معمولاً یک فشار مبهم یا حساسیت هنگام گاز زدن است که پس از نصب یا تنظیم شروع می شود، در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بیشتر است و طی چند روز کاهش می یابد. درد شدید، ضربان دار، روبه افزایش یا همراه با تورم، تب، ترشح و خرابی دستگاه باید بررسی شود.

#درد طبیعی ارتودنسی بیشتر فشار است تا دندان درد شدید

پس از نصب براکت، تنظیم سیم یا گذاشتن الاینر جدید، دندان ها ممکن است با لمس یا جویدن حساس شوند. این احساس معمولاً مبهم و پخش است؛ یعنی چند دندان هم زمان درد می گیرند و فرد بیشتر از «فشار»، «سنگینی» یا «کوفتگی» حرف می زند، نه درد تیز و غیرقابل تحمل.

علت این ناراحتی، نیروی کنترل شده ای است که به بافت نگهدارنده اطراف ریشه منتقل می شود تا حرکت دندان آغاز شود. برای شناخت جای این مرحله در کل درمان، راهنمای تصمیم گیری درباره ارتودنسی دندان فقط نمای کلی لازم را ارائه می کند.

#درد ارتودنسی معمولاً چند روز طول می کشد؟

در بسیاری از افراد، حساسیت چند ساعت پس از نصب یا تنظیم شروع می شود، طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بیشتر احساس می شود و بعد باید رو به کاهش برود. ممکن است جویدن تا چند روز ناراحت کننده باشد؛ اما انتظار نمی رود درد با گذشت هر روز شدیدتر شود.

این زمان ها عدد قطعی نیستند. معیار کاربردی تر از شمردن روزها، روند درد است: فشار طبیعی باید آرام تر شود، نه اینکه ناگهان شدیدتر، ضربان دار یا محدود به یک دندان شود.

#بعد از هر جلسه تنظیم دوباره درد برمی گردد؟

ممکن است پس از فعال کردن سیم، تعویض کش یا تغییر بخشی از دستگاه، حساسیت کوتاه مدت برگردد. این ناراحتی معمولاً از تجربه روزهای نخست قابل پیش بینی تر است و طی چند روز فروکش می کند.

اگر درد پس از یک جلسه با دفعات قبل کاملاً متفاوت است، دستگاه را نگاه کنید. سیم جابه جا، براکت جداشده یا قطعه ای که روی لثه فشار می آورد می تواند درد موضعی ایجاد کند. تفاوت ساختار دستگاه ها در مطلب ارتودنسی ثابت یا متحرک آمده است و اینجا فقط شکل درد اهمیت دارد.

#درد الاینر شفاف چه تفاوتی دارد؟

با شروع هر پلاک جدید، احساس فشار روی چند دندان یا حساسیت هنگام خارج کردن الاینر ممکن است ایجاد شود. این فشار باید با نشستن کامل پلاک و گذشت چند روز کمتر شود. لبه تیز، پلاک ترک خورده یا الاینری که کامل جا نمی رود می تواند درد موضعی و زخم ایجاد کند.

پلاک بعدی را برای سریع تر شدن درمان زودتر شروع نکنید و الاینر بدشکل را با آب داغ اصلاح نکنید. اگر شکاف واضح باقی مانده یا درد به جای کاهش بیشتر شده است، با درمانگر تماس بگیرید. جزئیات انتخاب و کارکرد دستگاه در ارتودنسی نامرئی و الاینر شفاف توضیح داده می شود.

#هر درد دهان در این دوره از حرکت دندان نیست

محل و کیفیت ناراحتی می تواند سرنخ بدهد:

• فشار روی چند دندان پس از تنظیم، بیشتر با حرکت برنامه ریزی شده سازگار است؛
• سوزش سطح گونه یا لب معمولاً از تماس براکت یا سیم با بافت نرم می آید؛
• درد تیز در یک نقطه ممکن است به سیم بیرون زده یا قطعه شکسته مربوط باشد؛
• درد ضربان دار یک دندان، واکنش شدید به گرما و سرما یا درد خودبه خودی باید از نظر مشکل دندانی بررسی شود؛
• لثه قرمز، متورم و خونریزی کننده می تواند با تجمع پلاک و التهاب ارتباط داشته باشد، نه فقط فشار ارتودنسی.

وجود براکت مانع پوسیدگی، التهاب لثه یا عفونت دندان نمی شود. نسبت دادن همه دردها به ارتودنسی ممکن است بررسی یک مشکل جداگانه را عقب بیندازد.

#چه دردی نیاز به تماس با متخصص دارد؟

اگر درد بیش از چند روز بدون کاهش باقی مانده، خواب یا غذا خوردن را مختل کرده یا پس از بهتر شدن دوباره شدید شده است، بهتر است تا نوبت عادی بعدی صبر نکنید. همچنین در این موارد تماس با متخصص لازم است:

• سیم، براکت یا وسیله شکسته و دردناک است؛
• زخم دهان با برداشتن عامل ساینده بهتر نمی شود؛
• یک دندان درد تیز، ضربان دار یا واکنش ماندگار به دما دارد؛
• لثه بسیار قرمز، متورم یا دردناک شده است؛
• الاینر ترک خورده، تغییر شکل داده یا کامل روی دندان نمی نشیند؛
• درد پس از ضربه به دندان یا صورت شروع شده است.

دستگاه شکسته را نکشید و سیم را بدون راهنمایی دست کاری نکنید.

#کدام نشانه ها فقط یک ناراحتی معمولی نیستند؟

تورم صورت یا گردن، تب، خروج چرک، مزه بد مداوم همراه با درد، خونریزی شدید یا درد ناگهانی بسیار شدید می تواند نشانه عفونت یا آسیب باشد و به ارزیابی سریع نیاز دارد. این علائم را به «سفت شدن سیم» نسبت ندهید.

اگر تنفس یا بلع دشوار شده، خونریزی بند نمی آید، فک احتمالاً آسیب دیده یا دندان دائمی بر اثر ضربه جابه جا شده است، مراقبت اورژانسی لازم است. پس از کنترل وضعیت عمومی و آسیب دندانی، دستگاه ارتودنسی نیز بررسی می شود.

#برای آرام کردن فشار چند روز اول چه کار کنیم؟

در چند روز نخست، غذاهایی انتخاب کنید که با فشار کم جویده می شوند و خوراکی سفت، چسبنده یا بسیار ترد را کنار بگذارید. کمپرس خنک روی بیرون صورت می تواند احساس ناراحتی را کمتر کند؛ یخ را مستقیم و طولانی روی پوست یا داخل دهان نگه ندارید.

اگر براکت یا سیم روی گونه می ساید، موم مخصوص ارتودنسی که روش استفاده اش آموزش داده شده می تواند یک پوشش موقت بسازد. موم وسیله شکسته را تعمیر نمی کند و جای تماس با متخصص را نمی گیرد. برنامه کامل مراقبت از دندان در دوران ارتودنسی جدا از کنترل چندروزه درد است.

بهداشت دهان را به دلیل حساسیت متوقف نکنید؛ مسواک را آرام تر استفاده کنید و اطراف وسیله را طبق آموزش تمیز نگه دارید.

#درباره مصرف مسکن خودسرانه تصمیم نگیرید

اگر برای کنترل درد به دارو نیاز دارید، نام دارو و مقدار مناسب را با توجه به سن، بارداری، بیماری های زمینه ای، حساسیت ها و داروهای هم زمان از دندانپزشک، پزشک یا داروساز بپرسید.

قرص مسکن را روی لثه یا محل زخم نگذارید؛ تماس مستقیم بعضی داروها می تواند بافت دهان را بسوزاند.

اگر درد رو به کاهش نیست، منتظر نوبت بعدی نمانید

فشار مبهمی که پس از تنظیم شروع می شود و هر روز کمتر است، معمولاً بخشی از سازگاری بدن با نیروی ارتودنسی است. در مقابل، درد شدید، موضعی، ضربان دار یا همراه با تورم و تب نیاز دارد علتش مشخص شود؛ چون ممکن است به زخم، خرابی دستگاه یا یک مشکل دندانی مربوط باشد. هنگام تماس، بگویید درد از چه زمانی شروع شده، کجاست، چه حسی دارد و آیا سیم، براکت یا پلاک تغییر کرده است. اگر هنوز درباره علائم دهان تردید دارید، مطالب سلامت دهان و دندان می تواند برای شناخت اولیه نشانه ها کمک کننده باشد؛ تشخیص نهایی با معاینه انجام می شود.