فشار خون سیستولیک فشاری است که هنگام انقباض قلب به دیواره رگها وارد میشود و فشار خون دیاستولیک فشار موجود در رگها هنگام استراحت قلب بین دو ضربان است. هر دو عدد اهمیت دارند، اما در بسیاری از بزرگسالان، بهویژه افراد میانسال و سالمند، فشار سیستولیک نقش مهمتری در ارزیابی خطر بیماریهای قلبیعروقی دارد.
فشار خون سیستولیک و دیاستولیک چیست؟
وقتی فشار خون خود را با دستگاه فشار خون اندازه میگیرید، نتیجه معمولاً به شکل 120 روی 80 نمایش داده میشود.
در این مثال:
- 120 = فشار خون سیستولیک
- 80 = فشار خون دیاستولیک
عدد اول نشاندهنده فشاری است که هنگام پمپاژ خون توسط قلب در رگها ایجاد میشود و عدد دوم نشان میدهد زمانی که قلب بین دو ضربان در حال استراحت است، چه فشاری در عروق وجود دارد.
سیستولیک چیه به زبان ساده؟
فشار سیستولیک همان عدد بزرگتر فشار خون است. این عدد نشان میدهد قلب با چه قدرتی خون را به سراسر بدن پمپ میکند. هر بار که قلب منقبض میشود، فشار داخل رگها افزایش پیدا میکند و این افزایش فشار بهصورت عدد سیستولیک ثبت میشود.
دیاستول چیست؟
فشار دیاستولیک عدد پایینتر فشار خون است. این عدد نشاندهنده فشار موجود در رگها زمانی است که قلب بین دو ضربان در حال استراحت و پر شدن از خون است. دیاستول اطلاعات مهمی درباره مقاومت عروق و وضعیت گردش خون ارائه میدهد.
رنج نرمال فشار سیستول و دیاستول
بهطور کلی برای بیشتر بزرگسالان:
وضعیت | سیستولیک | دیاستولیک |
|---|---|---|
طبیعی | کمتر از 120 | کمتر از 80 |
افزایشیافته | 120 تا 129 | کمتر از 80 |
فشار خون بالا | 130 یا بیشتر | 80 یا بیشتر |
تفسیر دقیق اعداد باید توسط پزشک و با توجه به شرایط فرد انجام شود.
فشار سیستولیک یا دیاستولیک کدام مهمتر است؟
این سؤال یکی از رایجترین پرسشهای بیماران است. هر دو مهم هستند.اما مطالعات نشان دادهاند که در بسیاری از افراد بالای 50 سال، افزایش فشار سیستولیک ارتباط بیشتری با خطر:
- سکته مغزی
- بیماری قلبی
- نارسایی قلبی
- آسیب کلیوی
دارد.
با این حال بالا بودن فشار دیاستولیک نیز نباید نادیده گرفته شود، بهویژه در افراد جوانتر.
اختلاف نرمال فشار ماکزیمم و مینیمم چقدر باید باشد؟
اختلاف بین فشار سیستولیک و دیاستولیک را «فشار نبض» مینامند.
مثال:
120 - 80 = 40
در بیشتر افراد سالم، فشار نبض حدود 30 تا 50 میلیمتر جیوه است.
علت اختلاف زیاد بین فشار سیستول و دیاستول چیست؟
اگر فاصله بین دو عدد فشار خون بیش از حد افزایش پیدا کند، ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد.
افزایش سن
با افزایش سن، دیواره عروق انعطافپذیری خود را از دست میدهد.
سفت شدن شریانها
یکی از علل شایع افزایش فشار نبض است.
بیماریهای قلبی
برخی مشکلات دریچهای قلب میتوانند باعث افزایش اختلاف شوند.
پرکاری تیروئید
در بعضی موارد باعث افزایش فاصله بین دو عدد فشار خون میشود.
فعالیت بدنی شدید یا استرس موقت
گاهی بهطور موقت فشار سیستولیک را افزایش میدهد.
