سفید کردن دندان فقط یک روش نیست. لکه های سطحی ممکن است با پاکسازی و خمیردندان سفیدکننده کمتر دیده شوند، اما تغییر رنگ خود دندان معمولاً به بلیچینگ نیاز دارد. بلیچینگ می تواند در مطب یا با قالب اختصاصی در خانه انجام شود و برای یک دندان عصب کشی شده نیز روش داخلی وجود دارد. انتخاب درست به علت تیرگی، سلامت دندان و وجود روکش یا ترمیم بستگی دارد.
روش های سفید کردن دندان شامل برداشتن لکه های سطحی، بلیچینگ در مطب، بلیچینگ با قالب اختصاصی در خانه و بعضی محصولات بدون نسخه است. برای یک دندان تیره و عصب کشی شده نیز ممکن است سفید کردن داخلی انجام شود. انتخاب مناسب به نوع تغییر رنگ، سلامت دندان ها و وجود پرکردگی، روکش، کامپوزیت یا لمینت بستگی دارد.
سفید کردن دندان می تواند به معنی پاک کردن لکه روی سطح یا روشن تر کردن رنگ خود دندان باشد. خمیردندان سفیدکننده و پاکسازی حرفه ای بیشتر لکه های سطحی را کم می کنند؛ بلیچینگ با مواد پراکسیدی رنگدانه های دندان طبیعی را می شکند. کامپوزیت و لمینت نیز می توانند دندان را روشن تر نشان دهند، اما با پوشاندن سطح دندان، نه با تغییر رنگ آن. پس هر روشی که لبخند را سفیدتر می کند، کار یکسانی انجام نمی دهد.
بهترین روش به محل و علت تغییر رنگ بستگی دارد. لکه سطحی و تیرگی داخل دندان پاسخ یکسانی به درمان نمی دهند.
لکه های سطحی
لکه های سطحی معمولاً با مصرف مکرر چای، قهوه، نوشیدنی های رنگی یا دخانیات بیشتر می شوند. بخشی از آن ها با مسواک زدن درست، خمیردندان مناسب، پولیش یا پاکسازی حرفه ای کمتر دیده می شوند.
تغییر رنگ داخل دندان
افزایش سن، بعضی داروها هنگام شکل گیری دندان، ضربه و ساختمان طبیعی دندان می توانند رنگ را از داخل تغییر دهند. بلیچینگ ممکن است این تیرگی ها را کمتر کند، اما نتیجه به علت و عمق رنگ بستگی دارد؛ بنابراین علت زردی یا تیره شدن دندان ها باید ابتدا مشخص شود.
اگر فقط یک دندان پس از ضربه یا عصب کشی تیره شده، ابتدا باید عصب و درمان ریشه آن بررسی شود. در این وضعیت سفید کردن همه دندان ها لزوماً راه حل نیست.
در بلیچینگ مطب، دندانپزشک پس از بررسی دندان و لثه، از بافت نرم محافظت می کند و ژل سفیدکننده را روی دندان طبیعی می گذارد. این روش تحت کنترل مستقیم انجام می شود و معمولاً زودتر نتیجه می دهد.
در بعضی سیستم ها نور هم به کار می رود، اما عبارت «لیزر» به تنهایی نتیجه بهتر را تضمین نمی کند. تشخیص، ماده مناسب و محافظت از لثه مهم ترند. انتخاب میان بلیچینگ در مطب و بلیچینگ در خانه به سرعت دلخواه، امکان پیگیری و شرایط دندان بستگی دارد.
دندانپزشک قالبی متناسب با دندان می سازد و ژل را با برنامه مشخص در اختیار فرد می گذارد. قالب در خانه و طی یک دوره تدریجی استفاده می شود؛ پس با نسخه های دست ساز یا مصرف خودسرانه یکی نیست.
قالب اختصاصی تماس اضافی ژل با لثه را کمتر می کند، اما نتیجه به اجرای منظم دستور وابسته است. ژل زیاد یا قالب نامتناسب می تواند لثه را تحریک کند.
نوار، ژل، قلم و بعضی قالب های آماده ممکن است تیرگی خفیف دندان طبیعی را کمتر کنند. اثر آن ها به ماده فعال، غلظت، مدت مصرف و علت تغییر رنگ بستگی دارد.
این محصولات پوسیدگی، ترک یا علت تیره شدن یک دندان را تشخیص نمی دهند. مصرف بیش از دستور می تواند حساسیت یا تحریک لثه ایجاد کند. خمیردندان سفیدکننده نیز بیشتر لکه سطحی را کم می کند و رنگ درونی دندان را مانند بلیچینگ تغییر نمی دهد.
نوارهای سفیدکننده، ورقههای نازکی هستند که روی سطح دندان قرار میگیرند و با مواد سفیدکنندهای مانند پراکسید، رنگدانههای دندان را کاهش میدهند. این نوارها ممکن است زردی خفیف و سطحی را کمتر کنند، اما برای درمان لکه سفید بعد از ارتودنسی ساخته نشدهاند و مواد معدنی ازدسترفته مینا را بازنمیگردانند. استفاده خودسرانه از آنها میتواند باعث حساسیت دندان، تحریک لثه یا مشخصتر شدن اختلاف رنگ لکهها شود؛ بنابراین بهتر است ابتدا علت لکه سفید توسط دندانپزشک بررسی شود.
سفید کردن داخلی برای دندانی است که عصب کشی شده و از داخل تیره شده است. پس از ارزیابی درمان ریشه و عکس دندان، ماده از سمت پشت و داخل تاج قرار می گیرد و نتیجه در زمان مشخص کنترل می شود.
این روش باید توسط دندانپزشک انجام شود. اگر پوسیدگی، ترک یا مشکل درمان ریشه وجود داشته باشد، ابتدا همان علت رسیدگی می شود.
جرم گیری رنگ طبیعی دندان را تغییر نمی دهد، اما با برداشتن جرم و لکه سطحی می تواند دندان را روشن تر نشان دهد. اگر تیرگی فقط سطحی باشد، شاید پس از پاکسازی دیگر نیازی به بلیچینگ احساس نشود.
اگر تیرگی از ساختار خود دندان باشد، جرم گیری آن را برطرف نمی کند. فرق جرم گیری و بلیچینگ دندان همین است: اولی رسوب و لکه سطحی را برمی دارد و دومی رنگ دندان طبیعی را روشن می کند.
روکش، لمینت، کامپوزیت و پرکردگی با بلیچینگ روشن نمی شوند؛ پس ممکن است پس از سفیدشدن دندان های طبیعی، اختلاف رنگ ایجاد شود. بعضی لکه های عمیق یا تیرگی های خاکستری نیز کمتر از لکه های زرد پاسخ می دهند.
اگر تغییر رنگ مقاوم باشد یا فرد بخواهد شکل و شکستگی دندان هم اصلاح شود، کامپوزیت یا لمینت ممکن است بررسی شود. تفاوت بلیچینگ با لمینت و کامپوزیت این است که بلیچینگ رنگ دندان را تغییر می دهد، اما دو روش دیگر سطح آن را می پوشانند.
| روش | بیشتر برای چه چیزی مناسب است؟ | محدودیت اصلی |
|---|---|---|
| پاکسازی و پولیش | جرم و لکه های سطحی | رنگ طبیعی دندان را تغییر نمی دهد |
| خمیردندان سفیدکننده | کنترل تدریجی لکه های سطحی | اثر محدود بر رنگ درونی دندان |
| محصولات بدون نسخه | تیرگی خفیف در بعضی دندان های طبیعی | تناسب و ایمنی محصولات یکسان نیست |
| بلیچینگ با قالب اختصاصی | روشن شدن تدریجی زیر نظر دندانپزشک | به اجرای منظم برنامه نیاز دارد |
| بلیچینگ در مطب | روشن شدن سریع تر با کنترل مستقیم | ممکن است حساسیت موقت ایجاد کند |
| سفید کردن داخلی | یک دندان عصب کشی شده و تیره | فقط پس از ارزیابی درمان ریشه انجام می شود |
| کامپوزیت یا لمینت | پوشاندن تغییر رنگ مقاوم یا اصلاح هم زمان ظاهر | دندان را بلیچ نمی کند و به نگهداری نیاز دارد |
انتخاب ایمن با معاینه دندان و لثه شروع می شود. باید مشخص شود تیرگی سطحی است یا داخلی، همه دندان ها درگیرند یا فقط یکی، و آیا پوسیدگی، ترک، حساسیت یا بیماری لثه وجود دارد.
وجود ترمیم در محدوده لبخند هم مهم است، چون درباره اختلاف رنگ و ترتیب درمان باید از قبل تصمیم گرفت. سفیدترین درجه نیز لزوماً طبیعی ترین نتیجه نیست.
انتخاب نهایی معمولاً به این موارد وابسته است:
ساییدن زغال، نمک یا پودر زبر می تواند مینا را خراش دهد یا فرسوده کند. آبلیمو و سرکه نیز سطح مینا را نرم می کنند و همراه با سایش، آسیب را بیشتر می کنند. مینای ازدست رفته دوباره رشد نمی کند.
پراکسید غلیظ یا ژل نامشخص هم می تواند لثه را بسوزاند. در سفید کردن دندان در خانه باید میان محصول ارزیابی شده و ترکیب دست ساز تفاوت گذاشت؛ «طبیعی» همیشه به معنی بی خطر نیست.
پوسیدگی، ترک، لثه ملتهب، تحلیل لثه یا حساسیت قابل توجه باید پیش از بلیچینگ بررسی شود، چون ماده سفیدکننده می تواند درد یا تحریک را بیشتر کند. درمان زیبایی نیز در بارداری و شیردهی معمولاً به تعویق می افتد. حساسیت خفیف و کوتاه مدت به سرما ممکن است رخ دهد؛ اما درد شدید، زخم یا ادامه دار شدن علائم نیاز به توقف مصرف و بررسی دارد. طبیعی یا غیرطبیعی بودن حساسیت بعد از بلیچینگ دندان به شدت و مدت آن بستگی دارد.
برای سفید کردن دندان از کجا شروع کنیم؟
ابتدا مشخص کنید هدف، پاک کردن لکه سطحی است یا تغییر رنگ خود دندان. اگر فقط یک دندان تیره است، درد یا شکستگی دارید یا ترمیم های جلویی وجود دارد، معاینه اهمیت بیشتری پیدا می کند.
پس از مشخص شدن علت می توان میان پاکسازی، بلیچینگ یا روش پوشاننده انتخاب کرد. راهنمای انتخاب روش های زیبایی دندان کمک می کند سلامت و طبیعی بودن نتیجه را هم کنار رنگ ببینید؛ آموزش های سلامت دهان و دندان نیز پایه مراقبت روزانه را کامل می کند.
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
Tooth Whitening
T. Hodson, L. Storr, R. Jablonski, L. Morrow
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · ۲۰۲۵
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانیدهنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را به اشتراک میگذارد.
