زردی دندان از کجا می آید و چه زمانی باید بررسی شود؟

#علت زردی دندان می تواند رنگ طبیعی عاج، افزایش سن، نازک شدن مینا، لکه چای و قهوه، دخانیات، تجمع پلاک و جرم یا بعضی تغییرات داخل دندان باشد. اگر همه دندان ها آرام آرام زرد شده اند، علت معمولاً با تیره شدن ناگهانی یک دندان فرق دارد. تغییر رنگ یک دندان همراه درد، ضربه، سوراخ یا تورم باید بررسی شود.

#آیا زرد بودن دندان همیشه غیرطبیعی است؟

خیر. رنگ طبیعی دندان ها متفاوت است. عاج، یعنی لایه زیر مینا، زردتر است و میزان دیده شدن آن به ضخامت مینا بستگی دارد.

دندان سالم الزاماً سفید یکدست نیست. تغییر جدید رنگ یا همراه شدن زردی با درد و آسیب اهمیت بیشتری دارد.

#علت های سطحی زردی دندان کدام اند؟

لکه سطحی روی مینا می نشیند و معمولاً به عادت های روزانه و تجمع پلاک مربوط است:

• مصرف مکرر چای، قهوه، نوشابه تیره و خوراکی های پررنگ؛
• سیگار، قلیان و دیگر محصولات تنباکو؛
• باقی ماندن پلاک به دلیل مسواک زدن یا تمیزنکردن فضای بین دندان ها؛
• تجمع جرم، به ویژه نزدیک خط لثه و پشت دندان های جلویی؛
• زبری سطح دندان یا ترمیم.

پلاک نرم و چسبنده است و اگر پاک نشود، می تواند به جرم سخت تبدیل شود. جرم دندان و علت تشکیل آن با لکه ساده فرق دارد و با مسواک برداشته نمی شود.

#چرا دندان با افزایش سن زردتر دیده می شود؟

با گذشت زمان، رنگدانه های بیشتری روی دندان جمع می شوند و مینای دندان می تواند نازک تر یا شفاف تر شود. در نتیجه عاج زردرنگ زیر آن بیشتر به چشم می آید.

این تغییر ممکن است حتی با بهداشت خوب هم رخ دهد. مسواک پلاک و لکه سطحی را کم می کند، اما نمی تواند ضخامت طبیعی مینا، رنگ عاج یا تغییرات وابسته به سن را عوض کند.

#چه عواملی رنگ دندان را از داخل تغییر می دهند؟

تغییر رنگ داخلی از مینا یا عاج می آید و با پاکسازی ساده برطرف نمی شود. علت ها شامل این موارد است:

• زمینه ژنتیکی و رنگ طبیعی دندان؛
• مصرف بعضی داروها مانند تتراسایکلین هنگام شکل گیری دندان ها؛
• دریافت بیش ازحد فلوراید در سال های شکل گیری دندان و ایجاد فلوئوروزیس؛
• ضربه به دندان و آسیب عصب یا خون رسانی داخل آن؛
• عصب کشی یا بعضی مواد ترمیمی در یک دندان؛
• اختلالات نادر در شکل گیری مینا یا عاج؛
• بعضی بیماری ها یا درمان های پزشکی هنگام رشد دندان.

زمان شروع، تعداد دندان های درگیر، سابقه دارویی و ظاهر لکه برای تشخیص علت مهم اند.

#محل و رنگ لکه چه سرنخی می دهد؟

ظاهر لکه سرنخ می دهد، اما تشخیص قطعی نیست.

اگر رنگ بهتر نمی شود یا شکل آن تغییر می کند، معاینه مطمئن تر از حدس زدن است.

#چرا با وجود مسواک زدن، دندان ها هنوز زردند؟

مسواک پلاک و بخشی از لکه سطحی را برمی دارد، اما رنگ عاج، نازک شدن مینا، تغییر رنگ دارویی یا آسیب عصب را عوض نمی کند.

مسواک زدن محکم هم راه حل نیست. فشار و خمیردندان ساینده می توانند مینا را فرسوده و عاج زرد را نمایان تر کنند.

#علت زردی فقط یک دندان چیست؟

تغییر رنگ یک دندان با زردی عمومی فرق دارد. پوسیدگی، ضربه، آسیب عصب، درمان ریشه و مواد ترمیمی از علت های احتمالی اند.

اگر دندانی پس از ضربه تیره شده، منتظر درد نمانید. آسیب عصب همیشه از ابتدا درد ندارد و ممکن است به عکس نیاز باشد.

#زردتر بودن دندان دائمی کودک طبیعی است؟

دندان دائمی در کنار دندان شیریِ سفیدتر، کمی زردتر دیده می شود و این تفاوت به تنهایی نشانه پوسیدگی نیست.

لکه مشخص، نقص مینا، درد، شکستگی یا تغییر رنگ یک دندان کودک باید بررسی شود. ضربه به دندان شیری نیز می تواند بر دندان دائمی درحال رشد اثر بگذارد.

#چه زمانی زردی دندان باید توسط دندانپزشک بررسی شود؟

زردی تدریجی بدون علامت معمولاً فوری نیست. این موارد باید بررسی شوند:

• یک دندان ناگهان یا پس از ضربه تغییر رنگ داده است؛
• لکه همراه سوراخ، درد، حساسیت یا شکستگی است؛
• لثه خونریزی، تورم یا عقب رفتگی دارد؛
• بوی بد مداوم یا مزه ناخوشایند وجود دارد؛
• رنگ با تمیزکردن منظم بهتر نمی شود یا درحال گسترش است؛
• تغییر رنگ در کودک به صورت لکه، فرورفتگی یا ضعف مینا دیده می شود.

تورم صورت، تب، درد شدید یا خروج چرک نیاز به بررسی سریع تر دارد.

#آیا هر نوع زردی با سفید کردن برطرف می شود؟

خیر. لکه سطحی، جرم، تغییر رنگ داخلی و ترمیم ها پاسخ یکسانی ندارند. پاکسازی رسوب را برمی دارد، بلیچینگ دندان طبیعی را روشن می کند و ترمیم های زیبایی رنگ مقاوم را می پوشانند. پیش از انتخاب، روش های سفید کردن دندان و محدودیت هرکدام باید با علت زردی تطبیق داده شوند. همچنین بعضی لکه ها با بلیچینگ سفید نمی شوند و روکش، لمینت، کامپوزیت یا پرکردگی نیز مانند دندان طبیعی تغییر رنگ نمی کنند.

#برای پیدا کردن علت زردی از کجا شروع کنیم؟

به زمان شروع، تعداد دندان ها و محل رنگ توجه کنید. زردی تدریجی بیشتر با رنگ طبیعی، سن یا لکه سطحی هماهنگ است؛ تغییر ناگهانی یک دندان نیاز به بررسی دارد. در راهنمای انتخاب روش های زیبایی دندان می توان بعد از مشخص شدن علت، گزینه مناسب را شناخت. حفظ نتیجه هر روشی نیز به مراقبت های سلامت دهان و دندان وابسته است؛ نه فقط سفیدترکردن ظاهر.