جرم گیری و لق شدن دندان؛ واقعیت چیست؟

جرم گیری دندان معمولاً دندان سالم را لق نمی کند. اگر بعد از جرم گیری احساس لقی دارید، ممکن است دندان یا لثه از قبل دچار مشکل بوده باشد و جرم زیاد آن را پنهان کرده باشد. وقتی جرم برداشته می شود، فضای واقعی اطراف دندان بیشتر حس می شود و فرد فکر می کند دندان تازه لق شده است. اگر لقی واضح، درد هنگام جویدن، خونریزی لثه، تورم، چرک یا بوی بد دهان وجود دارد، باید وضعیت لثه و دندان بررسی شود.

#آیا جرم گیری دندان را لق می کند؟

در حالت معمول، جرم گیری حرفه ای دندان سالم را لق نمی کند. جرم گیری برای برداشتن جرم، پلاک سخت شده و رسوبات اطراف دندان انجام می شود؛ نه برای ضعیف کردن دندان یا آسیب زدن به بافت نگهدارنده آن.

اما بعضی افراد بعد از جرم گیری احساس می کنند دندان هایشان کمی حرکت دارد یا فاصله بین دندان ها بیشتر شده است. این حس می تواند نگران کننده باشد، ولی همیشه به معنی این نیست که جرم گیری باعث لقی شده است.

در بسیاری از موارد، جرم زیاد مدت ها اطراف دندان و کنار لثه مانده و فضا را پر کرده است. وقتی این جرم برداشته می شود، فرد برای اولین بار وضعیت واقعی لثه، فاصله ها یا حرکت دندان را بهتر حس می کند. یعنی مشکل ممکن است از قبل وجود داشته باشد، اما زیر جرم پنهان مانده باشد.

#چرا بعد از جرم گیری حس لقی ایجاد می شود؟

حس لقی بعد از جرم گیری می تواند چند دلیل داشته باشد. مهم ترین دلیل این است که جرم زیاد گاهی مثل یک تکیه گاه کاذب اطراف دندان عمل می کند. این تکیه گاه سالم نیست، اما ممکن است حرکت دندان را کمتر به چشم بیاورد.

وقتی جرم برداشته می شود، دندان تمیزتر می شود و فضاهای واقعی اطراف آن مشخص تر می شوند. اگر لثه یا بافت نگهدارنده دندان از قبل ضعیف شده باشد، فرد ممکن است این تغییر را به خود جرم گیری نسبت دهد.

دلایل احتمالی حس لقی بعد از جرم گیری:

• جرم زیاد و قدیمی اطراف دندان
• التهاب یا خونریزی لثه پیش از جرم گیری
• عقب رفتن لثه
• ضعیف شدن بافت نگهدارنده دندان
• بیماری لثه تشخیص داده نشده
• حساس شدن دندان و لثه بعد از پاکسازی
• احساس فاصله بین دندان ها بعد از برداشتن رسوب

این حس اگر خفیف و موقت باشد، ممکن است با آرام شدن لثه کمتر شود. اما لقی واضح یا رو به افزایش نیاز به بررسی دارد.

#جرم زیاد چطور لقی قبلی را پنهان می کند؟

جرم زیاد مخصوصاً وقتی نزدیک لثه یا بین دندان ها جمع می شود، می تواند مثل یک لایه سخت اطراف دندان قرار بگیرد. این لایه ممکن است ظاهراً دندان ها را «محکم تر» نشان دهد، اما در واقع بافت سالم نگهدارنده دندان نیست.

وقتی جرم برداشته می شود، چند چیز بیشتر حس می شود:

• فضای واقعی بین دندان ها
• عقب رفتن احتمالی لثه
• حساسیت ناحیه ریشه
• حرکت خفیف دندان
• وضعیت واقعی خط لثه
• تمیزتر و صاف تر شدن سطح دندان

به همین دلیل، بعضی افراد بعد از جرم گیری می گویند «دندانم لق شد»، در حالی که جرم فقط مشکل قبلی را پنهان کرده بود. جرم زیاد نشانه سلامت نیست؛ حتی اگر قبل از پاکسازی حس تکیه گاه بدهد.

#آیا دندان سالم بعد از جرم گیری لق می شود؟

دندان سالم با لثه سالم و بافت نگهدارنده مناسب، معمولاً با جرم گیری حرفه ای لق نمی شود. ابزار جرم گیری برای برداشتن جرم از روی دندان طراحی شده، نه برای جدا کردن دندان از جای خودش.

اگر دندانی سالم باشد، جرم گیری نباید باعث حرکت واضح آن شود. ممکن است بعد از پاکسازی، دندان کمی حساس شود یا لثه موقتاً تحریک شود، اما این با لقی واقعی فرق دارد.

فرق حس موقت با لقی واقعی:

اگر فقط حس دندان ها متفاوت شده، ممکن است موقت باشد. اما اگر دندان واقعاً حرکت دارد، باید جدی تر بررسی شود.

#چه زمانی لقی بعد از جرم گیری نگران کننده است؟

هر حس متفاوتی بعد از جرم گیری خطرناک نیست. اما بعضی نشانه ها را نباید به حساب طبیعی بودن گذاشت، مخصوصاً اگر دندان واقعاً حرکت دارد یا علائم لثه هم همراه آن دیده می شود.

لقی بعد از جرم گیری مهم تر است اگر:

• دندان با زبان یا دست حرکت واضح دارد
• هنگام جویدن درد ایجاد می شود
• لثه خونریزی مداوم دارد
• لثه متورم یا قرمز است
• چرک یا ترشح کنار لثه دیده می شود
• بوی بد دهان ادامه دارد
• دندان نسبت به قبل جابه جا شده
• فاصله بین دندان ها بیشتر شده
• لقی در حال بدتر شدن است
• چند دندان هم زمان درگیرند

در این شرایط، موضوع فقط حس طبیعی بعد از پاکسازی نیست. باید وضعیت لثه، استخوان نگهدارنده و علت حرکت دندان بررسی شود.

#لقی دندان بیشتر به جرم مربوط است یا لثه؟

خود جرم می تواند کنار لثه باقی بماند و محیط را برای التهاب و تحریک آماده تر کند، اما لقی دندان معمولاً زمانی مهم تر می شود که بافت نگهدارنده دندان درگیر شده باشد. این بافت ها شامل لثه و ساختارهایی هستند که دندان را در جای خود نگه می دارند.

وقتی التهاب لثه پیشرفت کند یا بافت نگهدارنده ضعیف شود، دندان ممکن است ثبات قبلی را نداشته باشد. در این حالت، جرم گیری ممکن است مشکل را آشکار کند، نه اینکه آن را ایجاد کرده باشد.

نشانه هایی که احتمال درگیری لثه را بیشتر می کنند:

• خونریزی لثه هنگام مسواک
• بوی بد دهان ماندگار
• عقب رفتن لثه
• درد هنگام جویدن
• لق شدن دندان
• فاصله افتادن جدید بین دندان ها
• تورم یا قرمزی لثه
• مزه بد یا ترشح کنار لثه

اگر این علائم وجود دارند، بهتر است موضوع فقط به جرم گیری نسبت داده نشود. باید بیماری لثه و وضعیت نگهدارنده دندان بررسی شود.

#آیا باید از جرم گیری ترسید؟

ترس از جرم گیری قابل فهم است، مخصوصاً اگر کسی قبلاً بعد از پاکسازی حساسیت یا حس فاصله بین دندان ها را تجربه کرده باشد. اما ترس نباید باعث شود جرم زیاد برای مدت طولانی روی دندان باقی بماند.

جرم سخت شده با مسواک معمولی برداشته نمی شود. اگر کنار لثه بماند، تمیز کردن آن ناحیه سخت تر می شود و لثه بیشتر در معرض تحریک قرار می گیرد. عقب انداختن طولانی جرم گیری می تواند باعث شود پاکسازی بعدی سخت تر و حساس تر حس شود.

بهتر است جرم گیری را این طور ببینید:

• پاکسازی رسوبات سخت شده
• کمک به تمیزتر شدن اطراف لثه
• آشکار شدن وضعیت واقعی دندان و لثه
• فرصتی برای بررسی التهاب یا لقی
• بخشی از مراقبت دهان، نه جایگزین مراقبت روزانه

ترس اصلی نباید از برداشتن جرم باشد؛ نگرانی اصلی باید باقی ماندن جرم، التهاب لثه و بی توجهی به لقی واقعی باشد.

#اگر بعد از جرم گیری دندان لق شد چه کار کنیم؟

اگر بعد از جرم گیری فقط حس متفاوتی دارید، چند روز وضعیت را با دقت دنبال کنید. ممکن است لثه حساس شده باشد یا فضای بین دندان ها بعد از برداشتن جرم بیشتر حس شود. اما اگر دندان واقعاً حرکت دارد، نباید با آن بازی کنید یا مدام با زبان و دست امتحانش کنید.

کارهای بهتر:

• دندان لق را با دست تکان ندهید
• غذاهای خیلی سفت را با آن سمت نجوید
• مسواک را قطع نکنید، اما ملایم تر بزنید
• نخ دندان را با فشار و ضربه وارد نکنید
• علائم مثل درد، خونریزی و تورم را پیگیری کنید
• اگر لقی واضح است، برای بررسی اقدام کنید

اگر لقی همراه با درد هنگام جویدن، خونریزی مداوم، تورم یا بوی بد دهان است، بهتر است صبر طولانی نکنید. این علائم می توانند نشان دهند موضوع به لثه یا بافت نگهدارنده دندان مربوط است.

#آیا مراقبت بعد از جرم گیری روی حس لقی اثر دارد؟

مراقبت درست بعد از جرم گیری می تواند به آرام شدن لثه و کمتر شدن حساسیت کمک کند. اگر بعد از پاکسازی، مسواک و نخ دندان کنار گذاشته شود، پلاک دوباره سریع تر برمی گردد و لثه ممکن است بیشتر تحریک شود.

برای چند روز اول بهتر است:

• از مسواک نرم استفاده کنید
• با فشار ملایم مسواک بزنید
• غذاهای خیلی سفت را کمتر مصرف کنید
• نوشیدنی های خیلی داغ یا خیلی سرد را محدود کنید
• نخ دندان را آرام استفاده کنید
• از دستکاری دندان لق خودداری کنید
• اگر توصیه دندانپزشکی دارید، همان را رعایت کنید

اگر مشکل فقط حساسیت یا تحریک موقت باشد، این مراقبت ها کمک می کنند وضعیت آرام تر شود. اما اگر دندان واقعاً لق است، مراقبت خانگی جای بررسی را نمی گیرد.

#جرم گیری نکردن بهتر است یا انجام جرم گیری؟

اگر جرم واقعی روی دندان تشکیل شده باشد، نادیده گرفتن آن معمولاً انتخاب بهتری نیست. جرم سخت شده به خودی خود با مسواک معمولی پاک نمی شود و می تواند مراقبت روزانه را سخت تر کند.

گاهی فرد به دلیل ترس از لق شدن، جرم گیری را عقب می اندازد. اما اگر لثه از قبل درگیر باشد، عقب انداختن پاکسازی ممکن است مشکل را پنهان تر و ماندگارتر کند. برداشتن جرم باعث می شود وضعیت واقعی بهتر دیده شود و اگر دندان یا لثه نیاز به درمان دارد، زودتر مشخص شود.

تصمیم درست این نیست که از جرم گیری فرار کنیم؛ تصمیم درست این است که قبل از پاکسازی، وضعیت دندان و لثه بررسی شود و بعد با آگاهی جلو برویم.

برای تصمیم بهتر، این سؤال ها را از خودتان بپرسید

اگر نگران جرم گیری و لق شدن دندان هستید، این سؤال ها مسیر را روشن تر می کنند:

• آیا دندان قبل از جرم گیری هم کمی حرکت داشت؟
• آیا جرم زیادی کنار لثه یا بین دندان ها وجود داشت؟
• آیا لثه هنگام مسواک خونریزی می کرد؟
• آیا بوی بد دهان یا مزه بد داشتید؟
• آیا هنگام جویدن درد ایجاد می شود؟
• آیا لثه عقب رفته یا دندان بلندتر دیده می شود؟
• آیا دندان واقعاً حرکت می کند یا فقط حس فاصله بیشتر شده؟
• آیا لقی در حال بهتر شدن است یا بدتر شدن؟

اگر فقط حس تمیزتر شدن و فاصله بیشتر دارید، ممکن است موضوع به برداشته شدن جرم مربوط باشد. اما اگر حرکت واقعی دندان، درد، خونریزی یا تورم وجود دارد، باید وضعیت لثه و بافت نگهدارنده دندان بررسی شود.