در جلسه جرم گیری دندان دقیقاً چه اتفاقی می افتد؟

جرم گیری با بررسی دندان ها و لثه شروع می شود. سپس جرم های سخت با دستگاه اولتراسونیک، ابزار دستی یا ترکیبی از این دو برداشته می شوند. اگر رسوبات زیر لثه باشند، پاک سازی عمیق تر و گاهی بی حسی لازم است. در پایان نیز ممکن است دندان ها برای کاهش زبری و لکه های سطحی پولیش شوند.

#جرم گیری دندان برای برداشتن چه چیزی انجام می شود؟

جرم گیری برای برداشتن جرم یا تارتار انجام می شود؛ یعنی پلاکی که روی دندان باقی مانده و به تدریج با مواد معدنی بزاق سخت شده است. این رسوب دیگر با مسواک و نخ دندان معمولی پاک نمی شود.

جرم ممکن است در این قسمت ها جمع شود:

• روی سطح قابل مشاهده دندان
• پشت دندان های جلوی فک پایین
• اطراف خط لثه
• میان دندان ها
• زیر لثه و روی سطح ریشه

جرم گیری فقط برای روشن تر کردن ظاهر دندان نیست. هدف اصلی، برداشتن رسوبات سخت و ایجاد سطحی است که تمیز نگه داشتن آن آسان تر باشد.

اگر هنوز تفاوت پلاک نرم و جرم سخت شده برایتان روشن نیست، راهنمای کامل جرم، پلاک و پاک سازی دندان مسیر تشکیل این رسوبات و روش های کنترل آن ها را توضیح می دهد.

#پیش از شروع جرم گیری چه بررسی هایی انجام می شود؟

جلسه معمولاً با بررسی دندان ها، لثه و مقدار جرم شروع می شود. این ارزیابی مشخص می کند که یک پاک سازی معمولی کافی است یا رسوبات و التهاب به زیر لثه رسیده اند.

دندان پزشک یا متخصص بهداشت دهان ممکن است این موارد را بررسی کند:

• محل و مقدار جرم
• قرمزی، تورم یا خونریزی لثه
• عمق فاصله میان دندان و لثه
• تحلیل یا عقب نشینی لثه
• لق بودن دندان ها
• وجود پرکردگی، روکش یا ایمپلنت
• حساسیت دندان ها
• بوی بد یا ترشح
• میزان پلاک و کیفیت مسواک زدن

اگر نشانه های بیماری لثه یا تحلیل استخوان وجود داشته باشد، ممکن است اندازه گیری دقیق تر اطراف لثه یا عکس دندان لازم شود.

قبل از درمان درباره بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی، اختلالات خونریزی، داروهای رقیق کننده خون و تجهیزات قلبی کاشته شده به دندان پزشک اطلاع دهید. داروی تجویزشده را بدون هماهنگی پزشک قطع نکنید؛ دندان پزشک بر اساس شرایط شما روش و ابزار مناسب را انتخاب می کند.

#تفاوت جرم گیری معمولی با پاک سازی عمیق چیست؟

جرم گیری معمولی بیشتر رسوبات روی دندان و اطراف خط لثه را هدف قرار می دهد. پاک سازی عمیق زمانی مطرح می شود که پلاک و جرم به زیر لثه و روی سطح ریشه رسیده باشند یا بیماری لثه وجود داشته باشد.

پاک سازی عمیق فقط نسخه طولانی تر جرم گیری معمولی نیست. این درمان برای کنترل رسوبات و آلودگی زیر لثه انجام می شود و ممکن است بر اساس قسمت های مختلف دهان برنامه ریزی شود.

همه افرادی که جرم دارند به پاک سازی عمیق نیاز ندارند. تصمیم به وضعیت لثه، عمق نواحی اطراف دندان و محل رسوبات بستگی دارد.

#مراحل جرم گیری دندان چگونه انجام می شوند؟

ترتیب دقیق مراحل برای همه یکسان نیست. ممکن است فقط ابزار اولتراسونیک کافی باشد یا دندان پزشک از ترکیب دستگاه، ابزار دستی و پولیش استفاده کند.

#۱. معاینه و تعیین محدوده جرم

ابتدا سطح دندان ها و اطراف لثه بررسی می شود. هدف این است که مشخص شود جرم بیشتر بالای لثه قرار دارد یا زیر آن نیز رسوب و التهاب وجود دارد.

اگر لثه خونریزی شدید، تورم یا پاکت های عمیق داشته باشد، برنامه درمان ممکن است با یک پاک سازی ساده متفاوت باشد.

#۲. آماده سازی وسایل و کنترل آب دهان

برای خارج کردن آب و ذرات جداشده از ساکشن استفاده می شود. هنگام کار با دستگاه اولتراسونیک، جریان آب به خنک ماندن نوک دستگاه و شسته شدن رسوبات کمک می کند.

ممکن است عینک محافظ در اختیار بیمار قرار بگیرد و دستمال یا محافظی برای لباس استفاده شود. این موارد جزئی از آماده سازی معمول محیط درمان اند.

#۳. برداشتن جرم با دستگاه اولتراسونیک

دستگاه جرم گیری اولتراسونیک نوک فلزی باریکی دارد که با سرعت زیاد می لرزد. تماس کنترل شده این نوک با رسوبات سخت، همراه با جریان آب، به جدا شدن جرم از سطح دندان کمک می کند.

در این مرحله ممکن است این موارد را احساس کنید:

• صدای زیر یا وزوز دستگاه
• لرزش روی دندان
• جریان آب
• احساس فشار یا تماس
• مزه متفاوت آب و ذرات جداشده
• حساسیت کوتاه در بعضی نقاط

این دستگاه مانند مته برای ایجاد حفره یا تراشیدن پوسیدگی استفاده نمی شود. هدف آن جدا کردن رسوبات چسبیده به سطح دندان است.

شدت دستگاه و نوع نوک بر اساس محل جرم، حساسیت دندان و وجود ترمیم یا ایمپلنت انتخاب می شوند.

#۴. استفاده از ابزارهای دستی

پس از دستگاه یا به جای آن ممکن است از ابزارهای دستی باریک استفاده شود. این ابزارها به دندان پزشک اجازه می دهند رسوبات باقی مانده را در قسمت های کوچک، میان دندان ها یا نزدیک لثه بررسی و جدا کند.

احساس خراش یا فشار کنترل شده ممکن است در این مرحله قابل درک باشد. استفاده از ابزار دستی به معنی قدیمی یا ضعیف بودن روش نیست؛ ابزار دستی و اولتراسونیک می توانند مکمل یکدیگر باشند.

هیچ کدام همیشه برای تمام نقاط دهان برتری مطلق ندارند. انتخاب ابزار به محل رسوب، وضعیت لثه و دسترسی درمان کننده بستگی دارد.

#۵. پاک سازی زیر لثه در صورت نیاز

اگر جرم روی سطح ریشه و زیر لثه قرار گرفته باشد، ابزار باید به قسمت عمیق تری وارد شود. هدف، برداشتن رسوبات و آلودگی از سطح ریشه و کمک به کنترل التهاب لثه است.

این مرحله ممکن است:

• با بی حسی موضعی انجام شود.
• زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
• در چند بخش یا چند جلسه انجام شود.
• پس از درمان با حساسیت موقت همراه باشد.
• به جلسه ارزیابی مجدد لثه نیاز داشته باشد.

پاک سازی زیر لثه برای همه افراد انجام نمی شود. وجود جرم سطحی به تنهایی به معنی نیاز به درمان عمیق نیست.

#۶. بررسی باقی ماندن رسوبات

پس از پاک سازی، سطح دندان ها دوباره با ابزار و دید مستقیم بررسی می شود. اگر قسمت زبر یا رسوب باقی مانده ای احساس شود، ممکن است همان ناحیه دوباره تمیز شود.

هدف این نیست که دندان بیش از اندازه ساییده یا کاملاً «تراشیده» شود؛ درمان باید رسوبات را بردارد و تا حد امکان از سطح طبیعی دندان و ریشه محافظت کند.

#۷. پولیش یا بروساژ در صورت نیاز

پس از جرم گیری ممکن است سطح دندان با برس یا لاستیک کوچک و خمیر مخصوص پولیش شود. این مرحله می تواند زبری و بعضی لکه های سطحی باقی مانده را کمتر کند.

پولیش با جرم گیری یکسان نیست:

• جرم گیری رسوبات سخت را برمی دارد.
• پولیش سطح دندان را صاف تر می کند و بعضی لکه های سطحی را کاهش می دهد.
• بلیچینگ رنگ طبیعی دندان را با مواد سفیدکننده روشن تر می کند.

پولیش همیشه برای همه سطوح لازم نیست و بر اساس شرایط دندان انجام می شود. برای شناخت مرز این درمان ها می توانید فرق جرم گیری و بلیچینگ دندان را بخوانید.

#۸. بررسی نهایی و توضیح نتیجه

در پایان، دندان ها و لثه دوباره بررسی می شوند. ممکن است دندان پزشک قسمت هایی را که پلاک بیشتری جمع می کنند نشان دهد و روش بهتر مسواک زدن یا تمیز کردن میان دندان ها را توضیح دهد.

اگر پاک سازی عمیق انجام شده باشد، ممکن است جلسه بعدی برای بررسی کاهش خونریزی، التهاب و عمق نواحی اطراف لثه تعیین شود.

#دستگاه جرم گیری چگونه بدون سوراخ کردن دندان کار می کند؟

دستگاه اولتراسونیک با لرزش سریع و جریان آب به جدا شدن جرم کمک می کند. عملکرد آن با ابزار چرخشی ای که برای برداشتن پوسیدگی یا آماده سازی پرکردگی استفاده می شود متفاوت است.

نوک دستگاه باید با حرکت کنترل شده روی رسوبات حرکت کند. جریان آب نیز علاوه بر شستن ذرات، از داغ شدن نوک دستگاه جلوگیری می کند.

ممکن است زبان شما پس از درمان سطح دندان را صاف تر یا فاصله میان بعضی دندان ها را بیشتر احساس کند. این تغییر معمولاً به دلیل برداشته شدن جرم است، نه تراشیده شدن عمدی دندان.

اگر نگرانی اصلی شما آسیب به مینا یا لثه است، جرم گیری دندان خوب است یا ضرر دارد به طور اختصاصی ایمنی و عوارض احتمالی را بررسی می کند.

#آیا جرم گیری دندان درد دارد؟

جرم گیری سطحی برای بسیاری از افراد با درد قابل توجه همراه نیست، اما ممکن است فشار، لرزش، تماس ابزار یا حساسیت کوتاه احساس شود. تجربه افراد بر اساس مقدار جرم و وضعیت لثه متفاوت است.

ناراحتی ممکن است بیشتر باشد اگر:

• لثه ملتهب و خونریزی کننده باشد.
• جرم به زیر لثه رسیده باشد.
• ریشه دندان نمایان شده باشد.
• دندان ها از قبل حساس باشند.
• حجم جرم زیاد باشد.
• پاک سازی عمیق لازم باشد.

برای جرم گیری سطحی معمولاً بی حسی لازم نیست. اگر قرار است سطح ریشه و زیر لثه پاک سازی شود، بی حسی موضعی ممکن است درمان را راحت تر کند.

اگر حین کار درد تیز یا غیرقابل تحمل احساس می کنید، همان لحظه اطلاع دهید تا فشار، ابزار یا نیاز به بی حسی بررسی شود.

#جرم گیری دندان چقدر طول می کشد؟

مدت درمان به مقدار و محل جرم، سلامت لثه و سطحی یا عمیق بودن پاک سازی بستگی دارد. یک جرم گیری محدود ممکن است در یک جلسه کوتاه انجام شود، اما پاک سازی گسترده زیر لثه زمان بیشتری می خواهد.

عوامل مؤثر بر زمان عبارت اند از:

• تعداد دندان های دارای جرم
• ضخامت و سختی رسوبات
• قرار گرفتن جرم زیر لثه
• خونریزی و التهاب لثه
• حساسیت بیمار
• نیاز به بی حسی
• استفاده از پولیش
• انجام درمان در یک یا چند قسمت دهان

جرم گیری معمولی اغلب در یک جلسه تکمیل می شود. پاک سازی عمیق ممکن است در بیش از یک جلسه انجام شود و در بعضی شرایط مجموع زمان درمان به حدود دو ساعت برسد.

عدد دقیق را نمی توان پیش از معاینه تعیین کرد؛ مقدار جرمی که در ظاهر دیده می شود همیشه میزان رسوبات زیر لثه را نشان نمی دهد.

#آیا خونریزی هنگام جرم گیری طبیعی است؟

خونریزی خفیف می تواند هنگام تمیز کردن لثه ملتهب رخ دهد. این خونریزی بیشتر به التهاب و حساس بودن بافت لثه مربوط است، نه اینکه دستگاه الزاماً لثه سالم را بریده باشد.

میزان خونریزی ممکن است با این عوامل بیشتر شود:

• التهاب لثه
• تجمع زیاد پلاک و جرم
• پاک سازی زیر لثه
• مصرف بعضی داروها
• اختلالات خونریزی
• مسواک نزدن منظم اطراف خط لثه

خونریزی شدید، ادامه دار یا همراه با تورم و درد رو به افزایش باید بررسی شود. اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید، پیش از درمان اطلاع دهید و آن را خودسرانه قطع نکنید.

#چرا دندان ها بعد از جرم گیری متفاوت احساس می شوند؟

پس از برداشتن جرم ممکن است دندان ها صاف تر، حساس تر یا دارای فاصله بیشتری احساس شوند. جرم می تواند فضای میان دندان ها یا اطراف لثه را پر کند و پس از برداشتن آن، شکل واقعی دندان و لثه آشکارتر شود.

در بعضی افراد، جرم زیاد روی دندان هایی جمع شده که از قبل به دلیل بیماری لثه حمایت کمتری دارند. برداشتن جرم علت اصلی لق شدن نیست، اما ممکن است لق بودن قبلی را آشکارتر کند.

#بعد از پایان جلسه چه مراقبتی لازم است؟

بعد از جرم گیری سطحی ممکن است بتوانید فعالیت معمول خود را ادامه دهید. اگر بی حسی یا پاک سازی عمیق انجام شده باشد، دستورهای اختصاصی تری دریافت خواهید کرد.

توصیه های کلی عبارت اند از:

• تا رفع بی حسی مراقب گاز گرفتن لب و گونه باشید.
• در صورت حساسیت، موقتاً خوراکی بسیار سرد یا داغ مصرف نکنید.
• مسواک زدن را متوقف نکنید، اما ملایم تر عمل کنید.
• فضای بین دندان ها را طبق راهنمایی تمیز نگه دارید.
• خونریزی یا درد رو به افزایش را گزارش کنید.
• اگر جلسه بعدی تعیین شده است، آن را عقب نیندازید.

جزئیات مربوط به غذا، حساسیت و بهداشت دهان در مراقبت بعد از جرم گیری دندان توضیح داده شده است.

#در جلسه جرم گیری چه چیزی را باید به خاطر بسپاریم؟

جرم گیری یک درمان واحد و کاملاً یکسان برای همه نیست. بعضی افراد فقط به برداشتن رسوبات سطحی نیاز دارند و بعضی به دلیل بیماری لثه باید پاک سازی عمیق تری دریافت کنند.

معاینه اولیه مشخص می کند از دستگاه اولتراسونیک، ابزار دستی، بی حسی یا پولیش چگونه استفاده شود. اگر درباره درد، بیماری زمینه ای، دارو یا تجهیزات قلبی نگرانی دارید، آن را پیش از شروع درمان مطرح کنید.

برای شناخت سایر روش های پیشگیری و پاک سازی نیز می توانید راهنماهای دندان و مراقبت دهان را دنبال کنید.