جرم گیری دندان با معاینه لثه و تعیین محل رسوبات شروع می شود. دندان پزشک یا متخصص بهداشت دهان ممکن است برای جدا کردن جرم از دستگاه اولتراسونیک، ابزار دستی یا ترکیبی از هر دو استفاده کند. اگر جرم و التهاب به زیر لثه رسیده باشند، پاک سازی عمیق تر و بی حسی ممکن است لازم شود. در پایان نیز در صورت نیاز سطح دندان ها پولیش و نتیجه درمان بررسی می شود.
جرم گیری با بررسی دندان ها و لثه شروع می شود. سپس جرم های سخت با دستگاه اولتراسونیک، ابزار دستی یا ترکیبی از این دو برداشته می شوند. اگر رسوبات زیر لثه باشند، پاک سازی عمیق تر و گاهی بی حسی لازم است. در پایان نیز ممکن است دندان ها برای کاهش زبری و لکه های سطحی پولیش شوند.
جرم گیری برای برداشتن جرم یا تارتار انجام می شود؛ یعنی پلاکی که روی دندان باقی مانده و به تدریج با مواد معدنی بزاق سخت شده است. این رسوب دیگر با مسواک و نخ دندان معمولی پاک نمی شود.
جرم ممکن است در این قسمت ها جمع شود:
جرم گیری فقط برای روشن تر کردن ظاهر دندان نیست. هدف اصلی، برداشتن رسوبات سخت و ایجاد سطحی است که تمیز نگه داشتن آن آسان تر باشد.
اگر هنوز تفاوت پلاک نرم و جرم سخت شده برایتان روشن نیست، راهنمای کامل جرم، پلاک و پاک سازی دندان مسیر تشکیل این رسوبات و روش های کنترل آن ها را توضیح می دهد.
جلسه معمولاً با بررسی دندان ها، لثه و مقدار جرم شروع می شود. این ارزیابی مشخص می کند که یک پاک سازی معمولی کافی است یا رسوبات و التهاب به زیر لثه رسیده اند.
دندان پزشک یا متخصص بهداشت دهان ممکن است این موارد را بررسی کند:
اگر نشانه های بیماری لثه یا تحلیل استخوان وجود داشته باشد، ممکن است اندازه گیری دقیق تر اطراف لثه یا عکس دندان لازم شود.
قبل از درمان درباره بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی، اختلالات خونریزی، داروهای رقیق کننده خون و تجهیزات قلبی کاشته شده به دندان پزشک اطلاع دهید. داروی تجویزشده را بدون هماهنگی پزشک قطع نکنید؛ دندان پزشک بر اساس شرایط شما روش و ابزار مناسب را انتخاب می کند.
جرم گیری معمولی بیشتر رسوبات روی دندان و اطراف خط لثه را هدف قرار می دهد. پاک سازی عمیق زمانی مطرح می شود که پلاک و جرم به زیر لثه و روی سطح ریشه رسیده باشند یا بیماری لثه وجود داشته باشد.
| نوع پاک سازی | محل اصلی درمان | بی حسی | تعداد جلسات |
|---|---|---|---|
| جرم گیری معمولی | روی دندان و اطراف خط لثه | اغلب لازم نیست | معمولاً یک جلسه |
| پاک سازی عمیق زیر لثه | سطح ریشه و قسمت های عمیق تر زیر لثه | ممکن است لازم باشد | گاهی بیش از یک جلسه |
| پولیش یا بروساژ | سطح بیرونی دندان | معمولاً لازم نیست | همراه یا پس از جرم گیری |
پاک سازی عمیق فقط نسخه طولانی تر جرم گیری معمولی نیست. این درمان برای کنترل رسوبات و آلودگی زیر لثه انجام می شود و ممکن است بر اساس قسمت های مختلف دهان برنامه ریزی شود.
همه افرادی که جرم دارند به پاک سازی عمیق نیاز ندارند. تصمیم به وضعیت لثه، عمق نواحی اطراف دندان و محل رسوبات بستگی دارد.
ترتیب دقیق مراحل برای همه یکسان نیست. ممکن است فقط ابزار اولتراسونیک کافی باشد یا دندان پزشک از ترکیب دستگاه، ابزار دستی و پولیش استفاده کند.
ابتدا سطح دندان ها و اطراف لثه بررسی می شود. هدف این است که مشخص شود جرم بیشتر بالای لثه قرار دارد یا زیر آن نیز رسوب و التهاب وجود دارد.
اگر لثه خونریزی شدید، تورم یا پاکت های عمیق داشته باشد، برنامه درمان ممکن است با یک پاک سازی ساده متفاوت باشد.
برای خارج کردن آب و ذرات جداشده از ساکشن استفاده می شود. هنگام کار با دستگاه اولتراسونیک، جریان آب به خنک ماندن نوک دستگاه و شسته شدن رسوبات کمک می کند.
ممکن است عینک محافظ در اختیار بیمار قرار بگیرد و دستمال یا محافظی برای لباس استفاده شود. این موارد جزئی از آماده سازی معمول محیط درمان اند.
دستگاه جرم گیری اولتراسونیک نوک فلزی باریکی دارد که با سرعت زیاد می لرزد. تماس کنترل شده این نوک با رسوبات سخت، همراه با جریان آب، به جدا شدن جرم از سطح دندان کمک می کند.
در این مرحله ممکن است این موارد را احساس کنید:
این دستگاه مانند مته برای ایجاد حفره یا تراشیدن پوسیدگی استفاده نمی شود. هدف آن جدا کردن رسوبات چسبیده به سطح دندان است.
شدت دستگاه و نوع نوک بر اساس محل جرم، حساسیت دندان و وجود ترمیم یا ایمپلنت انتخاب می شوند.
پس از دستگاه یا به جای آن ممکن است از ابزارهای دستی باریک استفاده شود. این ابزارها به دندان پزشک اجازه می دهند رسوبات باقی مانده را در قسمت های کوچک، میان دندان ها یا نزدیک لثه بررسی و جدا کند.
احساس خراش یا فشار کنترل شده ممکن است در این مرحله قابل درک باشد. استفاده از ابزار دستی به معنی قدیمی یا ضعیف بودن روش نیست؛ ابزار دستی و اولتراسونیک می توانند مکمل یکدیگر باشند.
هیچ کدام همیشه برای تمام نقاط دهان برتری مطلق ندارند. انتخاب ابزار به محل رسوب، وضعیت لثه و دسترسی درمان کننده بستگی دارد.
اگر جرم روی سطح ریشه و زیر لثه قرار گرفته باشد، ابزار باید به قسمت عمیق تری وارد شود. هدف، برداشتن رسوبات و آلودگی از سطح ریشه و کمک به کنترل التهاب لثه است.
این مرحله ممکن است:
پاک سازی زیر لثه برای همه افراد انجام نمی شود. وجود جرم سطحی به تنهایی به معنی نیاز به درمان عمیق نیست.
پس از پاک سازی، سطح دندان ها دوباره با ابزار و دید مستقیم بررسی می شود. اگر قسمت زبر یا رسوب باقی مانده ای احساس شود، ممکن است همان ناحیه دوباره تمیز شود.
هدف این نیست که دندان بیش از اندازه ساییده یا کاملاً «تراشیده» شود؛ درمان باید رسوبات را بردارد و تا حد امکان از سطح طبیعی دندان و ریشه محافظت کند.
پس از جرم گیری ممکن است سطح دندان با برس یا لاستیک کوچک و خمیر مخصوص پولیش شود. این مرحله می تواند زبری و بعضی لکه های سطحی باقی مانده را کمتر کند.
پولیش با جرم گیری یکسان نیست:
پولیش همیشه برای همه سطوح لازم نیست و بر اساس شرایط دندان انجام می شود. برای شناخت مرز این درمان ها می توانید فرق جرم گیری و بلیچینگ دندان را بخوانید.
در پایان، دندان ها و لثه دوباره بررسی می شوند. ممکن است دندان پزشک قسمت هایی را که پلاک بیشتری جمع می کنند نشان دهد و روش بهتر مسواک زدن یا تمیز کردن میان دندان ها را توضیح دهد.
اگر پاک سازی عمیق انجام شده باشد، ممکن است جلسه بعدی برای بررسی کاهش خونریزی، التهاب و عمق نواحی اطراف لثه تعیین شود.
دستگاه اولتراسونیک با لرزش سریع و جریان آب به جدا شدن جرم کمک می کند. عملکرد آن با ابزار چرخشی ای که برای برداشتن پوسیدگی یا آماده سازی پرکردگی استفاده می شود متفاوت است.
نوک دستگاه باید با حرکت کنترل شده روی رسوبات حرکت کند. جریان آب نیز علاوه بر شستن ذرات، از داغ شدن نوک دستگاه جلوگیری می کند.
ممکن است زبان شما پس از درمان سطح دندان را صاف تر یا فاصله میان بعضی دندان ها را بیشتر احساس کند. این تغییر معمولاً به دلیل برداشته شدن جرم است، نه تراشیده شدن عمدی دندان.
اگر نگرانی اصلی شما آسیب به مینا یا لثه است، جرم گیری دندان خوب است یا ضرر دارد به طور اختصاصی ایمنی و عوارض احتمالی را بررسی می کند.
جرم گیری سطحی برای بسیاری از افراد با درد قابل توجه همراه نیست، اما ممکن است فشار، لرزش، تماس ابزار یا حساسیت کوتاه احساس شود. تجربه افراد بر اساس مقدار جرم و وضعیت لثه متفاوت است.
ناراحتی ممکن است بیشتر باشد اگر:
برای جرم گیری سطحی معمولاً بی حسی لازم نیست. اگر قرار است سطح ریشه و زیر لثه پاک سازی شود، بی حسی موضعی ممکن است درمان را راحت تر کند.
اگر حین کار درد تیز یا غیرقابل تحمل احساس می کنید، همان لحظه اطلاع دهید تا فشار، ابزار یا نیاز به بی حسی بررسی شود.
مدت درمان به مقدار و محل جرم، سلامت لثه و سطحی یا عمیق بودن پاک سازی بستگی دارد. یک جرم گیری محدود ممکن است در یک جلسه کوتاه انجام شود، اما پاک سازی گسترده زیر لثه زمان بیشتری می خواهد.
عوامل مؤثر بر زمان عبارت اند از:
جرم گیری معمولی اغلب در یک جلسه تکمیل می شود. پاک سازی عمیق ممکن است در بیش از یک جلسه انجام شود و در بعضی شرایط مجموع زمان درمان به حدود دو ساعت برسد.
عدد دقیق را نمی توان پیش از معاینه تعیین کرد؛ مقدار جرمی که در ظاهر دیده می شود همیشه میزان رسوبات زیر لثه را نشان نمی دهد.
خونریزی خفیف می تواند هنگام تمیز کردن لثه ملتهب رخ دهد. این خونریزی بیشتر به التهاب و حساس بودن بافت لثه مربوط است، نه اینکه دستگاه الزاماً لثه سالم را بریده باشد.
میزان خونریزی ممکن است با این عوامل بیشتر شود:
خونریزی شدید، ادامه دار یا همراه با تورم و درد رو به افزایش باید بررسی شود. اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید، پیش از درمان اطلاع دهید و آن را خودسرانه قطع نکنید.
پس از برداشتن جرم ممکن است دندان ها صاف تر، حساس تر یا دارای فاصله بیشتری احساس شوند. جرم می تواند فضای میان دندان ها یا اطراف لثه را پر کند و پس از برداشتن آن، شکل واقعی دندان و لثه آشکارتر شود.
در بعضی افراد، جرم زیاد روی دندان هایی جمع شده که از قبل به دلیل بیماری لثه حمایت کمتری دارند. برداشتن جرم علت اصلی لق شدن نیست، اما ممکن است لق بودن قبلی را آشکارتر کند.
بعد از جرم گیری سطحی ممکن است بتوانید فعالیت معمول خود را ادامه دهید. اگر بی حسی یا پاک سازی عمیق انجام شده باشد، دستورهای اختصاصی تری دریافت خواهید کرد.
توصیه های کلی عبارت اند از:
جزئیات مربوط به غذا، حساسیت و بهداشت دهان در مراقبت بعد از جرم گیری دندان توضیح داده شده است.
جرم گیری یک درمان واحد و کاملاً یکسان برای همه نیست. بعضی افراد فقط به برداشتن رسوبات سطحی نیاز دارند و بعضی به دلیل بیماری لثه باید پاک سازی عمیق تری دریافت کنند.
معاینه اولیه مشخص می کند از دستگاه اولتراسونیک، ابزار دستی، بی حسی یا پولیش چگونه استفاده شود. اگر درباره درد، بیماری زمینه ای، دارو یا تجهیزات قلبی نگرانی دارید، آن را پیش از شروع درمان مطرح کنید.
برای شناخت سایر روش های پیشگیری و پاک سازی نیز می توانید راهنماهای دندان و مراقبت دهان را دنبال کنید.
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
Oral Hygiene
National Institute of Dental and Craniofacial Research
National Institute of Dental and Craniofacial Research
Gum disease
University Hospitals of Leicester NHS Trust
University Hospitals of Leicester NHS Trust
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانیدهنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را به اشتراک میگذارد.
