جرمگیری دندان معمولاً برای برداشتن جرم و رسوبات سختشده انجام میشود، نه آسیب زدن به دندان. در این مطلب میخوانید جرمگیری چه فایدهای دارد، چرا ممکن است بعد از آن حساسیت یا حس تغییر ایجاد شود، کدام باورها درباره ضرر جرمگیری اشتباهاند و چه زمانی پاکسازی دندان لازم میشود.
جرم گیری دندان در حالت حرفه ای و درست، معمولاً برای دندان ضرر ندارد و هدف آن برداشتن جرم، پلاک سخت شده و رسوبات اطراف دندان و لثه است. بعد از جرم گیری ممکن است حساسیت موقت، کمی خونریزی لثه یا احساس فاصله بین دندان ها ایجاد شود، اما این ها همیشه به معنی آسیب نیستند. اگر جرم زیاد، التهاب لثه یا بوی بد دهان وجود داشته باشد، پاکسازی حرفه ای می تواند به بهتر شدن مراقبت روزانه و سلامت لثه کمک کند.
بعد شناخت کامل جرم، پلاک و پاکسازی دندان و تشخصیص نیاز به جرم گیری بریم سراغش، جرم گیری دندان یعنی برداشتن جرم و رسوبات سخت شده ای که روی دندان، نزدیک خط لثه یا گاهی زیر لبه لثه جمع شده اند. این رسوبات معمولاً از پلاک دندان شروع می شوند؛ پلاکی که اگر مدت زیادی روی دندان بماند، سخت تر می شود و به جرم تبدیل می شود.
وقتی جرم سخت شده باشد، معمولاً با مسواک و نخ دندان معمولی جدا نمی شود. در این مرحله، دندانپزشک یا بهداشت کار دهان با ابزار مخصوص، رسوبات را از روی دندان پاک می کند تا سطح دندان و اطراف لثه تمیزتر شود.
جرم گیری را نباید با سفید کردن دندان اشتباه گرفت. هدف اصلی جرم گیری، پاکسازی رسوبات است؛ نه تغییر رنگ طبیعی دندان. اگر بعد از جرم گیری دندان ها روشن تر به نظر می رسند، معمولاً به این دلیل است که رسوب و لکه های سطحی کمتر شده اند، نه اینکه رنگ دندان مثل بلیچینگ تغییر کرده باشد.
اگر جرم گیری درست و حرفه ای انجام شود، هدف آن آسیب زدن به دندان نیست. جرم گیری برای برداشتن چیزی انجام می شود که روی دندان اضافه شده: جرم، رسوب و پلاک سخت شده. این کار می تواند تمیز کردن دندان ها را آسان تر کند و فشار تحریک کننده اطراف لثه را کمتر کند.
ترس از ضرر جرم گیری معمولاً از چند تجربه یا برداشت اشتباه می آید. بعضی افراد بعد از جرم گیری احساس می کنند بین دندان هایشان فاصله افتاده، دندان ها حساس شده اند یا لثه کمی خون آمده است. این حس ها ممکن است ترسناک باشند، اما همیشه به معنی خراب شدن دندان نیستند.
گاهی جرم برای مدت طولانی بین دندان ها یا کنار لثه مانده و فضا را پر کرده است. وقتی جرم برداشته می شود، فرد برای اولین بار فضای واقعی بین دندان ها یا وضعیت لثه را حس می کند. این حس ممکن است با «خراب شدن دندان» اشتباه گرفته شود.
یکی از رایج ترین باورها این است که جرم گیری مینای دندان را می تراشد. در جرم گیری حرفه ای، هدف برداشتن جرم از روی دندان است، نه تراشیدن مینا. ابزار جرم گیری برای جدا کردن رسوبات سخت شده استفاده می شود.
اما یک نکته مهم وجود دارد: اگر جرم زیاد باشد، بعد از برداشته شدن آن ممکن است سطح دندان یا اطراف لثه متفاوت حس شود. این تفاوت به معنی تراشیده شدن مینا نیست. گاهی دندان زیر جرم مدت ها در تماس با رسوب بوده و بعد از پاکسازی، حساس تر حس می شود.
اگر دندان از قبل حساس باشد، ریشه دندان کمی بیرون آمده باشد، لثه تحلیل رفته باشد یا جرم نزدیک لثه زیاد باشد، احتمال حساسیت بعد از جرم گیری بیشتر می شود. این حساسیت معمولاً باید از آسیب دائمی به دندان جدا دیده شود.
حساسیت بعد از جرم گیری برای بعضی افراد پیش می آید. این حساسیت می تواند هنگام نوشیدن آب سرد، خوردن غذای داغ، تماس هوا با دندان یا مسواک زدن حس شود. در بسیاری از موارد، این حالت موقت است.
علت های رایج حساسیت بعد از جرم گیری می تواند شامل این موارد باشد:
حساسیت بعد از جرم گیری نباید باعث شود مراقبت روزانه کنار گذاشته شود. معمولاً بهتر است مسواک زدن با فشار ملایم ادامه پیدا کند و اگر حساسیت شدید، طولانی یا رو به بدتر شدن بود، وضعیت دندان و لثه بررسی شود.
اگر لثه قبل از جرم گیری ملتهب، حساس یا خون ریزی دهنده باشد، ممکن است هنگام پاکسازی یا بعد از آن کمی خونریزی دیده شود. این موضوع همیشه به معنی آسیب نیست. گاهی لثه ای که مدت ها کنار جرم و پلاک تحریک شده، هنگام تماس با ابزار یا مسواک حساس تر واکنش نشان می دهد.
اما خونریزی مداوم یا شدید را نباید عادی فرض کرد. اگر خونریزی چند روز ادامه پیدا کند، همراه با درد شدید باشد یا لثه متورم و چرکی شود، بهتر است بررسی شود.
اینجا تفاوت مهمی وجود دارد: خونریزی لثه هنگام مسواک زدن ممکن است نشانه التهاب لثه یا تجمع پلاک باشد. جرم گیری می تواند بخشی از مسیر پاکسازی باشد، اما اگر مراقبت روزانه درست ادامه پیدا نکند، پلاک دوباره برمی گردد و لثه دوباره تحریک می شود.
جرم گیری معمولاً دندان سالم را لق نمی کند. این یکی از مهم ترین سوءبرداشت ها درباره پاکسازی دندان است. اگر بعد از جرم گیری احساس لقی ایجاد شود، ممکن است مشکل از قبل در لثه یا بافت نگهدارنده دندان وجود داشته باشد و جرم فقط آن را پنهان کرده باشد.
وقتی جرم زیاد اطراف دندان جمع می شود، ممکن است مثل یک تکیه گاه کاذب عمل کند. بعد از برداشته شدن جرم، فرد وضعیت واقعی دندان را بیشتر حس می کند. این به معنی این نیست که جرم گیری باعث خراب شدن دندان شده؛ بلکه ممکن است نشان دهد دندان یا لثه از قبل نیاز به بررسی جدی تری داشته است.
در این مقاله فقط مرز کلی را روشن می کنیم: ترس از لق شدن را نباید با ضرر عمومی جرم گیری یکی دانست. اگر نگرانی اصلی همین است، باید وضعیت لثه، استخوان نگهدارنده و میزان جرم جداگانه بررسی شود.
فایده اصلی جرم گیری، برداشتن رسوباتی است که با مراقبت معمولی پاک نمی شوند. وقتی جرم روی دندان باقی بماند، سطح دندان زبرتر می شود و پلاک راحت تر اطراف آن می نشیند. این وضعیت می تواند مراقبت روزانه را سخت تر کند.
جرم گیری می تواند به این موارد کمک کند:
جرم گیری به تنهایی همه مشکلات دهان را حل نمی کند. اگر پوسیدگی، بیماری لثه، خشکی دهان یا عادت های نادرست وجود داشته باشد، باید جداگانه بررسی شوند. اما وقتی جرم روی دندان وجود دارد، پاکسازی آن می تواند قدم مهمی برای بهتر شدن مراقبت روزانه باشد.
همه افراد با یک سرعت جرم نمی گیرند. بعضی ها با وجود مراقبت نسبتاً خوب، زودتر جرم تشکیل می دهند. بعضی ها هم به دلیل عادت های روزانه یا نواحی سخت دسترس، پلاک بیشتری روی دندان نگه می دارند.
احتمال نیاز به جرم گیری بیشتر است اگر:
در این شرایط، جرم گیری فقط یک کار زیبایی نیست. هدف این است که رسوبات سخت شده برداشته شوند تا دندان و لثه بهتر قابل مراقبت باشند.
جرم گیری برای همه یک تجربه یکسان نیست. بعضی افراد تقریباً بدون ناراحتی خاصی آن را پشت سر می گذارند، اما برای بعضی ها ممکن است حساسیت یا فشار بیشتری ایجاد شود. این تفاوت معمولاً به وضعیت دندان، لثه و میزان جرم بستگی دارد.
جرم گیری ممکن است آزاردهنده تر حس شود اگر:
این آزاردهنده بودن لزوماً به معنی ضرر داشتن جرم گیری نیست. گاهی هرچه جرم و التهاب بیشتر باشد، پاکسازی هم طولانی تر و حساس تر می شود. به همین دلیل عقب انداختن طولانی جرم گیری همیشه به معنای تجربه راحت تر در آینده نیست.
بعد از جرم گیری ممکن است چند تغییر کوتاه مدت حس شود. دانستن این موارد کمک می کند ترس کمتر شود و هر تغییر کوچکی به آسیب تعبیر نشود.
مواردی که ممکن است بعد از جرم گیری دیده شوند:
اما اگر درد شدید، خونریزی ادامه دار، تورم، چرک، تب یا حساسیت طولانی ایجاد شود، نباید فقط منتظر ماند. در چنین شرایطی بهتر است دندان و لثه بررسی شود.
جزئیات خوردن، نوشیدن، مسواک زدن و مراقبت روزهای اول بهتر است در مسیر مراقبت بعد از جرم گیری جداگانه دنبال شود؛ چون موضوع آن بیشتر به بعد از انجام پاکسازی مربوط است.
بله. جرم گیری و بلیچینگ هدف متفاوتی دارند. جرم گیری رسوبات، پلاک سخت شده و جرم را پاک می کند. بلیچینگ برای روشن تر کردن رنگ دندان استفاده می شود.
اگر دندان ها به دلیل جرم، رسوب یا لکه سطحی تیره تر دیده شوند، بعد از جرم گیری ممکن است روشن تر و تمیزتر به نظر برسند. اما این با سفید کردن واقعی رنگ دندان فرق دارد. اگر رنگ طبیعی دندان زردتر باشد، جرم گیری قرار نیست آن را مثل بلیچینگ چند درجه سفیدتر کند.
این تفاوت برای تصمیم درست مهم است. اگر مشکل اصلی رسوب و زبری است، جرم گیری مطرح می شود. اگر مشکل اصلی رنگ دندان است، باید فرق جرم گیری و بلیچینگ را شناخت و بعد تصمیم گرفت.
اگر جرم دندان واضح است یا همراه با علامت های لثه دیده می شود، عقب انداختن طولانی پاکسازی انتخاب خوبی نیست. جرم سخت شده می تواند تمیز کردن دندان را دشوارتر کند و محیط اطراف لثه را بیشتر درگیر کند.
جرم گیری را بهتر است عقب نیندازید اگر:
اگر فقط یک لکه سطحی وجود دارد، ممکن است مسئله جرم نباشد. اما اگر زبری، رسوب، خونریزی یا بوی بد کنار هم دیده شوند، بررسی دندان منطقی تر است.
جرم گیری را بهتر است نه به عنوان یک کار ترسناک، نه به عنوان یک کار صرفاً زیبایی ببینیم. جرم گیری یک پاکسازی حرفه ای است که وقتی جرم و رسوبات سخت شده وجود دارند، می تواند بخشی از مراقبت درست دهان باشد.
اگر مشکل شما جرم دندان است، مسواک محکم راه حل اصلی نیست. اگر مشکل شما پلاک نرم است، مراقبت روزانه اهمیت بیشتری دارد. اگر فقط دنبال سفید شدن رنگ دندان هستید، جرم گیری ممکن است کافی نباشد. اگر از لق شدن دندان می ترسید، باید وضعیت لثه جداگانه بررسی شود.
تصمیم درست از اینجا شروع می شود: اول مشخص شود با جرم سخت شده، پلاک تازه، لکه سطحی یا تغییر رنگ روبه رو هستید؛ بعد معلوم شود پاکسازی حرفه ای، مراقبت روزانه، بلیچینگ یا بررسی لثه کدام مسیر مناسب تری است.
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
Scaling and Root Planing for Gum Disease
American Dental Association
American Dental Association
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانیدهنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را به اشتراک میگذارد.
