پرش به محتوای اصلی
لوگوی سفید سیاه
ریه و تنفس

علت سرفه هنگام خواب یا دراز کشیدن چیست؟

سرفه هنگام خواب می تواند با ترشح پشت حلق، آسم، رفلاکس، عفونت تنفسی اخیر یا محرک های اتاق ارتباط داشته باشد. زمان شروع سرفه، خشک یا خلط دار بودن و علائم همراه به بررسی علت کمک می کنند، اما تشخیص را قطعی نمی کنند. در این مقاله الگوهای سرفه شبانه در یک جدول مقایسه شده اند و مراقبت های ساده، نقش داروهای مصرفی و تفاوت زمان مراجعه معمول، سریع و اورژانسی توضیح داده می شود.

راهنمابرای: عمومی
چرا هنگام خواب سرفه می کنیم و کدام الگوها مهم اند؟
چرا هنگام خواب سرفه می کنیم و کدام الگوها مهم اند؟
فهرست مطالب(7 عنوان)

سرفه هنگام خواب ممکن است با ترشح پشت حلق، آسم، رفلاکس، عفونت تنفسی اخیر یا محرک های اتاق خواب ارتباط داشته باشد. زمان شروع سرفه نسبت به دراز کشیدن، علائم بینی، خس خس و ارتباط با غذا به بررسی علت کمک می کنند. تنگی نفس شدید، کبودی لب ها یا درد و فشار شدید قفسه سینه همراه سرفه نیازمند اقدام اورژانسی است.

سرفه هنگام خواب می تواند با ترشح پشت حلق، آسم، رفلاکس، عفونت تنفسی اخیر یا محرک های اتاق خواب ارتباط داشته باشد. زمان شروع سرفه نسبت به دراز کشیدن و علائم همراه، به بررسی علت کمک می کنند؛ شبانه بودن سرفه به تنهایی تشخیص نیست. اگر سرفه با تنگی نفس شدید، کبودی لب ها یا درد و فشار شدید قفسه سینه همراه است، اقدام اورژانسی لازم است.

#الگوهای سرفه شبانه چه تفاوتی دارند؟

سرفه بلافاصله پس از دراز کشیدن، سرفه همراه خس خس و سرفه بعد از شام، سرنخ های متفاوتی دارند. جدول زیر احتمال ها را مقایسه می کند؛ چند علت می توانند هم زمان وجود داشته باشند.

الگوی سرفه هنگام خوابعلائم همراهچه چیزی ممکن است مطرح باشد؟قدم بعدی
شروع پس از دراز کشیدن همراه با علائم بینیگرفتگی یا آبریزش بینی، عطسه، احساس ترشح در گلومشکلات بینی و ترشح پشت حلقارتباط با سرماخوردگی یا آلرژی را بررسی کنید؛ علائم ماندگار نیاز به ارزیابی دارند.
سرفه در میانه شب یا اوایل صبحخس خس، تنگی نفس، فشار قفسه سینه یا تحریک با ورزش و هوای سردآسم یا مشکل دیگری در راه های هواییبرای بررسی اقدام کنید؛ در آسم شناخته شده، بیدار شدن شبانه ممکن است نشانه کنترل ناکافی باشد.
سرفه بعد از شام یا خوابیدن نزدیک وعده غذاییسوزش سر دل، ترش کردن یا برگشت غذانقش احتمالی رفلاکسزمان شام را اصلاح کنید؛ از روی این الگو داروی ضدرفلاکس شروع نکنید.
سرفه پس از عفونت تنفسی اخیرعلائم سرماخوردگی رو به کاهش و سرفه ای که هنوز باقی ماندهسرفه مرتبط با عفونت یا دوره بهبود آنروند بهبود را دنبال کنید؛ بدتر شدن، تب یا تنگی نفس نیاز به بررسی دارد.
تشدید در یک اتاق یا پس از تماس مشخصارتباط با دود، عطر، گردوغبار، کپک یا حیوان خانگیتحریک محیطی یا آلرژیمحرک احتمالی را کاهش دهید و ارتباط آن با علائم را ثبت کنید.
سرفه همراه با دشواری تنفس در حالت خوابیدهنیاز تازه به چند بالش، بیدار شدن با تنگی نفس یا ورم پامشکل قلبی یا علت دیگری برای تنگی نفسبرای بررسی سریع پزشکی اقدام کنید؛ تنگی نفس شدید وضعیت اورژانسی است.

خشک یا خلط دار بودن سرفه هم مهم است، اما هیچ کدام به تنهایی علت را مشخص نمی کنند. برای شناخت الگوهای مختلف سرفه و عفونت های تنفسی، مدت سرفه و حال عمومی را هم کنار زمان بروز آن در نظر بگیرید.

#چرا سرفه با دراز کشیدن بیشتر می شود؟

در بعضی افراد، دراز کشیدن علائم مرتبط با ترشحات بینی یا رفلاکس را محسوس تر می کند. اما هر سرفه ای که در تخت بیشتر می شود، از معده یا ترشح پشت حلق نیست.

اگر هم زمان بینی گرفته است و احساس می کنید مخاط به پشت گلو می رسد، مشکل بینی می تواند در سرفه نقش داشته باشد. این حالت ممکن است پس از سرماخوردگی یا همراه آلرژی دیده شود.

در فرد دارای رفلاکس، خوابیدن نزدیک وعده غذایی ممکن است علائم را بیشتر کند. ارتباط سرفه با شام و ترش کردن سرنخ است، ولی برای اثبات علت کافی نیست.

گاهی هم زمان خواب با قرار گرفتن در معرض محرک های اتاق یا بیشتر شدن علائم آسم هم زمان می شود. بنابراین «سرفه در تخت» همیشه به معنی اثر مستقیم وضعیت بدن نیست.

اگر صاف خوابیدن نفس کشیدن را دشوار می کند و برای تنفس به بالش های بیشتری نیاز پیدا کرده اید، فقط ارتفاع بالش را تغییر ندهید؛ به ویژه همراه با ورم پا، این تغییر باید سریع بررسی شود.

#سرفه شبانه چه زمانی به بررسی آسم یا رفلاکس نیاز دارد؟

تکرار سرفه همراه با نشانه های راه هوایی یا ارتباط مداوم با غذا، بررسی این علت ها را مهم تر می کند. تشخیص از روی یک علامت یا یک شب سرفه انجام نمی شود.

#سرفه شبانه همراه با نشانه های آسم

خس خس، تنگی نفس، فشار قفسه سینه و تشدید علائم با ورزش، هوای سرد یا آلرژن ها، احتمال آسم را مطرح می کنند. گاهی سرفه علامت برجسته است و نبود خس خس واضح، آسم را به تنهایی رد نمی کند.

پزشک ممکن است تست عملکرد ریه مانند اسپیرومتری و بررسی پاسخ راه های هوایی را لازم بداند. اگر آسم برای شما تشخیص داده شده و مرتب با سرفه از خواب بیدار می شوید، برنامه درمان و روش استفاده از دارو باید بازبینی شود.

#سرفه شبانه همراه با نشانه های رفلاکس

سوزش سر دل، مزه ترش در دهان، برگشت غذا و ارتباط علائم با وعده نزدیک خواب، نقش رفلاکس را محتمل تر می کنند. رفلاکس گاهی بدون سوزش واضح هم با سرفه یا گرفتگی صدا همراه است، اما این علامت ها اختصاصی نیستند.

داروی کاهش اسید برای همه سرفه های شبانه موثر نیست. بهتر شدن موقت سرفه با یک داروی معده هم به تنهایی تشخیص رفلاکس را ثابت نمی کند؛ انتخاب درمان به مجموعه علائم و ارزیابی پزشک بستگی دارد.

#آیا داروهای مصرفی می توانند باعث سرفه شبانه شوند؟

بعضی داروها می توانند سرفه ایجاد کنند یا در آن نقش داشته باشند. برای نمونه، کاپتوپریل و انالاپریل که برای بعضی مشکلات قلبی و فشار خون تجویز می شوند، ممکن است باعث سرفه شوند.

این سرفه لزوما فقط شب اتفاق نمی افتد. اگر دارویی پیش از شروع سرفه اضافه شده یا تغییر کرده، نام و زمان شروع آن را به پزشک بگویید. ارتباط زمانی مفید است، اما نبود این ارتباط هم نقش دارو را کاملا رد نمی کند.

داروی فشار خون یا قلب را خودسرانه قطع نکنید؛ پزشک در صورت لزوم درمان را تغییر می دهد.

#برای کاهش سرفه هنگام خواب، امشب چه کارهایی می توان انجام داد؟

اگر علامت هشدار ندارید، می توانید محرک های قابل اصلاح را کاهش دهید. این مراقبت ها برای آرام کردن موقت علائم اند و جای درمان علت را نمی گیرند.

  • دود و بوهای تحریک کننده را از اتاق دور کنید. سیگار، قلیان، عطر و اسپری ممکن است سرفه را بیشتر کنند؛ اگر با گردوغبار یا وسیله خواب ارتباط می بینید، همان تماس را بررسی کنید.
  • مایعات متناسب با نیاز خود بنوشید. نوشیدنی ولرم ممکن است گلو را آرام کند؛ نوشیدنی داغ، به ویژه برای کودک، مناسب نیست. اگر محدودیت مصرف مایعات دارید، همان دستور را رعایت کنید.
  • در صورت علائم رفلاکس، شام را زودتر بخورید. در بزرگسال دارای علائم شبانه رفلاکس، فاصله حداقل سه ساعت بین غذا و دراز کشیدن ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
  • تغییر وضعیت خواب را متناسب با علت انجام دهید. بالا آوردن سر تخت در بزرگسال دارای رفلاکس ممکن است به علائم رفلاکس کمک کند، اما توقف سرفه را تضمین نمی کند. تنگی نفس در حالت خوابیده را با بالش بیشتر پنهان نکنید.
  • در آسم شناخته شده، برنامه تجویز شده را دنبال کنید. اگر داروی تسکین دهنده طبق برنامه کمک نمی کند یا تنفس دشوارتر می شود، کمک پزشکی بگیرید.

بخور با کاسه آب داغ را برای رفع سرفه امتحان نکنید؛ خطر ریختن آب و سوختگی وجود دارد، به ویژه برای کودکان. شربت سرفه، داروی ضدحساسیت یا داروی معده هم برای همه علت ها انتخاب یکسانی نیستند.

#مراقبت از سرفه شبانه کودک چه تفاوتی دارد؟

برای کودک زیر چهار سال، داروهای بدون نسخه سرفه و سرماخوردگی توصیه نمی شوند؛ در چهار تا شش سالگی هم فقط با توصیه پزشک استفاده شوند. عسل ممکن است سرفه ناشی از سرماخوردگی را در کودک یک ساله و بزرگ تر کمتر کند، اما برای کودک زیر یک سال ممنوع است.

برای نوزاد، بالش اضافه نکنید و تشک را شیب دار نکنید. خواب باید به پشت، روی سطح صاف و سفت و بدون بالش و وسایل نرم باشد. توصیه بالا آوردن سر تخت در بزرگسالان به نوزادان تعمیم داده نمی شود.

سرفه کودک همراه با تلاش برای نفس کشیدن، فرورفتن زیر دنده ها، کبودی یا کاهش پاسخ دهی، نیازمند اقدام اورژانسی است.

#چه زمانی سرفه شبانه به معاینه یا اورژانس نیاز دارد؟

شدت علائم همراه و روند سرفه، زمان مراجعه را تعیین می کنند. برای علامت هشدار نباید منتظر گذشت چند هفته بمانید.

#اقدام اورژانسی

اگر سرفه همراه با یکی از موارد زیر است، با اورژانس تماس بگیرید:

  • تنگی نفس شدید، نفس نفس زدن یا ناتوانی در گفتن جمله؛
  • کبودی یا خاکستری شدن لب ها، گیجی یا کاهش هوشیاری؛
  • درد یا فشار شدید قفسه سینه؛
  • سرفه خونی بیشتر از چند لکه یا رگه، یا خون همراه با تنگی نفس و درد قفسه سینه؛
  • شروع ناگهانی سرفه پس از احتمال ورود جسم خارجی، همراه با اختلال تنفس.

#بررسی سریع پزشکی

چند رگه خون در خلط هم باید سریع بررسی شود، حتی اگر تنفس طبیعی باشد. تنگی نفس تازه، درد قفسه سینه، بدتر شدن سریع سرفه یا حال عمومی نامناسب را هم برای نوبت معمول عقب نیندازید.

دشواری تنفس هنگام دراز کشیدن، به ویژه همراه با ورم پا یا خلط کف آلود صورتی، نیاز به بررسی سریع دارد. اگر تنفس شدیدا مختل شده است، اقدام اورژانسی لازم است.

#معاینه برنامه ریزی شده

اگر سرفه بیش از سه هفته ادامه دارد، مرتب خواب را مختل می کند یا با کاهش وزن بی دلیل همراه است، برای معاینه وقت بگیرید. در فرد دارای ضعف سیستم ایمنی یا بیماری زمینه ای مهم، پیگیری زودتر مناسب است.

این مدت، اجازه صبر کردن با علائم شدید نیست. سرفه پس از سرماخوردگی ممکن است باقی بماند، اما تب برگشته، تنگی نفس یا روند رو به بدتر شدن را فقط به دوره بهبود نسبت ندهید.

#برای بررسی سرفه هنگام خواب چه اطلاعاتی آماده کنیم؟

زمان سرفه، علائم همراه و داروهای مصرفی به پزشک کمک می کنند مسیر بررسی را انتخاب کند. ثبت الگو مفید است، اما نباید مراجعه لازم را عقب بیندازد.

این موارد را یادداشت کنید:

  • سرفه قبل از خواب و پس از دراز کشیدن شروع می شود یا شما را از خواب بیدار می کند؟
  • خشک است یا خلط دارد و از چه زمانی شروع شده است؟
  • گرفتگی بینی، خس خس، ترش کردن، تب یا تنگی نفس همراه آن وجود دارد؟
  • شام چه ساعتی خورده شده و آیا تغییر اتاق یا تماس خاصی با علائم ارتباط دارد؟
  • چه داروهایی مصرف می کنید و آیا دارویی تازه شروع شده است؟

اگر سرفه بدون خلط دارید، الگوهای مرتبط با علت سرفه خشک بر اساس محرک ها و علائم همراه بررسی می شوند؛ خشک بودن، به تنهایی علت سرفه شبانه را مشخص نمی کند.

پزشک ممکن است بینی، گلو، قلب و ریه ها را معاینه کند و بسته به مدت سرفه و یافته ها، تست عملکرد ریه، عکس قفسه سینه یا بررسی دیگری درخواست کند. انتخاب آزمایش برای همه یکسان نیست. برای پیگیری سرفه شبانه، زمان و علائم همراه را مبنا قرار دهید؛ اطلاعات بخش ریه و تنفس می توانند به شناخت این نشانه ها کمک کنند.

پرسش‌های متداول

پاسخ کوتاه به سؤال‌هایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو می‌شوند

علت سرفه ناگهانی در خواب چیست؟
سرفه ای که شما را ناگهان بیدار می کند ممکن است با تحریک گلو، رفلاکس، آسم یا مشکل دیگری ارتباط داشته باشد. ناگهانی بودن به تنهایی علت را مشخص نمی کند؛ اگر با اختلال تنفس، کبودی یا درد شدید قفسه سینه همراه است، اقدام اورژانسی لازم است.
آیا خشک یا خلط دار بودن سرفه شبانه علت را مشخص می کند؟
خیر، ولی برای بررسی مفید است. هر دو الگو ممکن است با چند علت دیده شوند و مدت سرفه، مقدار خلط و علائم همراه هم اهمیت دارند. وجود خلط به تنهایی دلیل تجویز آنتی بیوتیک نیست.
اگر سرفه همراه با خروپف و قطع نفس در خواب باشد چه کنیم؟
خروپف بلند، وقفه تنفسی مشاهده شده، نفس نفس زدن در خواب و خواب آلودگی روزانه نیاز به بررسی اختلال تنفس هنگام خواب دارند. این الگو را فقط سرفه یا رفلاکس فرض نکنید؛ ممکن است ارزیابی خواب لازم باشد.
آیا سرفه شبانه کودک همیشه نشانه آسم است؟
خیر. عفونت های تنفسی، مشکلات بینی و علت های دیگر هم ممکن اند. تکرار سرفه همراه با خس خس، علائم هنگام فعالیت یا سابقه آسم باید بررسی شود؛ در کودکان خردسال، تشخیص آسم فقط با یک علامت یا یک شب سرفه انجام نمی شود.
منابع علمی این مقاله۳ منبع
  1. ۱

    Asthma Symptoms

    National Heart, Lung, and Blood Institute — NHLBI

    National Institutes of Health — NIH

  2. ۲

    Cough

    NHS website

    National Health Service — NHS

  3. ۳

    British Thoracic Society Clinical Statement on chronic cough in adults

    Sean M Parker, Jaclyn Ann Smith, Surinder S Birring, Sarah Chamberlain-Mitchell, Kevin Gruffydd-Jones, Jemma Haines, Sarah Hennessey, Lorcan P McGarvey, Paul Marsden, Matthew James Martin, Alyn Morice, James O’Hara, Mike Thomas

    Thorax — BMJ · ۲۰۲۳

تتیم تحریریه سفید سیاه
آشنایی با تحریریه

این مقاله برایتان مفید بود؟

این مقاله را به اشتراک بگذارید

واتساپتلگرام

در حال دریافت دیدگاه‌ها…

در حال مطالعه

شروع مقاله