سرفه ای که قطع نمی شود؛ از چه زمانی طولانی محسوب می شود؟

سرفه معمولاً باید طی سه تا چهار هفته کاهش پیدا کند. اگر بیش از سه هفته ادامه دارد، بهتر نمی شود یا زندگی روزانه را مختل کرده است، ارزیابی پزشکی مناسب است. سرفه بیش از هشت هفته در بزرگسالان معمولاً مزمن محسوب می شود؛ اما تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خون در هر زمانی نیازمند اقدام سریع اند.

#سرفه طولانی با مدت و روند آن شناخته می شود

مدت سرفه یکی از مهم ترین اطلاعات برای ارزیابی آن است، اما تنها معیار تصمیم گیری نیست. ممکن است یک سرفه شدید فقط چند روز ادامه داشته باشد، درحالی که یک سرفه خفیف چندین هفته باقی بماند.

به طور کلی، سرفه های تازه ناشی از سرماخوردگی، آنفولانزا یا عفونت های تنفسی اغلب خودمحدودشونده اند و ممکن است برای سه تا چهار هفته ادامه پیدا کنند. باقی ماندن سرفه در این بازه لزوماً به معنای شروع بیماری تازه یا عفونت ریه نیست؛ به خصوص اگر شدت آن روزبه روز کمتر شود.

در بزرگسالان معمولاً از این تقسیم بندی استفاده می شود:

• سرفه حاد: کمتر از سه هفته
• سرفه تحت حاد: حدود سه تا هشت هفته
• سرفه مزمن: بیش از هشت هفته

این مرزبندی برای نظم دادن به ارزیابی است، نه اینکه فرد حتماً تا پایان هفته هشتم منتظر بماند. علائم هشدار، شدت بیماری و شرایط فرد می توانند نیاز به مراجعه زودتر را ایجاد کنند.

جایگاه مدت سرفه در کنار نوع و علائم آن، در راهنمای انواع سرفه و عفونت های تنفسی روشن تر می شود.

#سرفه بعد از سرماخوردگی ممکن است مدتی باقی بماند

بعضی افراد پس از برطرف شدن تب، گلودرد، آبریزش بینی یا بدن درد همچنان سرفه می کنند. این وضعیت می تواند به دلیل باقی ماندن التهاب و حساسیت در راه های هوایی رخ دهد.

پس از عفونت، گلو و مجاری تنفسی ممکن است نسبت به هوای سرد، صحبت کردن، خندیدن، بوهای تند، دود یا فعالیت حساس تر شوند. در نتیجه، محرکی که پیش از بیماری مشکلی ایجاد نمی کرد، برای مدتی باعث سرفه می شود.

در این شرایط معمولاً انتظار می رود:

• فاصله حمله های سرفه بیشتر شود.
• شدت هر حمله کاهش پیدا کند.
• خواب و فعالیت روزانه به تدریج بهتر شوند.
• تب یا علائم عمومی تازه ایجاد نشوند.
• نیاز به صاف کردن گلو یا سرفه کمتر شود.

بهبود ممکن است تدریجی باشد و سرفه یک باره قطع نشود. بااین حال، اگر پس از سه تا چهار هفته هیچ کاهش محسوسی وجود ندارد یا وضعیت در حال بدترشدن است، ارزیابی پزشکی مناسب تر است.

#روند بهترشدن از تعداد روزها مهم تر است

فقط شمردن روزهای سرفه پاسخ کاملی نمی دهد. سرفه ای که دو هفته ادامه داشته اما هر روز شدیدتر شده است، ممکن است بیشتر از یک سرفه چهار هفته ای رو به بهبود نیازمند توجه باشد.

برای ارزیابی روند، این سؤال ها را بررسی کنید:

• تعداد حمله های سرفه کمتر شده یا بیشتر؟
• سرفه هنگام خواب یا فعالیت تشدید شده است؟
• تب پس از بهترشدن دوباره برگشته است؟
• تنگی نفس یا خس خس تازه ایجاد شده است؟
• سرفه خشک به سرفه خلط دار یا خونی تبدیل شده است؟
• انجام فعالیت عادی سخت تر شده است؟
• اشتها، وزن یا انرژی فرد کاهش پیدا کرده است؟
• سرفه به جای بهترشدن، الگوی ثابت و مداومی پیدا کرده است؟

سرفه ای که روند بهبود دارد و با علامت هشدار همراه نیست، ممکن است برای مدت کوتاهی زیر نظر گرفته شود. نبود بهبود یا اضافه شدن علائم جدید، دلیل مهم تری برای مراجعه است.

#شکل سرفه ممکن است در طول زمان تغییر کند

سرفه ممکن است در آغاز بیماری خشک باشد، سپس برای مدتی با خلط همراه شود و در مرحله بهبود دوباره به شکل خشک و تحریک کننده باقی بماند. این تغییر به تنهایی نشان نمی دهد که بیماری شدیدتر شده است.

در ارزیابی سرفه طولانی باید به کل روند توجه کرد:

• سرفه از ابتدا خشک بوده یا تغییر کرده است؟
• خلط کمتر شده یا بیشتر؟
• رنگ یا مقدار خلط ناگهان تغییر کرده است؟
• سرفه فقط پس از فعالیت رخ می دهد؟
• هنگام غذاخوردن یا نوشیدن ایجاد می شود؟
• فرد بین حمله ها تنفس طبیعی دارد؟

این مقاله درباره مدت و روند سرفه است؛ خشک یا خلط دار بودن آن فقط زمانی اهمیت پیدا می کند که همراه با تغییر شدت یا علائم هشدار باشد.

#اختلال خواب و فعالیت نشانه مهمی برای بررسی است

ممکن است سرفه از نظر تعداد روزها هنوز در محدوده چند هفته اول باشد، اما آن قدر شدید باشد که خواب، مدرسه، کار یا فعالیت عادی را مختل کند.

پیگیری پزشکی منطقی تر است اگر:

• فرد شب ها مرتب با سرفه بیدار می شود.
• هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پله نفس کم می آورد.
• صحبت کردن باعث حمله های طولانی سرفه می شود.
• به دلیل سرفه دچار استفراغ، بی اختیاری ادرار یا درد عضلات شده است.
• کودک نمی تواند بخوابد، غذا بخورد یا فعالیت معمول داشته باشد.
• فرد به خاطر سرفه از فعالیت روزانه خودداری می کند.

سرفه شبانه ممکن است بخشی از یک سرفه طولانی باشد، اما زمانی که مشکل مشخصاً درازکشیدن یا خواب است، الگوی سرفه ای که هنگام خواب تشدید می شود می تواند اطلاعات دقیق تری درباره همان وضعیت ارائه دهد.

#سرفه بیش از سه هفته بهتر است بررسی شود

توصیه عمومی این است که سرفه ای که بیش از سه هفته ادامه دارد، به خصوص اگر بهبود محسوسی نداشته باشد، در یک نوبت پزشکی ارزیابی شود.

برای بررسی وقت بگیرید اگر:

• سرفه بیش از سه هفته ادامه پیدا کرده است.
• شدت یا تعداد حمله های سرفه بیشتر می شود.
• سرفه پس از بهترشدن دوباره برگشته است.
• خس خس یا تنگی نفس خفیف مرتب تکرار می شود.
• تب مداوم است یا دوباره بازگشته است.
• سرفه با کاهش وزن یا عرق شبانه همراه است.
• صدا برای مدت طولانی گرفته مانده است.
• بلع غذا یا مایعات باعث سرفه می شود.
• سرفه پس از شروع یک داروی جدید ایجاد شده است.
• فرد سابقه طولانی مصرف سیگار یا قلیان دارد.
• سرفه های طولانی چند بار در سال تکرار می شوند.

این نشانه ها لزوماً به معنای بیماری خطرناک نیستند، اما ممکن است نیاز به بررسی علت زمینه ای را نشان دهند.

#کاهش وزن و عرق شبانه را نباید نادیده گرفت

سرفه طولانی همراه با کاهش وزن بدون برنامه، عرق شبانه، تب مداوم یا خستگی غیرعادی نیازمند ارزیابی است. این علائم ممکن است نشان دهند که مشکل فقط تحریک باقی مانده بعد از سرماخوردگی نیست.

مهم است مشخص شود کاهش وزن به دلیل کم شدن اشتها در دوره بیماری بوده یا بدون توضیح ادامه پیدا کرده است. عرق کردن نیز فقط زمانی نگران کننده تر می شود که شدید، تکرارشونده و همراه با علائم دیگر باشد.

در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، سابقه تماس با بیماری های عفونی، سفر یا محیط کاری خاص، پزشک ممکن است بررسی های متفاوتی را در نظر بگیرد.

#بعضی افراد باید زودتر مراجعه کنند

آستانه انتظار برای همه یکسان نیست. افرادی که احتمال عوارض در آن ها بیشتر است، بهتر است سرفه ادامه دار را زودتر پیگیری کنند.

این گروه ها عبارت اند از:

• نوزادان و کودکان خردسال
• سالمندان
• زنان باردار
• افراد دارای آسم یا بیماری مزمن ریه
• مبتلایان به بیماری قلبی
• افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
• مبتلایان به دیابت یا بیماری مزمن کلیوی
• کسانی که سابقه سرطان یا درمان های تضعیف کننده ایمنی دارند
• افراد دارای سابقه طولانی مصرف دخانیات

در این افراد، حتی یک سرفه نه چندان شدید ممکن است زودتر نیازمند بررسی باشد؛ زیرا احتمال بدترشدن بیماری یا پنهان ماندن علائم بیشتر است.

#سرفه طولانی در کودکان باید براساس سن ارزیابی شود

الگوی سرفه در کودک با بزرگسال یکسان نیست. کودکان خردسال ممکن است نتوانند خلط را بیرون بیاورند یا احساس تنگی نفس را توضیح دهند.

موارد زیر در کودک اهمیت بیشتری دارند:

• سرفه ای که بیش از چند هفته ادامه یافته است.
• تنفس سریع یا سخت
• فرورفتن پوست میان یا زیر دنده ها
• خس خس یا صدای غیرعادی هنگام تنفس
• اختلال خواب، غذاخوردن یا بازی
• کاهش وزن یا رشد نامناسب
• سرفه خلط دار مداوم
• شروع ناگهانی سرفه پس از خوردن یا بازی با جسم کوچک
• حمله های سرفه همراه استفراغ یا تغییر رنگ صورت

راهنماهای تخصصی تأکید می کنند که کودکان نباید مانند بزرگسالان ارزیابی شوند و بررسی باید متناسب با سن و الگوی سرفه انجام شود.

#علائم هشدار در هر زمانی نیازمند اقدام سریع اند

برای علائم هشدار نباید منتظر عبور سه هفته یا هشت هفته ماند.

در این شرایط فوراً کمک پزشکی دریافت کنید:

• تنگی نفس شدید یا تلاش واضح برای نفس کشیدن
• ناتوانی در بیان یک جمله کامل به دلیل کمبود نفس
• کبودی یا خاکستری شدن لب ها و صورت
• درد شدید یا فشار مداوم قفسه سینه
• گیجی، کاهش هوشیاری یا دشواری بیدارشدن
• سرفه خونی
• احساس خفگی یا احتمال ورود جسم خارجی
• بدترشدن سریع وضعیت عمومی
• افت واضح اکسیژن با دستگاه معتبر و روش صحیح اندازه گیری

سرفه ای که بسیار شدید است، به سرعت بدتر می شود یا با دشواری تنفس، درد قفسه سینه و خون همراه است، نیازمند ارزیابی فوری است.

#پزشک برای ارزیابی سرفه طولانی چه چیزهایی را بررسی می کند؟

بررسی با شرح حال و معاینه شروع می شود. پزشک معمولاً درباره زمان شروع، ابتلا به عفونت اخیر، نوع سرفه، محرک ها، بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی و مواجهه با دود یا مواد شیمیایی سؤال می کند.

در معاینه ممکن است:

• صدای ریه ها شنیده شود.
• تعداد و کیفیت تنفس بررسی شود.
• سطح اکسیژن اندازه گیری شود.
• بینی، گلو و غدد گردن معاینه شوند.
• علائم بیماری قلبی یا تنفسی بررسی شوند.

همه افراد به عکس ریه یا آزمایش گسترده نیاز ندارند. براساس شرح حال و معاینه ممکن است تصویربرداری قفسه سینه، بررسی عملکرد ریه، آزمایش حساسیت یا آزمایش های دیگر درخواست شود.

#ثبت روزانه سرفه می تواند به ارزیابی کمک کند

پیش از مراجعه می توانید برای چند روز این اطلاعات را ثبت کنید:

• تاریخ شروع سرفه
• خشک یا خلط دار بودن
• ساعت هایی که سرفه بیشتر می شود
• ارتباط آن با خواب، غذا، فعالیت یا هوای سرد
• وجود تب، خس خس یا تنگی نفس
• داروهای تازه شروع شده
• تماس با دود، گردوغبار یا مواد محرک
• تعداد دفعات بیدارشدن در شب
• روند بهتر یا بدترشدن

این اطلاعات می توانند الگوی سرفه را روشن تر کنند و از تکیه کردن بر یک علامت یا یک روز خاص جلوگیری کنند.

محتواهای مرتبط با سرفه های ادامه دار و بیماری های تنفسی در بخش ریه و تنفس براساس نوع علامت و زمان مراجعه تفکیک شده اند.