بعد از کشیدن دندان چه کار کنیم تا زخم درست ترمیم شود؟
مراقبت بعد از کشیدن دندان بر حفظ لخته خون، کنترل خونریزی، جلوگیری از فشار روی زخم و تمیز نگهداشتن آرام دهان تمرکز دارد. در ۲۴ ساعت اول باید از شستوشوی شدید، تفکردن، نی، دخانیات و دستکاری محل خودداری کرد. پس از آن، بهداشت دهان با احتیاط ادامه پیدا میکند. درد افزایشی، خونریزی فعال، تب یا تورم رو به گسترش طبیعی نیست.
فهرست مطالب(11 عنوان)
در ۲۴ ساعت اول، گاز استریل را طبق دستور نگه دارید و از شستوشوی شدید، تفکردن، مکیدن با نی، سیگار و دستکاری زخم خودداری کنید. دندانهای دیگر را با احتیاط تمیز کنید، استراحت داشته باشید و داروها را فقط طبق دستور مصرف کنید. درد و تورم باید پس از روزهای ابتدایی رو به کاهش باشند.
#بعد از کشیدن دندان
پس از خارجشدن دندان، خون داخل حفره جمع میشود و لخته تشکیل میدهد. این لخته فقط خون خشکشده نیست؛ مانند یک پوشش طبیعی روی استخوان و پایانههای عصبی قرار میگیرد و بستر اولیه ترمیم زخم را میسازد.
اگر لخته زودتر از موعد جابهجا یا حل شود، محل کشیدن بدون محافظ میماند و ممکن است درد بیشتر و ترمیم کندتر شود. به همین دلیل بیشتر مراقبتهای ساعات اول برای جلوگیری از حرکت لخته هستند.
اگر هنوز درباره روند درمان سؤال دارید، راهنمای کامل کشیدن دندان و دندان عقل مسیر تصمیمگیری، روشهای کشیدن و دوره بهبود را یکجا توضیح میدهد. این بخش فقط به مراقبتهای پس از خروج از مطب میپردازد.
#بعد از کشیدن دندان گاز استریل را چگونه نگه داریم؟
گاز استریل با ایجاد فشار مستقیم به کنترل خونریزی و تشکیل لخته کمک میکند. آن را طبق زمانی که دندانپزشک گفته، روی محل نگه دارید و با فشار ثابت فک ببندید.
گاز را نجوید و برای بررسی زخم هر چند دقیقه یکبار برندارید. جابهجایی و تعویض مکرر گاز میتواند خونریزی را دوباره فعال کند. اگر گاز کاملاً خیس شد یا دندانپزشک تعویض آن را توصیه کرد، گاز تمیز باید دقیقاً روی محل قرار بگیرد، نه میان دندانهای کناری.
بزاق صورتی یا مقدار کمی خونابه در شروع میتواند طبیعی باشد. خونریزی فعال و مداوم که دهان را با خون قرمز روشن پر میکند یا با فشار مستقیم کنترل نمیشود، نیاز به تماس با دندانپزشک دارد.
#در ۲۴ ساعت اول چه کارهایی انجام ندهیم؟
در ساعات ابتدایی، هدف جلوگیری از فشار، مکش و تحریک مکانیکی زخم است. بهتر است این کارها انجام نشوند:
- شستوشوی شدید دهان
- تفکردن با فشار
- نوشیدن با نی
- مکیدن محل کشیدن
- دستکاری زخم با زبان، انگشت یا جسم دیگر
- مسواکزدن مستقیم روی حفره
- مصرف سیگار، قلیان یا ویپ
- ورزش و فعالیت بدنی سنگین
- خمشدن طولانی یا بلندکردن اجسام سنگین
تفکردن و مکیدن میتوانند فشار داخل دهان را تغییر دهند و لخته را حرکت دهند. شستوشوی شدید نیز ممکن است لخته تازه را از داخل حفره خارج کند.
برای خارجکردن غذا یا بررسی زخم از خلالدندان، گوشپاککن یا ابزارهای نوکتیز استفاده نکنید. ظاهر سفید یا زرد روشن روی زخم نیز همیشه چرک نیست و میتواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد.
#برای استراحت و خواب چه حالتی بهتر است؟
در روز اول استراحت کنید و هنگام درازکشیدن سر را کمی بالاتر از بدن قرار دهید. بالاتر بودن سر ممکن است به کاهش ضربان، تورم و خونریزی کمک کند.
خوابیدن مستقیم روی سمت جراحیشده میتواند فشار و ناراحتی را بیشتر کند. بهتر است تا وقتی محل حساس است، از واردکردن فشار مستقیم به همان سمت صورت خودداری شود.
فعالیت سبک در خانه معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند، اما ورزش شدید و کار سنگین میتواند فشار خون و ضربان محل زخم را افزایش دهد و خونریزی را دوباره فعال کند. زمان بازگشت به فعالیت عادی به ساده یا جراحیبودن کشیدن و شرایط فرد بستگی دارد.
اگر آرامبخشی یا بیهوشی انجام شده است، محدودیتهای رانندگی، کار با ابزار و تنها ماندن با دستورهای کشیدن معمولی متفاوت هستند. در این شرایط باید دقیقاً از دستور مرکز درمانی پیروی شود.
#درد و تورم را چگونه مدیریت کنیم؟
مقداری درد، حساسیت و تورم پس از کشیدن قابل انتظار است. شدت آن معمولاً به دشواری درمان، محل دندان و میزان دستکاری بافت بستگی دارد. جراحی دندان نهفته ممکن است ناراحتی بیشتری از کشیدن ساده ایجاد کند.
داروهای ضد درد باید فقط با مقدار و فاصله توصیهشده مصرف شوند. بیشتر خوردن دارو، اثر آن را بهتر نمیکند و میتواند باعث آسیب به معده، کبد، کلیه یا افزایش احتمال خونریزی شود. اگر داروی زمینهای یا حساسیت دارویی دارید، انتخاب مسکن باید با نظر دندانپزشک یا پزشک انجام شود.
استفاده از کمپرس سرد پیچیدهشده در پارچه روی قسمت بیرونی صورت، در ساعات ابتدایی و طبق دستور درمانگر میتواند به کاهش تورم کمک کند. یخ نباید مستقیم و طولانی روی پوست قرار بگیرد، زیرا ممکن است به پوست آسیب بزند.
روند درد از شدت لحظهای آن مهمتر است. ناراحتی روزهای اول باید کمکم قابلکنترلتر شود. اگر درد پس از یک دوره بهبود دوباره شدید شد یا هر روز بیشتر شد، باید علت بررسی شود.
#چه زمانی میتوان دهان را تمیز کرد؟
بهداشت دهان نباید کاملاً متوقف شود، زیرا تجمع پلاک و غذا میتواند محیط زخم را نامناسب کند. بااینحال، محل کشیدن باید در ساعات اول از تماس مستقیم و شدید محافظت شود.
دندانهای دور از زخم را میتوان با مسواک نرم و حرکات کنترلشده تمیز کرد. نزدیک محل کشیدن احتیاط کنید و مسواک را داخل حفره نبرید. اگر بخیه وجود دارد، دستور جراح درباره تمیزکردن اطراف آن اولویت دارد.
پس از گذشت زمان توصیهشده، معمولاً میتوان شستوشوی بسیار آرام را شروع کرد. محلول باید بدون غرغره یا حرکت شدید در دهان جابهجا شود و سپس بدون تفکردن محکم خارج شود.
دهانشویههای دارویی برای همه افراد لازم نیستند و استفاده خودسرانه از محلولهای غلیظ، الکل یا مواد ضدعفونیکننده میتواند بافت زخم را تحریک کند.
#بعد از کشیدن دندان چه بخوریم و بنوشیم؟
تا زمانی که بیحسی برطرف نشده است، جویدن میتواند باعث گازگرفتن ناخواسته لب، زبان یا گونه شود. نوشیدنی و غذا نیز نباید آنقدر داغ باشند که بافت بیحس را بسوزانند یا خونریزی را بیشتر کنند.
در شروع، غذاهای نرم و خنک یا ولرم که به جویدن زیادی نیاز ندارند مناسبترند. جویدن از سمت مقابل، احتمال فشار روی زخم و گیرکردن غذا در حفره را کاهش میدهد.
غذاهای سفت، ترد، چسبنده و دانهدار ممکن است وارد محل زخم شوند یا لخته را تحریک کنند. جزئیات غذاهای مناسب بعد از کشیدن دندان باید بر اساس روز درمان و میزان راحتی در جویدن تنظیم شود.
آب را میتوان با جرعههای آرام نوشید، اما نباید از نی استفاده کرد. مکش نی میتواند لخته تازه را جابهجا کند.
#چرا سیگار، قلیان و ویپ ترمیم را مختل میکنند؟
دخانیات فقط بهدلیل دود برای زخم نامناسب نیستند. نیکوتین رگهای خونی را تنگ میکند و میتواند خونرسانی و رسیدن اکسیژن به بافت ترمیمشونده را کاهش دهد.
مکش هنگام سیگار، قلیان یا بعضی ویپها نیز ممکن است لخته را حرکت دهد. گرما و مواد شیمیایی دود میتوانند بافت حساس محل کشیدن را تحریک کنند و احتمال عفونت یا تأخیر در بهبود را افزایش دهند.
هرچه فاصله مصرف دخانیات از زمان درمان بیشتر باشد، فرصت بهتری برای تشکیل و تثبیت لخته فراهم میشود. اگر ترککردن برایتان دشوار است، مدت خودداری را با دندانپزشک هماهنگ کنید و از جایگزینهای نیکوتینی نیز بدون بررسی شرایط زخم خودسرانه استفاده نکنید.
#روند معمول بهبود در چند روز اول چگونه است؟
روند بهبود برای همه یکسان نیست، اما معمولاً باید جهت کلی آن رو به بهترشدن باشد.
#روز اول
خونابه، بیحسی، حساسیت و شروع تورم ممکن است وجود داشته باشد. تمرکز اصلی روی فشار گاز، استراحت و دستکارینکردن لخته است.
#روز دوم و سوم
ممکن است درد و تورم همچنان محسوس باشد، بهویژه اگر کشیدن جراحی بوده است. توانایی بازکردن دهان نیز ممکن است موقتاً کمتر شود. علائم نباید بدون توقف رو به شدیدترشدن باشند.
#روزهای بعد
درد باید قابلکنترلتر شود و فرد بهتدریج به جویدن و فعالیت عادی برگردد. باقیماندن یک حفره کوچک برای مدتی طبیعی است، زیرا بستهشدن سطح لثه سریعتر از پرشدن بخش عمقی استخوان اتفاق میافتد.
اگر بخیه جذبی استفاده شده باشد، ممکن است طی روزها یا هفتههای بعد شل و محو شود. بخیه غیرجذبی باید در زمانی که جراح مشخص کرده برداشته شود.
#کدام علائم طبیعی نیستند؟
مقداری درد و تورم طبیعی است، اما افزایش آنها پس از چند روز میتواند نشانه عارضه باشد. درد شدید و ضربانداری که به گوش یا شقیقه انتشار پیدا میکند و بعد از یک تا چند روز بیشتر میشود، ممکن است با حفره خشک بعد از کشیدن دندان ارتباط داشته باشد.
برای این علائم بهتر است با دندانپزشک یا جراح تماس بگیرید:
- خونریزی فعال که با فشار مستقیم کنترل نمیشود.
- درد شدید یا افزایشی که با روش توصیهشده آرام نمیشود.
- تورمی که بهجای کاهش، در حال گسترش است.
- تب، بیحالی یا ترشح چرکی
- مزه یا بوی ناخوشایند همراه با درد و تورم
- بیحسی ادامهدار یا جدید در لب، چانه یا زبان
- دشواری قابلتوجه در بازکردن دهان یا بلع
مشکل تنفس یا تورم سریع صورت، دهان و گردن یک وضعیت عادی پس از کشیدن نیست و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
#برای بهبود مطمئنتر، چه چیزی را پیگیری کنیم؟
در پایان هر روز، فقط شدت درد را نسنجید؛ ببینید روند کلی بهتر شده یا بدتر. کاهش تدریجی خونابه، درد و تورم معمولاً با ترمیم طبیعی هماهنگ است.
اگر دستور دندانپزشک با توصیه عمومی متفاوت است، دستور اختصاصی او اولویت دارد؛ زیرا تعداد دندانهای کشیدهشده، وجود بخیه، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی در برنامه مراقبت اثر دارند.
مراقبت درست از زخم بخشی از سلامت دهان و دندان است، اما قرار نیست با تمیزکردن تهاجمی انجام شود. در روزهای اول، محافظت آرام از لخته بهتر از دستکاری مکرر محل است.
منابع علمی این مقاله۲ منبع
- ۱
- ۲
پرسشهای متداول
پاسخ کوتاه به سؤالهایی که معمولاً درباره این موضوع جستجو میشوند
گاز استریل را بعد از کشیدن دندان چند ساعت نگه داریم؟
از چه زمانی میتوان دهان را شست؟
از چه زمانی میتوان مسواک زد؟
آیا میتوان بعد از کشیدن دندان خوابید؟
چه زمانی میتوان ورزش را دوباره شروع کرد؟
درباره سفید سیاه
سفید سیاه یک رسانه سلامت فارسی است که با هدف ارائه اطلاعات علمی، قابل فهم و کاربردی درباره بیماریها، تغذیه، سلامت روان، سبک زندگی و مراقبتهای روزمره فعالیت میکند. محتوای منتشرشده در این وبسایت بر پایه منابع معتبر علمی تهیه میشود و صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد.
بیشتر درباره ما بخوانید