در ۲۴ ساعت اول، گاز استریل را طبق دستور نگه دارید و از شست وشوی شدید، تف کردن، مکیدن با نی، سیگار و دست کاری زخم خودداری کنید. دندان های دیگر را با احتیاط تمیز کنید، استراحت داشته باشید و داروها را فقط طبق دستور مصرف کنید. درد و تورم باید پس از روزهای ابتدایی رو به کاهش باشند.
#بعد از کشیدن دندان
پس از خارج شدن دندان، خون داخل حفره جمع می شود و لخته تشکیل می دهد. این لخته فقط خون خشک شده نیست؛ مانند یک پوشش طبیعی روی استخوان و پایانه های عصبی قرار می گیرد و بستر اولیه ترمیم زخم را می سازد.
اگر لخته زودتر از موعد جابه جا یا حل شود، محل کشیدن بدون محافظ می ماند و ممکن است درد بیشتر و ترمیم کندتر شود. به همین دلیل بیشتر مراقبت های ساعات اول برای جلوگیری از حرکت لخته هستند.
اگر هنوز درباره روند درمان سؤال دارید، راهنمای کامل کشیدن دندان و دندان عقل مسیر تصمیم گیری، روش های کشیدن و دوره بهبود را یکجا توضیح می دهد. این بخش فقط به مراقبت های پس از خروج از مطب می پردازد.
#بعد از کشیدن دندان گاز استریل را چگونه نگه داریم؟
گاز استریل با ایجاد فشار مستقیم به کنترل خونریزی و تشکیل لخته کمک می کند. آن را طبق زمانی که دندانپزشک گفته، روی محل نگه دارید و با فشار ثابت فک ببندید.
گاز را نجوید و برای بررسی زخم هر چند دقیقه یک بار برندارید. جابه جایی و تعویض مکرر گاز می تواند خونریزی را دوباره فعال کند. اگر گاز کاملاً خیس شد یا دندانپزشک تعویض آن را توصیه کرد، گاز تمیز باید دقیقاً روی محل قرار بگیرد، نه میان دندان های کناری.
بزاق صورتی یا مقدار کمی خونابه در شروع می تواند طبیعی باشد. خونریزی فعال و مداوم که دهان را با خون قرمز روشن پر می کند یا با فشار مستقیم کنترل نمی شود، نیاز به تماس با دندانپزشک دارد.
#در ۲۴ ساعت اول چه کارهایی انجام ندهیم؟
در ساعات ابتدایی، هدف جلوگیری از فشار، مکش و تحریک مکانیکی زخم است. بهتر است این کارها انجام نشوند:
- شست وشوی شدید دهان
- تف کردن با فشار
- نوشیدن با نی
- مکیدن محل کشیدن
- دست کاری زخم با زبان، انگشت یا جسم دیگر
- مسواک زدن مستقیم روی حفره
- مصرف سیگار، قلیان یا ویپ
- ورزش و فعالیت بدنی سنگین
- خم شدن طولانی یا بلندکردن اجسام سنگین
تف کردن و مکیدن می توانند فشار داخل دهان را تغییر دهند و لخته را حرکت دهند. شست وشوی شدید نیز ممکن است لخته تازه را از داخل حفره خارج کند.
برای خارج کردن غذا یا بررسی زخم از خلال دندان، گوش پاک کن یا ابزارهای نوک تیز استفاده نکنید. ظاهر سفید یا زرد روشن روی زخم نیز همیشه چرک نیست و می تواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد.
#برای استراحت و خواب چه حالتی بهتر است؟
در روز اول استراحت کنید و هنگام درازکشیدن سر را کمی بالاتر از بدن قرار دهید. بالاتر بودن سر ممکن است به کاهش ضربان، تورم و خونریزی کمک کند.
خوابیدن مستقیم روی سمت جراحی شده می تواند فشار و ناراحتی را بیشتر کند. بهتر است تا وقتی محل حساس است، از واردکردن فشار مستقیم به همان سمت صورت خودداری شود.
فعالیت سبک در خانه معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمی کند، اما ورزش شدید و کار سنگین می تواند فشار خون و ضربان محل زخم را افزایش دهد و خونریزی را دوباره فعال کند. زمان بازگشت به فعالیت عادی به ساده یا جراحی بودن کشیدن و شرایط فرد بستگی دارد.
اگر آرام بخشی یا بیهوشی انجام شده است، محدودیت های رانندگی، کار با ابزار و تنها ماندن با دستورهای کشیدن معمولی متفاوت هستند. در این شرایط باید دقیقاً از دستور مرکز درمانی پیروی شود.
#درد و تورم را چگونه مدیریت کنیم؟
مقداری درد، حساسیت و تورم پس از کشیدن قابل انتظار است. شدت آن معمولاً به دشواری درمان، محل دندان و میزان دست کاری بافت بستگی دارد. جراحی دندان نهفته ممکن است ناراحتی بیشتری از کشیدن ساده ایجاد کند.
داروهای ضد درد باید فقط با مقدار و فاصله توصیه شده مصرف شوند. بیشتر خوردن دارو، اثر آن را بهتر نمی کند و می تواند باعث آسیب به معده، کبد، کلیه یا افزایش احتمال خونریزی شود. اگر داروی زمینه ای یا حساسیت دارویی دارید، انتخاب مسکن باید با نظر دندانپزشک یا پزشک انجام شود.
استفاده از کمپرس سرد پیچیده شده در پارچه روی قسمت بیرونی صورت، در ساعات ابتدایی و طبق دستور درمانگر می تواند به کاهش تورم کمک کند. یخ نباید مستقیم و طولانی روی پوست قرار بگیرد، زیرا ممکن است به پوست آسیب بزند.
روند درد از شدت لحظه ای آن مهم تر است. ناراحتی روزهای اول باید کم کم قابل کنترل تر شود. اگر درد پس از یک دوره بهبود دوباره شدید شد یا هر روز بیشتر شد، باید علت بررسی شود.
#چه زمانی می توان دهان را تمیز کرد؟
بهداشت دهان نباید کاملاً متوقف شود، زیرا تجمع پلاک و غذا می تواند محیط زخم را نامناسب کند. بااین حال، محل کشیدن باید در ساعات اول از تماس مستقیم و شدید محافظت شود.
دندان های دور از زخم را می توان با مسواک نرم و حرکات کنترل شده تمیز کرد. نزدیک محل کشیدن احتیاط کنید و مسواک را داخل حفره نبرید. اگر بخیه وجود دارد، دستور جراح درباره تمیزکردن اطراف آن اولویت دارد.
پس از گذشت زمان توصیه شده، معمولاً می توان شست وشوی بسیار آرام را شروع کرد. محلول باید بدون غرغره یا حرکت شدید در دهان جابه جا شود و سپس بدون تف کردن محکم خارج شود.
دهان شویه های دارویی برای همه افراد لازم نیستند و استفاده خودسرانه از محلول های غلیظ، الکل یا مواد ضدعفونی کننده می تواند بافت زخم را تحریک کند.
#بعد از کشیدن دندان چه بخوریم و بنوشیم؟
تا زمانی که بی حسی برطرف نشده است، جویدن می تواند باعث گازگرفتن ناخواسته لب، زبان یا گونه شود. نوشیدنی و غذا نیز نباید آن قدر داغ باشند که بافت بی حس را بسوزانند یا خونریزی را بیشتر کنند.
در شروع، غذاهای نرم و خنک یا ولرم که به جویدن زیادی نیاز ندارند مناسب ترند. جویدن از سمت مقابل، احتمال فشار روی زخم و گیرکردن غذا در حفره را کاهش می دهد.
غذاهای سفت، ترد، چسبنده و دانه دار ممکن است وارد محل زخم شوند یا لخته را تحریک کنند. جزئیات غذاهای مناسب بعد از کشیدن دندان باید بر اساس روز درمان و میزان راحتی در جویدن تنظیم شود.
آب را می توان با جرعه های آرام نوشید، اما نباید از نی استفاده کرد. مکش نی می تواند لخته تازه را جابه جا کند.
#چرا سیگار، قلیان و ویپ ترمیم را مختل می کنند؟
دخانیات فقط به دلیل دود برای زخم نامناسب نیستند. نیکوتین رگ های خونی را تنگ می کند و می تواند خون رسانی و رسیدن اکسیژن به بافت ترمیم شونده را کاهش دهد.
مکش هنگام سیگار، قلیان یا بعضی ویپ ها نیز ممکن است لخته را حرکت دهد. گرما و مواد شیمیایی دود می توانند بافت حساس محل کشیدن را تحریک کنند و احتمال عفونت یا تأخیر در بهبود را افزایش دهند.
هرچه فاصله مصرف دخانیات از زمان درمان بیشتر باشد، فرصت بهتری برای تشکیل و تثبیت لخته فراهم می شود. اگر ترک کردن برایتان دشوار است، مدت خودداری را با دندانپزشک هماهنگ کنید و از جایگزین های نیکوتینی نیز بدون بررسی شرایط زخم خودسرانه استفاده نکنید.
#روند معمول بهبود در چند روز اول چگونه است؟
روند بهبود برای همه یکسان نیست، اما معمولاً باید جهت کلی آن رو به بهترشدن باشد.
#روز اول
خونابه، بی حسی، حساسیت و شروع تورم ممکن است وجود داشته باشد. تمرکز اصلی روی فشار گاز، استراحت و دست کاری نکردن لخته است.
#روز دوم و سوم
ممکن است درد و تورم همچنان محسوس باشد، به ویژه اگر کشیدن جراحی بوده است. توانایی بازکردن دهان نیز ممکن است موقتاً کمتر شود. علائم نباید بدون توقف رو به شدیدترشدن باشند.
#روزهای بعد
درد باید قابل کنترل تر شود و فرد به تدریج به جویدن و فعالیت عادی برگردد. باقی ماندن یک حفره کوچک برای مدتی طبیعی است، زیرا بسته شدن سطح لثه سریع تر از پرشدن بخش عمقی استخوان اتفاق می افتد.
اگر بخیه جذبی استفاده شده باشد، ممکن است طی روزها یا هفته های بعد شل و محو شود. بخیه غیرجذبی باید در زمانی که جراح مشخص کرده برداشته شود.
#کدام علائم طبیعی نیستند؟
مقداری درد و تورم طبیعی است، اما افزایش آن ها پس از چند روز می تواند نشانه عارضه باشد. درد شدید و ضربان داری که به گوش یا شقیقه انتشار پیدا می کند و بعد از یک تا چند روز بیشتر می شود، ممکن است با حفره خشک بعد از کشیدن دندان ارتباط داشته باشد.
برای این علائم بهتر است با دندانپزشک یا جراح تماس بگیرید:
- خونریزی فعال که با فشار مستقیم کنترل نمی شود.
- درد شدید یا افزایشی که با روش توصیه شده آرام نمی شود.
- تورمی که به جای کاهش، در حال گسترش است.
- تب، بی حالی یا ترشح چرکی
- مزه یا بوی ناخوشایند همراه با درد و تورم
- بی حسی ادامه دار یا جدید در لب، چانه یا زبان
- دشواری قابل توجه در بازکردن دهان یا بلع
مشکل تنفس یا تورم سریع صورت، دهان و گردن یک وضعیت عادی پس از کشیدن نیست و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
#برای بهبود مطمئن تر، چه چیزی را پیگیری کنیم؟
در پایان هر روز، فقط شدت درد را نسنجید؛ ببینید روند کلی بهتر شده یا بدتر. کاهش تدریجی خونابه، درد و تورم معمولاً با ترمیم طبیعی هماهنگ است.
اگر دستور دندانپزشک با توصیه عمومی متفاوت است، دستور اختصاصی او اولویت دارد؛ زیرا تعداد دندان های کشیده شده، وجود بخیه، بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی در برنامه مراقبت اثر دارند.
مراقبت درست از زخم بخشی از سلامت دهان و دندان است، اما قرار نیست با تمیزکردن تهاجمی انجام شود. در روزهای اول، محافظت آرام از لخته بهتر از دست کاری مکرر محل است.