بعد از جراحی دندان عقل چه کنیم تا دوره نقاهت راحت تر بگذرد؟

#بعد از جراحی دندان عقل، گاز استریل را طبق دستور روی محل نگه دارید، استراحت کنید و از تف کردن، شست وشوی شدید دهان، نی و سیگار دوری کنید. ورم و درد باید پس از چند روز روند کاهشی پیدا کند. هر دستور اختصاصی جراح بر توصیه های عمومی اولویت دارد.

#در ساعت های اول بعد از جراحی دندان عقل چه کار کنیم؟

مهم ترین کار در ساعت های اول، حفظ لخته خونی است که روی زخم تشکیل می شود. این لخته مانند یک پوشش طبیعی از استخوان و بافت زیر زخم محافظت می کند و برای شروع ترمیم لازم است.

گاز استریلی را که جراح روی محل گذاشته است، طبق مدت توصیه شده با فشار ملایم بین دندان ها نگه دارید. گاز را مدام برندارید تا زخم را بررسی کنید، زیرا این کار می تواند خونریزی را دوباره شروع کند.

در این مدت:

• استراحت کنید و هنگام دراز کشیدن سر را کمی بالاتر از بدن قرار دهید.
• آب دهان را با فشار تف نکنید.
• زخم را با زبان، انگشت یا وسیله دیگری لمس نکنید.
• دهان را شدید نشویید و مایع را با فشار در دهان نچرخانید.
• تا زمانی که بی حسی برطرف نشده، مراقب گاز گرفتن لب، زبان و داخل گونه باشید.

اگر آرام بخش یا بیهوشی دریافت کرده اید، درباره رانندگی، تنها ماندن و شروع دوباره فعالیت های روزمره دقیقاً از دستور مرکز جراحی پیروی کنید. ممکن است لازم باشد یک همراه شما را به خانه برساند و مدتی کنارتان بماند.

#خونریزی بعد از جراحی را چگونه کنترل کنیم؟

کمی خونابه یا صورتی شدن بزاق در ساعات ابتدایی معمولاً طبیعی است. این حالت با خونریزی فعال و مداومی که دهان را سریع پر می کند تفاوت دارد.

اگر خونریزی دوباره شروع شد، یک گاز استریل تمیز را روی محل قرار دهید و با بستن فک، فشار یکنواخت ایجاد کنید. هنگام فشار دادن، صاف بنشینید و گاز را مدام جابه جا نکنید. مدت فشار باید مطابق دستور جراح باشد.

برای کنترل خونریزی از دستمال کاغذی، پنبه رشته رشته یا مواد خانگی روی زخم استفاده نکنید. این مواد ممکن است به زخم بچسبند یا ذراتی از آن ها داخل محل جراحی باقی بماند.

اگر با وجود فشار صحیح، خونریزی کاهش پیدا نکرد یا شدیدتر شد، باید با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید. افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند نباید داروی خود را بدون نظر پزشک قطع کنند.

#ورم و درد روزهای اول چگونه کمتر می شود؟

مقداری درد، تورم گونه، کبودی و سفتی فک بعد از جراحی قابل انتظار است. ورم ممکن است در دو تا سه روز نخست بیشتر شود و سپس به تدریج کاهش پیدا کند. مدت بهبود به سختی جراحی، تعداد دندان های خارج شده و شرایط بدن هر فرد بستگی دارد.

در ساعات اولیه می توان کمپرس سرد پیچیده شده در حوله را به صورت منقطع روی بیرون گونه قرار داد. یخ را مستقیم روی پوست نگذارید و آن را بدون وقفه طولانی نگه ندارید.

داروی ضد درد، آنتی بیوتیک یا دهان شویه را فقط طبق نسخه مصرف کنید. دوز دارو را بیشتر نکنید، چند مسکن را بدون بررسی ترکیباتشان با هم نخورید و از آنتی بیوتیک باقی مانده در خانه استفاده نکنید.

درد معمولاً باید با گذشت زمان قابل کنترل تر شود. افزایش درد پس از یک دوره بهبود اولیه، به ویژه اگر به گوش یا گیجگاه انتشار پیدا کند، نیازمند بررسی است. یکی از علت های احتمالی این الگو حفره خشک بعد از کشیدن دندان است که تشخیص آن باید توسط دندانپزشک انجام شود.

#دهان و محل جراحی را چگونه تمیز کنیم؟

تمیز نگه داشتن دهان مهم است، اما محل جراحی نباید با فشار مسواک یا شست وشوی شدید تحریک شود. در ۲۴ ساعت اول، دستور جراح درباره زمان شروع مسواک و شست وشوی دهان را رعایت کنید.

معمولاً می توان دندان های دور از زخم را با احتیاط تمیز کرد. از روز بعد، مسواک زدن سایر دندان ها ادامه پیدا می کند، اما برس نباید مستقیم روی بخیه یا محل جراحی کشیده شود.

ممکن است جراح شست وشوی ملایم با آب نمک ولرم یا دهان شویه تجویزی را توصیه کند. مایع را آرام داخل دهان نگه دارید و بدون غرغره یا تف کردن شدید خارج کنید. غلظت محلول و دفعات استفاده باید مطابق دستور جراح باشد.

اگر سرنگ مخصوص شست وشوی محل دریافت کرده اید، فقط از زمانی استفاده کنید که جراح مشخص کرده است. شروع زودهنگام یا وارد کردن آب با فشار می تواند زخم را تحریک کند.

#بعد از جراحی چه غذایی مناسب تر است؟

در روزهای اول، غذا باید نرم، خنک یا ولرم و کم نیاز به جویدن باشد. آب و مایعات کافی بنوشید، اما برای نوشیدن از نی استفاده نکنید؛ مکش شدید می تواند لخته روی زخم را جابه جا کند.

انتخاب غذاهای مناسب بعد از کشیدن دندان کمک می کند بدون فشار زیاد بر فک، انرژی و مایعات موردنیاز بدن تأمین شود. با کمتر شدن درد می توان به تدریج غذاهای معمول را به برنامه برگرداند.

در شروع دوره بهبود بهتر است از این موارد فاصله بگیرید:

• غذا و نوشیدنی بسیار داغ
• خوراکی های سفت، ترد یا چسبنده
• مواد تند یا بسیار اسیدی که زخم را تحریک می کنند
• آجیل، تخمه و دانه های ریزی که ممکن است داخل زخم گیر کنند
• جویدن مستقیم با سمت جراحی شده

این بخش فقط اصول کلی غذا خوردن است و برنامه غذایی باید با توجه به تعداد دندان های جراحی شده و میزان راحتی فرد تنظیم شود.

#خواب و فعالیت بدنی چگونه باشد؟

در شب اول، قرار گرفتن سر کمی بالاتر از بدن می تواند به کنترل ورم و خونریزی کمک کند. بهتر است روی سمتی که جراحی شده فشار مستقیم وارد نکنید و یک حوله تمیز روی بالش قرار دهید تا خونابه احتمالی باعث نگرانی نشود.

روز اول را به استراحت اختصاص دهید. خم شدن طولانی، بلند کردن اجسام سنگین، ورزش شدید و فعالیتی که ضربان قلب را بالا می برد ممکن است خونریزی را دوباره شروع کند.

بازگشت به کار یا درس برای بعضی افراد از روز بعد ممکن است، اما پس از جراحی دشوار، خارج کردن چند دندان یا دریافت بیهوشی ممکن است چند روز استراحت لازم باشد. فعالیت را با توجه به حال عمومی و دستور جراح به تدریج شروع کنید.

#سیگار و الکل چه اثری بر ترمیم زخم دارند؟

سیگار، قلیان، ویپ و تنباکوی بدون دود می توانند روند ترمیم را مختل کنند. مکش هنگام سیگار کشیدن ممکن است لخته را جابه جا کند و مواد دخانی نیز خون رسانی مناسب به بافت در حال ترمیم را کاهش می دهند.

الکل نیز می تواند زخم را تحریک کند و با بعضی داروهای ضد درد، آرام بخش ها یا آنتی بیوتیک ها تداخل داشته باشد. بهتر است در دوره اولیه ترمیم و تا زمانی که جراح توصیه کرده است از مصرف الکل و دخانیات خودداری شود.

#بخیه ها و فضای خالی محل دندان چه می شوند؟

بسیاری از بخیه های جراحی دندان عقل جذبی هستند و معمولاً طی روزها یا چند هفته شل و ناپدید می شوند. بخیه را نکشید، با زبان بازی ندهید و تلاش نکنید آن را در خانه کوتاه کنید.

اگر بخیه غیرجذبی باشد، زمان مراجعه برای خارج کردن آن به شما اعلام می شود. افتادن زودهنگام بخیه همیشه به معنی باز شدن زخم نیست، اما اگر همراه با خونریزی، بازشدگی واضح یا درد باشد باید به جراح اطلاع داده شود.

فضای محل دندان نیز ممکن است مدتی باقی بماند و به تدریج از عمق ترمیم شود. گیر کردن غذا در این فضا را فقط با روشی تمیز کنید که جراح آموزش داده است.

#کدام نشانه ها به تماس سریع با جراح نیاز دارند؟

درد، ورم و کمی خونابه باید در مجموع روند رو به بهبود داشته باشند. در صورت مشاهده این موارد، با جراح یا دندانپزشک تماس بگیرید:

• خونریزی فعالی که با فشار صحیح بند نمی آید
• درد شدید یا دردی که پس از بهتر شدن دوباره افزایش می یابد
• ورمی که پس از روزهای ابتدایی همچنان بیشتر می شود
• تب، بی حالی، ترشح یا مزه بد همراه با درد و تورم
• مشکل واضح در بلع یا باز کردن دهان
• بی حسی لب، چانه یا زبان که ادامه دارد یا بیشتر می شود
• واکنش غیرعادی بعد از مصرف دارو

دشواری تنفس، تورم سریع صورت یا گردن و نشانه های حساسیت شدید دارویی نیازمند دریافت کمک فوری پزشکی است.

#برای بهتر شدن زخم چه چیزی را در اولویت بگذاریم؟

مراقبت درست یعنی زخم را آرام نگه دارید، داروها را طبق دستور مصرف کنید، بهداشت دهان را بدون آسیب به محل جراحی ادامه دهید و برای بازگشت به غذا و فعالیت معمول عجله نکنید. نسخه و توصیه اختصاصی جراح همیشه مقدم است، زیرا شرایط هر جراحی یکسان نیست.

پیگیری اصول سلامت دهان و دندان و مراجعه در زمان تعیین شده کمک می کند روند ترمیم بررسی شود. برای شناخت جایگاه این جراحی در میان روش های مختلف درمان نیز راهنمای کامل کشیدن دندان و دندان عقل تصویر کلی تری ارائه می دهد.