آنفولانزا گرفته ام؛ چه کار کنم و چه زمانی کمک بگیرم؟

اگر حال عمومی قابل‌تحمل است، تنفس طبیعی دارید و در گروه پرخطر نیستید، در خانه بمانید، استراحت کنید، مایعات کافی بنوشید و تماس نزدیک با دیگران را کاهش دهید. اگر باردار هستید، بالای ۶۵ سال دارید، کودک خردسال بیمار است یا بیماری مزمن و ضعف ایمنی دارید، همان روزهای اول با پزشک تماس بگیرید. تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه، گیجی، کبودی یا سرفه خونی نیازمند اقدام فوری است.

#در ساعات و روز اول چه کارهایی اولویت دارند؟

در شروع بیماری، هدف اصلی کاهش فشار بر بدن، جلوگیری از کم‌آبی و بررسی تغییر شدت علائم است. بیشتر افراد مبتلا به آنفولانزای خفیف به مراجعه اورژانسی یا داروی ضدویروسی نیاز ندارند، اما بهتر است در خانه بمانند و فقط برای دریافت مراقبت پزشکی از خانه خارج شوند.

#فعالیت‌های روزانه را کاهش دهید

بدن هنگام تب، لرز، بدن‌درد و خستگی به انرژی بیشتری برای مقابله با عفونت نیاز دارد. ورزش سنگین، کار بدنی و ادامه فعالیت معمول با وجود ضعف شدید می‌تواند احساس خستگی را بیشتر کند.

استراحت به معنای بی‌حرکت‌ماندن کامل برای چند روز نیست؛ اما بهتر است تا زمانی که تب، ضعف یا سرگیجه دارید، فعالیت خود را سبک نگه دارید و برای بازگشت سریع به برنامه عادی فشار نیاورید.

#مایعات را منظم و در حجم قابل‌تحمل بنوشید

تب، عرق‌کردن، تنفس سریع، اسهال یا استفراغ می‌توانند احتمال کم‌آبی را افزایش دهند. آب، سوپ رقیق و مایعاتی که فرد می‌تواند بدون تهوع مصرف کند، انتخاب‌های ساده‌ای هستند.

لازم نیست مقدار زیادی مایع را یک‌باره بنوشید. اگر حالت تهوع دارید، جرعه‌های کوچک و مکرر معمولاً قابل‌تحمل‌ترند. کاهش واضح ادرار، خشکی شدید دهان، سرگیجه هنگام ایستادن یا ناتوانی در نوشیدن می‌تواند نشانه نیاز به ارزیابی پزشکی باشد.

#تماس با دیگران را محدود کنید

آنفولانزا به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. تا زمانی که تب دارید یا حال عمومی اجازه فعالیت عادی نمی‌دهد، در خانه بمانید و از تماس نزدیک با سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال و افراد دارای ضعف ایمنی خودداری کنید.

پوشاندن سرفه و عطسه، شستن دست‌ها، تهویه فضای بسته و استفاده از ماسک مناسب هنگام حضور ضروری در کنار دیگران می‌تواند احتمال انتقال را کمتر کند. پس از بهبود کلی علائم و حداقل ۲۴ ساعت نداشتن تب بدون داروی تب‌بر، بازگشت تدریجی به فعالیت‌ها منطقی‌تر است.

درک جایگاه آنفولانزا در میان سرفه‌ها و عفونت‌های تنفسی کمک می‌کند شدت علائم را فقط براساس نام بیماری ارزیابی نکنید.

#برای تب و بدن‌درد چه کاری ایمن‌تر است؟

برای کاهش تب و درد ممکن است از داروهای بدون نسخه استفاده شود، اما انتخاب دارو باید با سن، بارداری، بیماری‌های زمینه‌ای، حساسیت دارویی و داروهای مصرفی دیگر سازگار باشد.

اگر از فرآورده‌های ترکیبی سرماخوردگی یا آنفولانزا استفاده می‌کنید، برچسب ترکیبات را بررسی کنید. بعضی از این محصولات از قبل حاوی استامینوفن یا ترکیبات مشابه‌اند و مصرف هم‌زمان آن‌ها با داروی دیگری که همان ماده را دارد، می‌تواند باعث دریافت بیش از مقدار مجاز شود.

برای کودکان و نوجوانان مبتلا یا مشکوک به آنفولانزا نباید خودسرانه آسپرین یا فرآورده‌های حاوی سالیسیلات داده شود؛ زیرا با یک عارضه نادر اما جدی به نام سندرم ری ارتباط دارد.

برای کودک، فرد باردار، بیمار کلیوی یا کبدی، فرد دارای زخم معده یا کسی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کند، انتخاب داروی تب‌بر و مسکن بهتر است با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.

#آیا داروی ضدویروسی لازم است؟

داروهای ضدویروسی آنفولانزا نسخه‌ای هستند و با آنتی‌بیوتیک تفاوت دارند. این داروها ممکن است شدت علائم و مدت بیماری را کاهش دهند و برای بعضی افراد احتمال عوارض را کمتر کنند.

اثر آن‌ها معمولاً زمانی بیشتر است که در یک تا دو روز اول شروع علائم آغاز شوند. بااین‌حال، در افراد پرخطر، بیماران بستری یا کسانی که بیماری شدید یا رو به پیشرفت دارند، شروع دیرتر نیز ممکن است مفید باشد.

بهتر است در روزهای اول بیماری زودتر با پزشک تماس بگیرید اگر:

• باردار هستید یا به‌تازگی زایمان کرده‌اید.
• ۶۵ سال یا بیشتر دارید.
• کودک خردسال، به‌ویژه زیر دو سال، بیمار است.
• آسم، بیماری مزمن ریه، بیماری قلبی، دیابت یا بیماری کلیوی دارید.
• سیستم ایمنی شما بر اثر بیماری یا درمان ضعیف شده است.
• علائم شدیدند یا به‌سرعت بدتر می‌شوند.

برای مصرف داروی ضدویروسی منتظر مثبت‌شدن یک آزمایش خانگی نمانید، به‌خصوص اگر در گروه پرخطر هستید. پزشک ممکن است براساس علائم، زمان شروع بیماری، وضعیت شیوع و عوامل خطر تصمیم بگیرد.

در مقابل، بیشتر افراد سالم با بیماری خفیف ممکن است بدون داروی ضدویروسی بهبود پیدا کنند. مصرف خودسرانه، استفاده از داروی شخص دیگر یا تغییر مقدار و مدت مصرف توصیه نمی‌شود.

#چه کارهایی در آنفولانزا مناسب نیستند؟

#آنتی‌بیوتیک را خودسرانه شروع نکنید

آنفولانزا یک عفونت ویروسی است و آنتی‌بیوتیک ویروس آنفولانزا را درمان نمی‌کند. مصرف بی‌دلیل آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث عوارض دارویی، واکنش حساسیتی، اسهال و افزایش مقاومت میکروبی شود.

ممکن است در بعضی افراد یک عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد شود، اما تشخیص آن فقط براساس رنگ خلط، شدت سرفه یا ادامه تب امکان‌پذیر نیست.

#چند داروی ترکیبی را با هم مصرف نکنید

محصولات مخصوص سرماخوردگی و آنفولانزا ممکن است ترکیبات مشابه داشته باشند. مصرف هم‌زمان چند محصول می‌تواند باعث تکرار ناخواسته یک ماده دارویی شود.

پیش از مصرف، نام مواد فعال را بررسی کنید و در صورت تردید از داروساز بپرسید. عبارت «گیاهی» یا «بدون نسخه» نیز به معنای بی‌خطر بودن برای همه افراد نیست.

#برای پایین‌آوردن هر تب خفیفی فشار نیاورید

هدف از داروی تب‌بر معمولاً بهترشدن حال فرد و کاهش ناراحتی است، نه رساندن دمای بدن به یک عدد کاملاً طبیعی در هر شرایطی. تب بالا، مداوم یا همراه با علائم شدید باید ارزیابی شود، اما مصرف بیشتر از مقدار توصیه‌شده روند بهبود را سریع‌تر نمی‌کند.

#بیماری را با فعالیت سنگین امتحان نکنید

بازگشت به ورزش یا فعالیت شدید زمانی که هنوز تب، ضعف، درد قفسه سینه یا تنگی نفس وجود دارد مناسب نیست. بازگشت باید پس از بهبود عمومی و به‌صورت تدریجی انجام شود.

#چه زمانی همان روز با پزشک تماس بگیریم؟

تماس زودهنگام فقط برای افراد بسیار بدحال نیست. برخی افراد ممکن است ظاهراً علائم متوسطی داشته باشند، اما به‌دلیل سن، بارداری یا بیماری زمینه‌ای بیشتر در معرض عوارض باشند.

در شرایط زیر بهتر است همان روز برای مشاوره پزشکی اقدام کنید:

• در گروه‌های پرخطر قرار دارید و علائم تازه شروع شده‌اند.
• احساس تنگی نفس دارید، حتی اگر هنوز شدید نیست.
• تب یا ضعف پس از بهترشدن دوباره برگشته است.
• علائم به‌جای بهترشدن، پیوسته شدیدتر می‌شوند.
• نمی‌توانید مایعات کافی بنوشید یا نشانه‌های کم‌آبی دارید.
• بیماری پس از حدود یک هفته بهبود محسوسی نداشته است.
• بیماری زمینه‌ای مانند آسم، دیابت یا بیماری قلبی بدتر شده است.

اگر هنوز مشخص نیست علائم شما با الگوی معمول بیماری هماهنگ است یا نه، علائم و روند معمول آنفولانزا می‌تواند تفاوت مرحله شناخت بیماری با مرحله مراقبت را روشن‌تر کند.

#کدام علائم نیازمند اقدام فوری‌اند؟

در صورت بروز علائم هشدار، منتظر نمانید که استراحت یا داروی خانگی اثر کند.

موارد مهم عبارت‌اند از:

• دشواری شدید تنفس، نفس‌نفس‌زدن یا ناتوانی در کامل‌کردن جمله
• درد یا فشار ناگهانی و شدید قفسه سینه
• کبودی یا خاکستری‌شدن لب‌ها و صورت
• گیجی، کاهش هوشیاری یا دشواری بیدارشدن
• سرفه خونی
• ضعف بسیار شدید یا ناتوانی در ایستادن
• تشنج
• بدترشدن سریع وضعیت عمومی

در کودکان، تنفس سخت، فرورفتن پوست میان دنده‌ها، بی‌حالی غیرعادی، کم‌آبی، کبودی یا واکنش‌ندادن طبیعی نیز نیازمند ارزیابی فوری است.

#چه زمانی می‌توان به کار، مدرسه یا فعالیت روزانه برگشت؟

بازگشت زمانی مناسب‌تر است که علائم به‌طور کلی رو به بهبود باشند و دست‌کم ۲۴ ساعت بدون مصرف داروی تب‌بر، تب نداشته باشید. پس از بازگشت نیز برای چند روز رعایت تهویه، بهداشت دست، پوشاندن سرفه و فاصله از افراد پرخطر اهمیت دارد.

اگر هنوز ضعف شدید دارید، سرفه با فعالیت تشدید می‌شود یا برای انجام کار عادی نفس کم می‌آورید، بهتر است بازگشت را به تعویق بیندازید و ارزیابی شوید.

#مراقبت از فرد مبتلا در خانه چگونه ایمن‌تر است؟

در صورت امکان، فرد بیمار در فضای دارای تهویه مناسب استراحت کند و تماس نزدیک او با افراد پرخطر محدود شود. لیوان، حوله و وسایل شخصی بهتر است مشترک استفاده نشوند.

فرد مراقب پس از تماس با دستمال، ظروف یا ترشحات تنفسی دست‌هایش را بشوید. لازم نیست تمام خانه به‌طور مداوم ضدعفونی شود؛ تمرکز بر سطوحی که زیاد لمس می‌شوند، تهویه و شستن دست‌ها معمولاً کاربردی‌تر است.

اگر مراقب یا بیمار در معرض خطر عوارض قرار دارد، درباره اقدامات لازم و احتمال درمان زودهنگام با پزشک مشورت شود.

مجموعه مطالب ریه و تنفس موضوعات مرتبط با سرفه، عفونت‌های تنفسی و نشانه‌های نیازمند بررسی را در یک مسیر مشخص گردآوری می‌کند.