آنفولانزا چیست و از کجا بفهمیم جدی شده است؟

آنفولانزا عفونت حاد دستگاه تنفسی است که توسط ویروس های آنفولانزا ایجاد می شود. علائم معمولاً یک تا چهار روز پس از ورود ویروس و اغلب به صورت ناگهانی ظاهر می شوند. بیشتر افراد ظرف حدود یک هفته از تب و علائم عمومی بهبود می یابند، اما سرفه و ضعف ممکن است طولانی تر شوند.

#آنفولانزا یک بیماری ویروسی دستگاه تنفسی است

آنفولانزا یا فلو یک عفونت مسری است که با ویروس های آنفولانزا ایجاد می شود و می تواند بافت های بینی، گلو و گاهی ریه ها را درگیر کند. شدت بیماری از علائم خفیف تا بیماری شدید و نیازمند بستری متفاوت است.

ویروس های آنفولانزای نوع A و B عامل اصلی موج های فصلی بیماری در انسان اند. نوع C کمتر شناسایی می شود و معمولاً بیماری خفیف تری ایجاد می کند. نوع D بیشتر حیوانات را درگیر می کند و به عنوان عامل شناخته شده بیماری انسانی مطرح نیست.

آنفولانزا با «سرماخوردگی شدید» یکسان نیست. ویروس های متفاوتی این دو بیماری را ایجاد می کنند؛ هرچند نشانه های آن ها می توانند شبیه یکدیگر باشند.

جایگاه این بیماری در کنار سرفه ها و عفونت های تنفسی زمانی روشن تر می شود که شروع علائم، شدت و محل درگیری دستگاه تنفسی در کنار هم بررسی شوند.

#علائم آنفولانزا معمولاً ناگهانی شروع می شوند

یکی از الگوهای شناخته شده آنفولانزا، شروع نسبتاً سریع علائم است. ممکن است فرد صبح حال قابل قبولی داشته باشد و طی چند ساعت دچار ضعف، بدن درد، لرز یا سرفه شود.

علائم رایج عبارت اند از:

• تب یا احساس تب و لرز
• سرفه، که اغلب خشک است
• گلودرد
• آبریزش یا گرفتگی بینی
• درد عضلات و بدن
• سردرد
• خستگی و ضعف
• کاهش اشتها
• اختلال خواب

تهوع، استفراغ، درد شکم یا اسهال نیز ممکن است دیده شوند، اما این علائم در کودکان شایع تر از بزرگسالان اند.

#آیا آنفولانزا بدون تب ممکن است؟

بله. همه افراد مبتلا تب ندارند. نبود تب، آنفولانزا را رد نمی کند؛ به خصوص اگر سرفه، بدن درد، خستگی یا سردرد ناگهانی وجود داشته باشد.

در سالمندان، افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و بعضی کودکان ممکن است الگوی علائم با تصویر معمول بیماری تفاوت داشته باشد. به همین دلیل، شدت حال عمومی و وضعیت تنفس از وجود یک عدد مشخص روی دماسنج مهم ترند.

#سرفه آنفولانزا چه شکلی است؟

سرفه اغلب خشک و آزاردهنده است، اما ممکن است در طول بیماری تغییر کند یا با ترشحات همراه شود. سرفه می تواند بعد از کاهش تب و بدن درد همچنان باقی بماند.

وجود سرفه خلط دار به تنهایی نشان نمی دهد عفونت باکتریایی یا ذات الریه ایجاد شده است. علائمی مانند تنگی نفس، تنفس سریع، درد قفسه سینه و افت وضعیت عمومی اهمیت بیشتری دارند.

#آنفولانزا و سرماخوردگی علائم مشابه اما الگوی متفاوت دارند

تفکیک این دو فقط براساس علائم همیشه ممکن نیست، اما چند تفاوت می تواند احتمال ها را روشن تر کند:

آنفولانزا معمولاً فرد را بیشتر از فعالیت عادی بازمی دارد، درحالی که بسیاری از افراد مبتلا به سرماخوردگی هنوز قادر به انجام بخشی از کارهای روزانه خود هستند. بااین حال، این تفاوت ها تشخیص قطعی ایجاد نمی کنند.

#علائم چه مدتی بعد از تماس ظاهر می شوند؟

فاصله ورود ویروس تا شروع علائم معمولاً حدود دو روز است، اما ممکن است بین یک تا چهار روز طول بکشد. در این دوره ممکن است فرد هنوز هیچ نشانه ای نداشته باشد.

به همین دلیل، مشخص کردن دقیق فرد یا مکانی که ویروس از آن منتقل شده همیشه امکان پذیر نیست. ممکن است فرد پیش از آنکه متوجه بیماری خود شود، ویروس را به دیگران منتقل کند.

#آنفولانزا معمولاً چند روز طول می کشد؟

در بسیاری از افراد، تب، بدن درد و علائم عمومی طی چند روز تا حدود یک هفته کاهش پیدا می کنند. بهبود کامل انرژی ممکن است بیشتر طول بکشد و سرفه گاهی دو هفته یا بیشتر ادامه دارد.

انتظار می رود روند کلی بیماری رو به بهترشدن باشد. این موارد نیازمند توجه بیشتری اند:

• علائم پس از چند روز همچنان شدید باقی مانده اند.
• پس از بهبود اولیه، تب یا سرفه دوباره برگشته است.
• نفس کشیدن سخت تر شده است.
• ضعف به جای کاهش، بیشتر می شود.
• بیماری زمینه ای فرد بدتر شده است.
• پس از حدود یک هفته هیچ بهبود محسوسی دیده نمی شود.

باقی ماندن خستگی یا سرفه خفیف پس از کاهش سایر علائم لزوماً به معنای ادامه فعال عفونت نیست، اما روند باید رو به کاهش باشد.

#آنفولانزا تا چند روز واگیردار است؟

ممکن است انتقال ویروس از حدود یک روز پیش از شروع علائم آغاز شود. بیشتر بزرگسالان سالم می توانند ویروس را تا حدود پنج تا هفت روز پس از بیمارشدن منتقل کنند. بیشترین احتمال انتقال معمولاً در سه روز نخست بیماری است.

کودکان خردسال و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند ممکن است برای مدت طولانی تری ویروس را منتشر کنند.

احتمال انتقال فقط به تعداد روزها بستگی ندارد. سرفه و عطسه، تماس نزدیک، حضور در فضای بسته و تهویه نامناسب نیز در انتشار بیماری نقش دارند.

تا زمانی که تب دارید یا حال عمومی اجازه فعالیت عادی نمی دهد، بهتر است تماس نزدیک با دیگران، به خصوص افراد پرخطر، محدود شود.

#چه افرادی بیشتر در معرض عوارض قرار دارند؟

هر فردی ممکن است به آنفولانزا و حتی عوارض آن مبتلا شود، اما احتمال بیماری شدید در بعضی گروه ها بیشتر است:

• افراد ۶۵ ساله و بالاتر
• کودکان زیر پنج سال، به ویژه زیر دو سال
• زنان باردار و افرادی که به تازگی زایمان کرده اند
• مبتلایان به آسم یا بیماری مزمن ریه
• افراد دارای بیماری قلبی
• مبتلایان به دیابت، بیماری کلیوی یا کبدی
• افراد دارای بیماری های عصبی یا اختلالات خونی
• کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
• ساکنان مراکز نگهداری طولانی مدت

این افراد در صورت شروع علائم بهتر است زودتر با پزشک تماس بگیرند؛ زیرا بعضی درمان های اختصاصی در شروع زودهنگام اثر بیشتری دارند.

این موضوع به معنای آن نیست که بیماری در افراد خارج از این گروه ها همیشه بی خطر است. علائم شدید در هر فردی نیازمند ارزیابی اند.

#عوارض آنفولانزا فقط به سرفه و تب محدود نمی شوند

بیشتر افراد بدون عارضه جدی بهبود پیدا می کنند، اما آنفولانزا ممکن است باعث یا همراه با این مشکلات شود:

• ذات الریه
• عفونت گوش یا سینوس
• کم آبی
• تشدید آسم یا بیماری انسدادی ریه
• بدترشدن بیماری قلبی یا دیابت
• التهاب عضله قلب
• التهاب مغز
• نارسایی تنفسی یا درگیری چند اندام در موارد شدید

ذات الریه یکی از مهم ترین عوارض جدی است و ممکن است بر اثر خود ویروس یا همراهی عفونت باکتریایی ایجاد شود.

بازگشت تب، شدیدترشدن سرفه و دشوارشدن تنفس پس از یک دوره بهبود می تواند نشانه ایجاد عارضه باشد و باید بررسی شود.

#علائم آنفولانزا در کودکان چه تفاوتی دارد؟

کودکان ممکن است همان تب، سرفه، گلودرد، بدن درد و خستگی بزرگسالان را داشته باشند. مشکلات گوارشی مانند استفراغ یا اسهال در کودکان بیشتر دیده می شوند.

کودک خردسال ممکن است نتواند درد یا تنگی نفس را توضیح دهد. در نتیجه، باید به رفتار و تنفس او توجه کرد:

• کمتر از حد معمول بازی می کند.
• نوشیدن یا غذاخوردن سخت شده است.
• تعداد پوشک خیس یا دفع ادرار کاهش یافته است.
• تنفس سریع یا سخت شده است.
• پوست میان دنده ها هنگام نفس کشیدن فرو می رود.
• بیدارکردن کودک دشوار است.
• تب یا سرفه پس از بهترشدن دوباره برگشته است.

تب در نوزاد کمتر از سه ماه نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

#از روی علائم می توان تشخیص قطعی داد؟

خیر. آنفولانزا، سرماخوردگی، کووید و بعضی عفونت های تنفسی دیگر می توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. پزشک ممکن است براساس زمان شیوع، نحوه شروع، علائم، شرایط فرد و معاینه احتمال آنفولانزا را مطرح کند.

در بعضی شرایط آزمایش لازم می شود، از جمله:

• فرد در گروه پرخطر قرار دارد.
• بیماری شدید یا رو به پیشرفت است.
• نتیجه آزمایش تصمیم درمانی را تغییر می دهد.
• بیمار بستری شده است.
• تشخیص از بیماری های مشابه اهمیت ویژه دارد.

منفی شدن بعضی آزمایش های سریع همیشه عفونت را به طور قطعی رد نمی کند. نوع نمونه، زمان انجام آزمایش و روش مورد استفاده بر نتیجه اثر دارند.

#چه زمانی آنفولانزا نیازمند مراجعه سریع است؟

افراد پرخطر بهتر است با شروع علائم زودتر مشورت پزشکی بگیرند. افراد دیگر نیز در صورت بدحال بودن، تنگی نفس، نبود بهبود پس از حدود یک هفته یا تشدید بیماری زمینه ای باید ارزیابی شوند.

در بزرگسالان، این علائم نیازمند اقدام فوری اند:

• تنگی نفس یا دشواری واضح در نفس کشیدن
• درد یا فشار مداوم قفسه سینه یا شکم
• گیجی، سرگیجه مداوم یا دشواری بیدارشدن
• تشنج
• نداشتن ادرار یا نشانه های کم آبی شدید
• ضعف شدید یا بی ثباتی هنگام ایستادن
• سرفه خونی
• بازگشت تب یا سرفه با شدت بیشتر
• بدترشدن بیماری مزمن

در کودکان، تنفس سریع یا سخت، کبودی، فرورفتن دنده ها، کم آبی، بی حالی شدید، تشنج و بازگشت تب یا سرفه پس از بهبود از نشانه های مهم اند.

#شناخت بیماری با تصمیم روزهای اول تفاوت دارد

پس از اینکه الگوی بیماری و علائم هشدار مشخص شد، تصمیم های روزهای اول به شدت علائم و شرایط فرد بستگی دارند. جزئیات اقدام های ایمن هنگام ابتلا به آنفولانزا روی مراقبت در خانه، کارهای ممنوع و زمان تماس زودهنگام با پزشک تمرکز دارد.

این دو پرسش متفاوت اند: «آنفولانزا چیست و چه نشانه هایی دارد؟» و «اکنون که بیمار شده ام چه کاری انجام دهم؟». جداکردن آن ها کمک می کند اطلاعات تعریف بیماری با توصیه های عملی اشتباه نشوند.

#پیشگیری فقط به دوری از افراد بیمار محدود نمی شود

انتقال آنفولانزا را نمی توان کاملاً حذف کرد، اما چند اقدام می تواند احتمال ابتلا یا بیماری شدید را کاهش دهد:

• دریافت واکسن فصلی متناسب با شرایط فرد
• شستن منظم دست ها
• پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه
• تهویه بهتر فضای بسته
• خودداری از تماس نزدیک هنگام بیماری
• نرفتن به محل کار یا مدرسه هنگام تب و بدحالی
• پرهیز از لمس چشم، بینی و دهان با دست آلوده

واکسن های آنفولانزا هر سال به روزرسانی می شوند و مهم ترین راه پیشگیری از بیماری و عوارض شدید آن محسوب می شوند.

سایر مطالب مرتبط با بیماری های تنفسی و زمان نیاز به مراجعه در بخش ریه و تنفس براساس نوع بیماری و علامت تفکیک شده اند.